Avrupa Birliği Komisyonu Türkiye raporunda ekonomi başlıklarına hukuki çözümler

Bu tez, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne (AB) tam üyelik sürecinde özellikle ekonomi ve maliye ekseninde karşılaştığı sorunları, Avrupa Komisyonu Türkiye Raporları temelinde ve hukuki bir perspektifle analiz etmektedir. Çalışmanın hareket noktası, üyelik sürecindeki yavaşlamanın literatürde çoğunlukla siyasal kriterler üzerinden açıklanmasına karşın ekonomik ve mali uyumun, Kopenhag ve Maastricht kriterleri bakımından belirleyici bir ağırlığa sahip olmasıdır. Bu bağlamda tez, ekonomik uyumun yalnızca makro göstergelerle değil, aynı zamanda hukuki düzenlemelerin niteliği, kurumsal kapasite ve uygulama-denetim mekanizmalarının etkinliği üzerinden anlaşılabileceği varsayımıyla kurgulanmıştır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; temel veri kaynağı olarak Avrupa Komisyonu'nun 2021–2024 Türkiye Raporları kullanılmıştır. Raporlarda yer alan tespitler, AB müktesebatının ilgili çerçevesi ve Türkiye'deki hukuki-kurumsal yapılanma ile birlikte değerlendirilmiş; karşılaştırmalı bir okuma yoluyla uyum ve uyumsuzluk alanları görünür kılınmıştır. Tezin analitik ağırlık merkezi, ekonomi ve para politikası, vergilendirme, sosyal politika ve istihdam, işletme ve sanayi politikası, mali ve bütçesel hükümler, malların ve sermayenin serbest dolaşımı, mali hizmetler, istatistik ve mali kontrol başlıklarından oluşmaktadır. Sonuç olarak tez, raporlarda tekrar eden eleştirilerin önemli bir bölümünün normatif eksiklikten çok uygulama açığı ve denetim kapasitesi sorunlarıyla ilişkili olduğunu tartışmakta; bu tespitler üzerinden mevzuat, kurumsal koordinasyon ve hesap verebilirlik ekseninde hukuki çözüm önerileri sunmayı hedeflemektedir.