Auteur kuram ve Erden Kıral sineması

Sinema ilk başta sadece bir eğlence aracı olarak görülürken, zamanla sanat ve iletişim biçimi olarak kabul gördü. Bu değişimle birlikte, filmlerin gerçek yaratıcısı sorusu önem kazandı. Bu soruya yanıt arayan önemli yaklaşımlardan biri auteur kuramıdır. Kuramın temeli Alexandre Astruc'un "kamera-kalem" fikriyle atıldı; Fransız Yeni Dalga yönetmenleri Bazin ve Truffaut'nun katkılarıyla şekillendi. Andrew Sarris 1960'larda bu yaklaşımı sistematik bir kuram haline getirdi ve auteur yönetmenin üç temel özelliğini belirledi. Peter Wollen ise ortaya koyduğu çalışmalar ile kurama yapısalcı bir yorum kattı. Bu çalışmada, yönetmen Erden Kıral'ın uzun metraj filmleri auteur kuram ışığında incelenmektedir. Bu bağlamda çalışma; Kanal, Bereketli Topraklar Üzerinde, Hakkâri'de Bir Mevsim, Ayna, Dilan, Av Zamanı, Mavi Sürgün, Avcı, Yolda, Vicdan, Yük ve Gece filmleri ile sınırlandırılmıştır. Kıral'ın filmlerindeki temalar, anlatı yapısı ve metaforlar üzerinden kendine özgü bir sinema dili geliştirip geliştirmediği ve auteur olarak tanımlanıp tanımlanamayacağı araştırılmaktadır. İncelemede Sarris ve Wollen'ın auteur kurama ilişkin görüşleri ve çözümleme modelleri temel alınmış ve Kıral'ın filmlerinde tekrar eden tematik örüntülerin ve motiflerin bulunduğu, yönetmenin kendine özgü biçimsel bir üslup benimsediği tespit edilmiştir. Çalışmada Erden Kıral'ın bu yönleriyle auteur bir yönetmen olarak nitelendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Auteur, Türk Sineması, Erden Kıral