Aydın ekolojisi koşullarında makarnalık buğday çeşitleri ile kalite, verim ve verim unsurlarının belirlenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı Akdeniz iklim koşullarına uygun makarnalık buğday çeşitlerinin kıyı ege bölgesi koşullarında verim, verim öğeleri ve kalite özelliklerinin ile aminoasit değerlerinin belirlenmesidir. Materyal ve Yöntem: Bu deneme, 2023 yılı kışlık ürün yetiştirme periyodunda Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Uygulama ve Araştırma Çiftliğinde yürütülmüştür. Deneme materyali olarak: Alatay, Çeşit 1252, Poyraz, Şölen 2002 ve Yaren olmak üzere 5 farklı makarnalık buğday çeşitleri kullanılarak yapılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Bulgular: Çalışmadan elde edilen başakta tane sayısı ortalamasının 45 adet/başak olduğu, tane verimi ortalama değerinin 658,96 tane olduğu belirlenmiştir. Başak uzunluğu açısından çalışmada elde edinilen değere bakıldığında ortalama değerin 6,5 cm olduğu, M2 deki başak sayısı ortalama değerinin ise 557 adet olduğu bulunmuştur. Tanede kalite parametreleri incelendiğinde protein oranı ortalama %13,88, nişasta oranı ise ortalama %57,3 olduğu belirlenmiştir. Tanede aminoasit oranları bakımından en iyi sonuçlar: Histidin 0,258 ile, Arjinin 0,563 ile, Treonin 0,388 ile ve Lizin 0,293, Metionin 0,263, İzolösin 0,555, Lösin 1,153 ve Fenilalanin 0,705 ve Valin 0,573 olarak ölçülmüştür. Sonuç: Başakta tane bakımında Şölen 2002, Tane verimi açısından Alatay, Poyraz ve Şölen 2002, Başak uzunluğu bakımından Çeşit 1252, M2 de başak sayısı bakımından Poyraz ve Yaren, Protein oranı açısından Çeşit 1252 çeşidini, nişasta oranı açısından Çeşit 1252 ve Şölen 2002 çeşitleri iyi sonuç vermişler. Eğer Histidin, Arjinin, Treonin ve Lizin aminoasitleriyle açısında değerlendirme yapılırsa Poyraz, Metionin, İzolösin, Lösin ve Fenilalanin aminoasitleriyle ilgili yorumlanacaksa Çeşit 1252 çeşidini önerebiliriz. Valin aminoasidi açısından ise Yaren çeşidini sunabiliriz.