Aza-BODİPY tabanlı bileşiklerin sentezi ve karakterizasyonu

Sensör ailesinin bir üyesi olan kimyasal sensörler yarım asırdan fazla süredir aktif olarak kullanılmaktadır. Bu tür sensörler aynı zamanda uygun fiyatlı, taşınabilir ve çevre dostudur; bu nedenle çeşitli karmaşıklık matrisler gibi çok çeşitli örnek analizler için tercih edilen yöntemler haline gelmiştir. Kimyasal sensörlerin alt türevleri olan floresan sensörler, ilgili moleküllerin optik özelliklerine bağlı olarak aktivite gösterir. Floresan kemosensörler, reseptör ve florofor olmak üzere iki uçtan oluşmaktadır. Yapıda bu iki grup aynı anda çalışır ve florofor ucunda floresans oluşurken reseptör uçları örnekle etkileşime girer. Molekülün sensör aktivitesini gösterebilmesi için en önemli kriterlerden biri florofor ve reseptörün yüksek seçiciliği ve duyarlılığıdır. BODİPY ailesinin üyesi olan ve floresans aktivite sergileyen birçok Aza-BODİPY bazlı bileşik, ilginç fotofiziksel özellikleri sayesinde sensör araştırmalarında odak moleküller haline gelmiştir. Bu tip sensör yapılarında, Aza-BODİPY iskeletinin floresan özelliğinden yararlanılır ve bu grup yapıda florofor görevi görür. Son yıllarda yapılan çalışmalar, Aza-BODİPY bazlı floresan sensörlerin pH'a bağlı (asidik, bazik ve nötr pH değerlerinde çalışan), anyon-katyon ve biyomoleküllerin belirlenmesinde kullanılabilme potansiyelini ortaya çıkarmıştır. Bu tez bünyesinde katyon ve anyonlara karşı sensör aktivitesi gösterme potansiyeline sahip, floresan Aza-BODİPY molekülleri sentezi ve karakterizasyonu gerçekleştirildi. Tez kapsamında sekizi başlangıç ve sekizi ürün olmak üzere toplam 16 yeni molekül sentezlendi ve karakterize edildi. Elde edilen bütün moleküller NMR, FTIR, QTOF-LC/MS, UV/Vis ve mümkün olduğu durumlarda ise X-ray kristallografi yöntemi ile karakterize edildi.