Avrupalı gezginler gözüyle 19. yüzyılda Batı Anadolu

Osmanlı Devleti?nin Dağılma Dönemi?ni içine alan 19. yüzyıl, bahse konu dağılmaya engel olmaya çalışırken yabancı devletlere ve Osmanlı bünyesindeki azınlıklara verilen sayısız tavize de tanıklık etmiştir. Bu dönemde Avrupa?da öncelikle devletler, sonrasında kurum ve kuruluşlar, son olarak da bireyler düzeyinde bu topraklara olan ilgi, farklı nedenlerle artmış; bölgeye farklı amaçlarla gelen pek çok Avrupalı gezgin ilgi alanlarına giren araştırma ve incelemelerin yanı sıra bu coğrafyadaki yaşamı, kültürel ve sosyal çevreyi de kaleme almaktan geri durmamışlardır. Batı Anadolu da Avrupa?da uyanan bu meraktan payına düşeni almış, bu coğrafi alanda gözlem ve izlenimlerini kaleme alan pek çok gezgin zamanın Batı Anadolu?suna dair deneyim ve yaşantılarını da paylaşmıştır. 19. yüzyılda Batı Anadolu yaşantısının Avrupalı gezginler gözüyle kaleme alındığı bu çalışmada, öncelikli kaynaklar olarak gezginlerin izlenimlerini kendi cümleleriyle anlattıkları seyahatnamelere başvurulmuş bulunmaktadır. İşbu çalışma kapsamında konu, üç ana başlık ve bunlara bağlı alt başlıklar halinde ele alınmış bulunmaktadır: Birinci bölümde seyyah ve seyahatname kavramları ve Batı?da Osmanlı?ya yönelik oluşan merakın giderilmesine yönelik kaynaklar olarak seyahatnameler irdelenmektedir. İkinci bölümde 19. yüzyılda Batı Anadolu?ya gelen Avrupalı gezginlere dair biyografik veri sunulmaktadır. Üçüncü ve son bölümde ise 19. yüzyılda Batı Anadolu?ya gelmiş olan Avrupalı gezginlerin bu coğrafya hakkındaki gözlem ve izlenimleri paylaşılmaktadır. Bahse konu bölümde gezginlerin ortak olarak üzerinde ehemmiyetle durdukları genel konu başlıkları açılarak, farklı gezginlerin gözlem ve izlenimleri ?Türk halkı, yaşantısı, şehirleri, kadınlar, Türk mutfağı, giyim, konaklama, azınlıklar, yönetim, zeybeklik geleneği ve nüfusa dair izlenimler? konu başlıkları altında incelenmektedir. Anahtar Kelimeler: Batı Anadolu, Gezgin, Seyahatname.