Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki barış sürecinin Türkiye medyasında sunumu: Haber çerçeveleme kuramı bağlamında bir analiz

Günümüzde çatışma konusu, literatürde ve medya pratiğinde barış gazeteciliği perspektifiyle ele alınarak dikkat çeken bir konuma ulaşmıştır. Bu bağlamda bu tez, 27 Eylül 2020 tarihinde Azerbaycan ile Ermenistan arasında başlayan İkinci Karabağ Savaşı'nın ardından, ülkeler arasındaki barış sürecine ilişkin gelişmelerin, Azerbaycan'la resmî müttefik olan Türkiye'nin medya sektöründe nasıl temsil edildiğini, hangi çerçevelerle sunulduğunu incelemektedir. Bu doğrultuda Türkiye'de yayımlanan beş gazetede —Sözcü, Sabah, Cumhuriyet, Milliyet ve Hürriyet— ilgili haberlere içerik analizi uygulanmış, haberler çerçeveleme kuramı kapsamında değerlendirilmiştir. Bu çalışma, barış sürecinin medyadaki sunumuna odaklanarak önceki savaş merkezli çalışmalardan ayrılmaktadır. Barış sürecinin farklı çıkarlar doğrultusunda çerçevelenerek haberleştirilmesi, bu çalışmayı literatürdeki savaş odaklı araştırmalardan ayıran özgün bir katkı sunmaktadır. Araştırma bulgularına göre, Türkiye medyası barış sürecine ilişkin gelişmeleri büyük ölçüde "sorumluluk çerçevesi" içinde sunmakta; haberlerde bölgesel ve ulusal aktörlerin tutumlarına geniş yer verilmekte; Azerbaycan ve Türkiye'nin çıkarlarını yansıtan resmî söylemler öne çıkarılmaktadır. Buna karşılık, barış sürecinin taraflarından biri olan Ermenistan'ın yaklaşımlarına sınırlı düzeyde yer verildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, incelenen gazetelerde haber çerçevelerinin büyük ölçüde resmî haber ajansları kaynaklı olduğu ve bu durumun çerçevelemede homojenleşmeye yol açtığı saptanmıştır. Bu bağlamda tez çalışması, Azerbaycan-Ermenistan barış sürecinin medya temsiline ilişkin literatüre katkı sunmasının yanı sıra, gelecekte Türkiye medyasına yönelik yapılacak haber çerçeveleme ve çerçevelerin homojenleşme eğilimlerine odaklanan araştırmalara da zemin hazırlamaktadır.