Aydın ili çocuk izlem merkezine başvuran olguların değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre çocuk ihmali ve istismarı; 18 yaşın altındaki çocukların sağlığını, sağ kalımını, gelişimini veya ilişkilerdeki güven duygusunu olumsuz yönde etkileyen fiziksel/duygusal/cinsel istismar, ihmal ve diğer sömürü türleriyle sonuçlanan kötü davranışlardır. Çocuklara kötü muamele, mağdurların fiziksel ve zihinsel sağlığı üzerinde yaşam boyu olumsuz etkiler yaratabilecek, bu nedenle toplumu da olumsuz yönde etkileyebilecek küresel ölçekte büyük bir sorundur. Bu çalışmada; Aydın Çocuk İzlem Merkezi'ne başvuran cinsel istismar mağduru çocukların -bilgileri saklı kalacak şekilde- değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 01/08/2018 ve 01/08/2022 tarihleri arasında Aydın ili Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) 'ne cinsel istismar iddiası ile sevk edilmiş, çocuk ve velisinden görüşme ve muayene için gerekli onamlar alınmış, 18 yaş altı görüşmesi ve muayenesi tamamlanmış olgular dahil edilecek şekilde retrospektif ve tanımlayıcı bir çalışma olarak tanımlanmış olup ifadesinde istismar beyanında bulunmayan ve ifadeleri eksik olan olgular çalışma dışı bırakılmıştır. Aydın Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 26/04/2022 tarih, B.M 2022/2640 sayılı yazısı ve Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'nun 03.10.2022 tarih, E-53043469-050.04.04-250044 sayılı oluru ile çalışma için gerekli izinler alınmıştır. Bulgular: İstismar iddiasında bulunan ve değerlendirilmeye alınan 762 çocuğun değerlendirilmesinde; %84'ünün (n=640) kız çocuğu ve %16'sının (n=122) erkek çocuğu olduğu ve olguların yaş ortalamasının 12,88 olduğu görülmektedir. Mağdur çocukların en çok ilçelerden (%51,8) ve çekirdek ailelerden (%51) başvurduğu tespitedilmiştir. İstismar şüphelilerinin neredeyse tamamının erkek (%98,4) ve tek (%89,9) olduğu ve yaş ortalamalarının ise 27,1 olduğu saptanmıştır. Kız çocuklarının en çok erkek arkadaş (%13), erkek çocuklarının ise en çok akran ve arkadaş (%35,2) istismarına maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Kız çocuklarının erkek çocuklarına göre anlamlı derecede fazla aile içi istismara maruz kaldıkları görülmektedir. İstismar olaylarının en çok ebeveynler ile paylaşıldığı (%43,6), aile içi istismar olaylarının (%50,7) , aile dışı istismar olaylarına göre (%34,1) daha fazla tekrarlama eğiliminde olduğu, yıllar geçtikçe başvuru sayısının arttığı tespit edilmiştir. Aile içi istismar olayları aile dışı istismar olaylarına göre daha geç bildirildiği görülmektedir. Mağdurların en çok %43,2'sinin interfemoral ilişki veya sürtünme tariflediği, değerlendirilen olguların %37'sinin muayenesinin yapıldığı, %4,2'sinin gebelik nedeni ile muyenesine gerek duyulmadığı, yapılan vajinal muayenede en çok (%60) 10 günden eski yırtık, anal muayenede ise en çok (%75,2) bulgu olmadığı saptandı. Tartışma ve Sonuç: Çocuğun cinsel istismarı; istismar türleri arasında en zor tespit edileni ve sonuçları bakımından en ağır olanıdır. Çocuklar çeşitli toplumsal ve kültürel baskılar, eğitim eksikliği nedeni ile istismarı tanımlayamadığı için yaşanılan olayları açığa vurmakta oldukça zorlanmaktadır. Aile içi istismarların başvuruların zorluğu nedeniyle görünenden çok daha yüksek olduğu bir gerçektir. Bu nedenle çocuk istismarı; çocuğun, ebeveynlerin ve toplumun bilinçlendirilmesi, devlet politikalarının güçlendirilmesi gibi birçok disiplinin biraraya gelerek mücadele vermesi gereken bir toplumsal sorundur.