Avrupa Birliği'nin sosyal boyutu açısından Lizbon süreci ve istihdam politikaları

Avrupa Birliği, öncelikli olarak ekonomik amaçlarla kurulmuş uluslarüstü bir örgüttür.1990'lı yıllara kadar sosyal politika ve istihdam konusu üye ülkelerin kendi tasarruflarınabırakılmış olup, birlik düzeyinde sosyal konulara ilişkin önemli kararlar alınmamıştır. 1970'liyıllardan itibaren sosyal sorunların giderek artması, Avrupa Birliği'nde sosyal boyutun önplana çıkmasına neden olmuştur. Özellikle 1990'lı yıllarda sosyal düzenlemeler hız kazanmış,Avrupa Birliği sahip olduğu değerler ve hedefler doğrultusunda kendine özgü bir `AvrupaSosyal Modeli' oluşturmuştur.Avrupa Sosyal Modeli, üst düzey sosyal koruma, iş güvencesi ve yüksek ücrettemeline dayanan bir anlayıştır. 1980'li yılların sonuna kadar Avrupa'da istikrar ve uzlaşmaortamı sağlamıştır. Küreselleşme olgusu ile bozulan refah ortamı sonucunda ekonomikbüyüme durmuş, enflasyon artmış ve işsizlik oranları son yıllardaki en yüksek seviyeyeulaşmıştır. Nitekim sosyal korumanın getirdiği yüksek işgücü maliyetleri nedeniyle birliğin,istihdam yaratma konusunda yetersiz kaldığı ve esnek işgücü piyasaları ile rekabetedemediğine yönelik tartışmalar hız kazanmıştır. Bu gelişmeler sonucunda Avrupa, mal vehizmet piyasalarında artan rekabet ve hızlı değişim karşısında sosyal modelini revize etmegereği ile karşı karşıya kalmıştır.Bu çalışmada, Avrupa Birliği'nin hem rekabet gücünü artırabilme hem de sosyaldeğerlerine bağlı kalabilme adına istihdam politikalarında yaptığı reform niteliğindeki anlayışdeğişikliği irdelenmektedir. Bu anlayış değişikliği bağlamında Lizbon Zirvesi önemli birsüreç başlatmaktadır. On yıl içerisinde ?Avrupa'nın dünyanın en rekabetçi ve dinamik bilgiekonomisi haline getirilmesi, istikrarlı ekonomik büyümenin sağlanması ve daha çok işyaratılarak potansiyel tam istihdam hedefine ulaşılması? hedeflenmektedir. Bunun yanındazirve ile işgücü piyasalarında esneklik ihtiyacına vurgu yapılarak, değişen dünya koşullarınauyum sağlanması açısından işgücü piyasalarında ?iş güvencesi? sağlanmış bir esnekliksağlayabilme çabası içerisine girilmiştir.Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, stihdam Politikası, Avrupa Sosyal Modeli, LizbonSüreci.