Azize Ceferzade ile Ferman Kerimzade'nin tarihi romanları (1970-1990)

"Azize Ceferzade İle Ferman Kerimzade'nin Tarihi Romanları (1970-1990)" ismini taşıyan bu çalışmada Azerbaycan Edebiyatında 1970-1990 yılları arasında tarihi roman edebi türünde eser veren yazarların - Azize Ceferzade ile Ferman Kerimzade'nin tarihi romanları tarihi gerçeklik ve kurmaca olay ve kahramanlar çerçevesinde tahlil edilmiş, doğrudan metin esas alınarak tarih ve edebiyat, gerçeklik ve kurmaca arasındaki ilişki sosyal bilimlerin verileriyle yorumlanmaya çalışılmıştır. İncelenen romanlardaki durumların tarihî gerçeklikle ilişkisinin tarafımızdan sorgulanması yapılmış olup, yazarların tarihî olay ve kişileri ne derecede kurguladığı, kurgularken faydalandığı kaynaklar, bu kaynakları seçme sebebi, özgürlük alanı, tarihî verilere rağmen kurguyu öne çıkardığı durumlardaki amaçları çalışmada gösterilmiştir. Bu çalışmanın tarihî roman incelemeleri için yeni bir bakış açısı geliştirmek, alana yeni bir çalışma sahası açmak konularında faydalı olacağı düşünülmüştür. Üç bölümden oluşan tez çalışmasında Azize Ceferzade'nin "Âlemde Sesim Var Menim", "Vatana Gayıt" ve "Bakı 1501" romanları ve Ferman Kerimzade'nin "Karlı Aşırım", "Hudaferin Köprüsü" ve "Çaldıran Döyüşü" romanlarının Azerbaycan Türkçesindeki orijinal baskıları temin edilerek titizlikle okunmuş, detaylı bir şekilde incelenmiştir. "Romanlara Konu Olan Tarihi Olay ve Kahramanlar" adını taşıyan birinci bölümde farklı tarihi kaynaklara dayanarak adı geçen romanlara konu olan tarihi olaylar ve kahramanların gerçek kimliği ile ilgili bilgiler verilmiştir. "Azize Ceferzade'nin Tarihi Romanları" ismini taşıyan ikinci ve "Ferman Kerimzade'nin Tarihi Romanları" isimli üçüncü bölümde ilk önce yazarların hayatı, eserleri ve edebi kişiliğinden bahsedilmiş, daha sonra onların 1970-1990 yılları arasında yazmış oldukları tarihi romanlar isimden içeriğe, hikâye teknikleri bakış açısı ve anlatıcı, romana konu olan tarihi olay ve gerçeklerin görünme düzeyleri, romana konu olan kurmaca olay ve kahramanlar, romanda olay örgüsü, başkahraman, norm, kart ve fon karakterler, izlekler başlıkları altında incelemeye tabi tutulmuştur. Bu değerlendirmeler sonucunda ulaşılan yargılar "Sonuç" kısmında toplu bir şekilde dile getirilmiştir. Çalışmaya, yaptığımız çözümlemeyi materyallerle tamamlama amacıyla konu ile ilgili kapsamlı bir kaynakça eklenmiş, bu yolla çalışmada ele alınan konunun detaylı bir bütünlük sağlaması amaçlanmıştır.