Avrupa birliği güvenliği bağlamında kriz yönetimi faaliyetleri ve Nato ile ilişkisi

1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması ve soğuk savaşın sona ermesi ile NATO' ya artık ihtiyaç kalmadığı ve Avrupa'nın kendi güvenliğini sağlayabileceği düşüncesi Avrupa-Atlantik bölgesinde yaygın hale gelmiştir. SSCB'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan eden ülkelerdeki rejim ve yönetim belirsizlikleri, Yugoslavya'nın dağılması ve nihayet 11 Eylül 2001'de ABD'ye yönelik gerçekleştirilen terör eylemleri, AB ve ABD bakımından 21. yüzyılın güvenlik anlayışını ve tehdit algılamalarını belirlemiştir. Bu bağlamda, toprak ve enerji uğruna yapılan ülkeler arası savaşlardan ziyade; etnik nedenlerden, kötü yönetimden, fakirlikten ve `asimetrik tehdit' olarak tanımlanan, nereden, ne zaman, ne şekilde geleceği kestirilemeyen terörist saldırılardan kaynaklanan çatışmalar dünya barışına ve güvenliğine öncelikli tehdit teşkil eden faktörler olarak tespit edilmişlerdir. Avrupa Birliği, bir `küresel aktör' olma hedefi doğrultusunda çok taraflılığı esas almak suretiyle, ODGP çerçevesinde askeri ve sivil mekanizmalar oluşturarak yeni tehditler ile mücadele yolunu tercih etmiştir. NATO ise icra ettiği harekatlarla gerek Yugoslavya ve diğer kriz bölgelerinde, gerekse terörizme karşı küresel boyutta mukabele edebilecek yegane güç olduğunu kanıtlamıştır. Irak krizi, mali yükün paylaşımı, Avrupa Ordusu oluşturma niyeti vb. konular nedeniyle AB-ABD arasında bazı görüş ayrılıkları ortaya çıkmış ve `stratejik ortaklar' yeniden birlikte çalışabilir olmanın yollarını aramaya başlamışlardır. Bu çalışmada AB ve NATO' nun güncel tehditlere karşı yeniden düzenlenen yapıları, kriz ve kriz yönetimi kavramları, AB ve NATO'nun kriz yönetimi faaliyetleri ile AB-NATO işbirliğine olan ihtiyacın değerlendirilmesine ve stratejik ortaklığın devam edip etmemesine yönelik bir sonuç ortaya konmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: 1) Avrupa Birliği, 2) Kriz,