Avrupa Birliği'nin Ortadoğu politikasına Amerika Birleşik Devletleri'nin etkisi

Yüzyıllar boyunca Orta Doğu, çok sayıda medeniyetin ve devletlerin ilgi odağı haline gelmiş, paylaşılamayan bölge olarak tarihe geçmiştir. Bölge jeo-stratejik ve jeopolitik önemi sebebiyle uluslararası arenada dikkat çekmektedir. Ayrıca günümüz sanayileşmesinin hammaddesi olan petrol ve doğalgaz rezervlerinin yaklaşık % 65'lik bir kısmının bu bölgede bulunması sebebiyle dünya gündeminde önem teşkil etmekte ve uluslararası sistemde büyük devletlerin sürekli ilgisini çekmektedir. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği'nin de bölge üzerinde menfaatleri bulunmakta ve kendi menfaatlerine uygun bir Orta Doğu politikası uygulamayı arzu etmektedirler.Bu çalışmada AB'nin Orta Doğu politikasına ABD'nin etkisi araştırılmış, bu kapsamda üç farklı dönem incelenmiştir. İlk olarak, Petrol Krizinden sonra AB ve ABD için Orta Doğu'nun öneminin artmasından dolayı 1975-1991 arası Soğuk Savaş dönemi olarak incelenmiştir. Soğuk Savaş döneminde oluşan çift kutuplu sistemin sona ermesinden dolayı 1991'den 2003'e kadar olan dönem ise Soğuk Savaş sonrası olarak değerlendirilirken, 2003-2011 arası dönemin seçilme nedeni ise ABD'nin bölge üzerine yönelik sertleşen politikaları ve AB'nin ise bağımsız hareket etme eğiliminin ABD'nin politikasına paralel olarak hız kesmesidir. Bu çalışmanın amacı ABD'nin ve AB'nin Orta Doğu'da izlediği politikaların etkinliğini bağımsız değişkenler olan yeterlilik ve fırsatlar açısından incelemektir. Bağımsız değişkenlerden yeterlilik; AB'nin ortak dış politika geliştirme ve uygulama yeteneği, bölgeye yönelik ayırdığı kaynaklar olarak, fırsatlar ise sistemin yapısı ve etkisi olarak değerlendirilmiştir.