Avrupa Birliği hukuku ve Türk Anayasa hukukunda mülkiyet hakkı

Bu çalışmanın amacı; mülkiyet hakkını, kronolojik bir sırayla hem uluslararası hukuk hem de ulusal hukuk mevzuatları esas alınmak suretiyle ele almaktır. İnsanlık tarihi boyunca mülkiyet kavramı hukukçular, filozoflar ve din adamları tarafından çeşitli şekillerde ifade edilmiştir. Nitekim 1789 Fransız İhtilali sonrasında temel hak ve hürriyetlere ilişkin düzenlemelerden mülkiyet hakkı da etkilenmiştir. Günümüzde ise Avrupa Birliği' ne ve Avrupa Konseyi'ne üye ülkelerin birçoğu mülkiyet hakkını, AİHS Ek 1 Nolu protokol kapsamında uluslararası hukuk alanında korunması gereken bir temel hak olarak benimsemiştir. Buna ek olarak, mülkiyet hakkına ilişkin kuralların uygulanması, başta AİHM ve ABAD olmak üzere çeşitli mahkemeler eliyle de sağlanmaktadır. Türk hukukunda ise mülkiyet hakkının tanımı başta dini inanış olmak üzere toplumun sosyolojisine göre tarihsel süreç içerisinde oldukça farklılık göstermiştir. Nitekim günümüzde başta 1982 Anayasası'nın 35.maddesi olmak üzere çeşitli ulusal mevzuatlar çerçevesinde bireylere tanınan bir temel hak olarak düzenlenmiştir. Mülkiyet hakkı, başta Avrupa Birliği Hukuku ve Türk Anayasa Hukuku esas alınmak suretiyle felsefi anlamda ifade ettiği anlamlar da göz önüne alınmak suretiyle incelenmiştir. Avrupa Birliğine üye olan çeşitli devletlerin ulusal mevzuatlarında yer alan mülkiyet hakkına ilişkin hükümler de çalışmanın kapsamı gereğince ele alınmıştır. Çalışmanın konusu gereğince, mülkiyet hakkına ilişkin AİHM, ABAD ve AYM' nin önüne gelen uyuşmazlıklara ilişkin vermiş oldukları kararlar tezde yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Mülkiyet Hakkı, Avrupa Birliği Hukuku, Anayasa Hukuku, AİHS Ek 1 Nolu Protokol.