Avrupa Birliği'ne giriş sürecinde Türkiye Cumhuriyet Merkez bankası bağımsızlığının hukuksal açıdan incelenmesi

Doktrinde merkez bankası bağımsızlığı genellikle siyasi otoritedenbağımsızlık anlamında kullanılmaktadır. Merkez bankalarının bağımsızlığıkısaca; hükümetin merkez bankası üzerinde etkinliğinin kalmaması olaraktanımlanabilir. Bu anlayışa göre, merkez bankası aldığı kararlarda veuygulayacağı politikalarda bağımsızdır. Merkez bankası bağımsızlığıkonusunda yapılan kurumsal ve ampirik çalışmaların artmasıyla birlikte dahabağımsız bir merkez bankası yaratılması düşüncesi de önem kazanmayabaşladı. Bu doğrultuda, tüm dünya ülkeleri merkez bankalarının bağımsızlıkderecelerini artırma yoluna gitmişlerdir.Merkez bankasının, bağımsız karar alma ve uygulama konusundakihareket serbestûsi; hükümetin genel ekonomi politikasına ters düşemeyeceğigibi demokrasi anlayışı ile de çelişemez. Merkez Bankası'nın bağımsızolması demokrasinin de güçlenmesine doğrudan bir katkıdır. Çünkü, birMerkez Bankası teknik olarak bağımsız karar alma ve uygulamaserbestisiyle, ekonomide adem-i merkeziyetçi yapının da güçlenmesinisağlar.Günümüzde, merkez bankaları bağımsız olan ülkelerin, demokratikyönden güçlü ülkeler olması hiç tesadüfû bir durum değildir. Gerçekten depolitik istikrarın süreklilik gösterdiği ve demokratik kurumların gelişmiş olduğuülkelerde Merkez Bankası bağımsızlığı giderek artış göstermektedir. MerkezBankası'na bağımsızlık verilmesi, kuşkusuz ekonomide söz konususorunların çözümü için tek ve yeterli araç değildir. Ancak, önemli vegereklidir. Bağımsızlık; hükümetlerin ölçüsüz ve sorumsuz müdahalelerininönüne geçerek, bankanın politize olmasını engeller.Merkez Bankası bağımsızlığı, tüm ekonomiler için bir gerekliliktir.Ülkeler merkez bankalarının bağımsızlığını güçlendirecek hukuki statüyübelirlemede kendi hukuk düzenlerini, yönetim kültürlerini ve geleneklerinidikkate almak durumundadırlar. Bu bağlamda Türkiye Cumhuriyet MerkezBankası; merkezi idare içinde bulunmayan, kamu iktisadi teşebbüsü, kamubankası ve bağımsız idari otorite olmayan, tamamen kendine özgü ?suigeneris? bir hukuki yapıya sahiptir.Tam üyelik müzakerelerinin başladığı günümüzde, AB'ye üye olmakiçin gerekli yapısal koşullardan biri de TCMB'nin tam bağımsızlığı yönündekiengellerin ortadan kaldırılmasıdır. Gerek MB organlarının yapmış olduklarıçalışmalar, gerekse hükümetin çalışmaları sorunsuz bir TCMB'nı Birliğe dahiletmekte olduğumuzun en büyük göstergesidir.