Avrupalı Türk kimliğinin oluşumu: Hollanda'daki Türk toplumu örneği

1960'lı yıllarda başlayan Türkiye'den Avrupa'ya iş gücü göçü, Avrupalı Türk kimliğinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu çalışma, Türkiye'den Avrupa'ya göçen Türklerin deneyimlerinin Hollanda özelinde incelenmesi bakımından önem teşkil etmektedir. Söz konusu inceleme yapılırken, ulus-ötesi göç teorilerinde görece yeni sayılabilecek bir yaklaşım olan süper-çeşitlilik teorisinden yararlanılmıştır. Göç olgusunun Avrupa ülkelerini yoğun olarak etkilediği günümüzde, göçmenlerin sahip olduğu çeşitliliğinin çok daha karmaşık bir görünüme sahip olduğu savından hareket eden yaklaşım, göçmen grupların çok daha fazla çeşitlilik arz eden karakterlerine odaklanmaktadır. İletişim ve ulaşım olanaklarının oldukça fazlalaştığı günümüz toplumları için hareketlilik artmış, farklı kültürlerle farklı mekânlarda karşılaşmak hayatın bir parçası hâline gelmiştir. Bu bakımdan, diaspora çalışmalarında salt etnik kimlik temelli olarak yapılacak değerlendirmelerin eksik kalacağını ve grupların sahip olduğu dini, kültürel, sosyal vb. faktörlerin yanında dil, cinsiyet, yasal statü ve mevcut toplumda kalış süresi gibi faktörlerin de etkili olduğunu vurgulamaktadır. 60 yıldan fazla bir tarihsel geçmişe sahip olan Avrupalı Türkler de bu süper hareketlilikten muaf olmamışlar ve bu süreçler onları da etkilemiştir. Çalışmada, süper-çeşitlilik teorisinden yola çıkılarak, 19 Ağustos 1964 tarihinde imzalanan iş gücü anlaşmasından itibaren Türkiye ile Hollanda arasında yoğunlaşan göç süreci incelenecektir. Çalışma, Türk toplumunun Hollanda'ya göçünün ilk yılları, sivil toplum kuruluşları, Hollanda'daki Türk medyası ve siyasal katılım gibi Türk toplumunu yansıtan unsurların yanı sıra, Hollanda'nın göç politikalarının incelenmesi bakımından da önemlidir. Çalışmanın Hollanda'ya odaklanma sebepleri olarak; Hollanda Türk toplumunun bu ülkede toplumun her alanında pay sahibi, beşeri sermayesi oldukça güçlü, siyasal katılım süreçlerini kullanarak politik sahada etkili ve sivil toplum kuruluşlarının kurumsallaşma kapasitesinin Türk iş gücü göçünün gerçekleştiği diğer ülkelere göre iyi sayılabilecek düzeyde bir görünüme sahip olması gibi faktörler sayılabilir.