Az görenlerde zihin haritası yöntemi ile özet çıkarmanın okuduğunu anlamaya etkisi

ÖZET Bu araştırmanın amacı, az gören öğrencilere doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan zihin haritası oluşturma öğretim materyali ile yapılan öğretim uygulamasının, öğrencilerin anlama sorularından aldıkları puana etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Araştırmanın deseni, tek denekli deneysel desenlerden çoklu başlama düzeyi deseninin bir çeşidi olan çoklu yoklama desenidir. Araştırmada denekler arası çoklu yoklama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın denekleri, 2003-2004 öğretim yılında Ankara Mithat Enç Görme Engelliler İlköğretim Okulu'na devam eden 7. sınıf az gören 3 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması için özet çıkarma ve anlama sorulan ölçü aracı geliştirilmiştir. Deneklerin gören yazı ile okuyup yazmaları önkoşul olarak belirlenmiştir. Birinci öğrencinin öğretim öncesi performans düzeyinde 7. sınıf Fen Bilgisi kitabında yer alan 3 konuyu okuyarak kendi belirlediği yöntem ile özet çıkardıktan sonra 5 adet anlama sorusunu kitap kapalı bir şekilde cevaplaması istenmiştir. Bunun ardından 2 hafta sonra ertelenmiş değerlendirmeler gerçekleştirilmiş ve aynı 5 anlama sorusu öğrenciye sorularak başlama düzeyi belirlenmiştir. Öğrencinin başlama düzeyi verileri kararlılık gösterdiğinden öğretime geçilmiştir. İkinci öğrencinin öğretim öncesi performans düzeyinde 7. sınıf Fen Bilgisi kitabında yer alan 6 konuyu okuyarak kendi belirlediği yöntem ile özet çıkardıktan sonra 5 adet anlama sorusunu kitap kapalı bir şekilde cevaplaması istenmiştir. Bunun ardından 2 hafta sonra ertelenmiş değerlendirmeler gerçekleştirilmiş ve aynı 5 anlama sorusu öğrenciye sorularak başlama düzeyi belirlenmiştir. Öğrencinin başlama düzeyi verileri kararlılık gösterdiğinden öğretime geçilmiştir. Üçüncü öğrencinin öğretim öncesi performans düzeyinde 7. sınıf Fen Bilgisi kitabında yer alan 9 konuyu okuyarak kendi belirlediği yöntem ile özet çıkardıktan msonra 5 adet anlama sorusunu kitap kapalı bir şekilde cevaplaması istenmiştir. Bunun ardından 2 hafta sonra ertelenmiş değerlendirmeler gerçekleştirilmiş ve aynı 5 anlama sorusu öğrenciye sorularak başlama düzeyi belirlenmiştir. Öğrencinin başlama düzeyi verileri kararlılık gösterdiğinden öğretime geçilmiştir. Her 3 öğrenciye doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan zihin haritası oluşturma öğretim materyali ile yapılan bireysel öğretim uygulamasının ardından Fen Bilgisi kitabında yer alan 3 konuyu okuyarak özet çıkarmaları ve ardından 5 adet anlama sorusunu kitap kapalı bir şekilde cevaplamaları istenmiştir. Bunun ardından 2 hafta sonra ertelenmiş değerlendirmeler gerçekleştirilmiş ve aynı 5 anlama sorusu öğrencilere sorularak uygulama performansı belirlenmiştir. Yatay transfer için 7. sınıf Sosyal Bilgiler kitabında yer alan 3 konudan benzer şekilde yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde grafiksel analiz kullanılmıştır. Araştırma bulguları, az gören öğrencilere doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan zihin haritası oluşturma öğretim materyali ile yapılan öğretim uygulamasının yüksek seviyede etkili olduğu izlenimini vermektedir. iv