Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında ağ tarafsızlığı tartışması

Ağ tarafsızlığı kavramına ilişkin tartışmalar gerek insan hakları hukuku gerekse de rekabet hukuku kapsamında güncelliğini korumaktadır. Türkiye'de henüz ağ tarafsızlığına ilişkin hukuki düzenleme mevcut olmamakla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ağ tarafsızlığı düzenlemeleri ile bunların ilga edilmesi ve Avrupa Birliği'nin ağ tarafsızlığına ilişkin düzenlemeleri, bu alandaki tartışmalara büyük oranda yön vermektedir. Bununla birlikte henüz internet servis sağlayıcıların tarafsızlığının nasıl düzenlenmesi gerektiğine ilişkin bir görüş birliği bulunmamaktadır. Fakat günümüzde, internetin sosyal yaşamda sahip olduğu büyük önem dolayısıyla, temel hak ve özgürlüklerin internet üzerinde de etkili bir şekilde korunması ile bunun önemi sıklıkla dile getirilmektedir. Bu çerçevede internet servis sağlayıcıların tarafsızlıklarını korumasının, temel hak ve özgürlükler açısından önemi gerek insan hakları aktivistleri tarafından gerekse de uluslararası insan hakları örgütleri tarafından gündeme getirilmektedir. Bu çalışmada ise ağ tarafsızlığı kavramı ve ağ tarafsızlığına ilişkin mevcut düzenlemeler Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında değerlendirilerek, internet servis sağlayıcıların ağa müdahalelerinin insan hakları hukuku açısından olası etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda öncelikle konuya ilişkin terimler açıklanmış, kavramın tarihsel gelişimi ile farklı sistemlerdeki ağ tarafsızlığı düzenlemeleri değerlendirilmiştir. Ağ tarafsızlığı tartışmaları doğrultusunda, internet servis sağlayıcıların problemli kabul edilen ağ yönetimi teknikleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ifade özgürlüğü hakkı, özel yaşama ve aile yaşamına saygı hakkı ve mülkiyet hakkı çerçevesinde incelenmiştir. Bu incelemede, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin içtihatları doğrultusunda ilgili haklar ile bu hakların sınırlandırılması, Sözleşmeci devletlerin pozitif yükümlülükleri ve hakların çatışması göz önünde bulundurulmuş olup Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin tavsiye kararları ile konuya ilişkin uluslararası düzenlemeler ve politikalar da değerlendirilmiştir. Çalışma ile ağ tarafsızlığı kavramının temel hak ve özgürlükler açısından önemi ile konu hakkında düzenleme yapılmasının gerekliliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır.