Bâbürlü hükümdarı Şah Alemgîr (Evrengzîb)'in Mirzalık dönemi (1618-1658)

Bâbürlüler, Hindistan'daki Türk varlığının son büyük temsilcisidir. Şah Âlemgîr'de yarım asrı bulan saltanatı ile bu devletin son büyük hükümdarı olmuştur. Bâbürlü Devleti'nin altıncı padişahı olacak olan Muhammed Evrengzîb, 1618'de Dohad'da doğdu. Babası Mirza Hürrem'in başarısız bir isyan girişimi neticesinde bir rehine oldu. Evrengzîb, dedesi Şah Cihângîr'e rehin olarak verildi. 1633'de icra edilen fil dövüşünde Sudakar adlı file karşı göstermiş olduğu cesaretinden dolayı Bahadır ünvanını aldı. 1635'de on sekiz yaşındayken Bundelkent Racası Cüchar Sing Bundela üzerine başarılı bir sefere çıktı. İtibari bir komutanlık sergilemiş olsa da bu, kendisinin ilk seferi oldu. 1636-1644 yılları arasında birinci Dekken valiliğini yürüttü. Hemen ardından iki yıl kalacağı Gücerat valiliğine tayin edildi. 1647'de Buhara Hanlığı'na ait ata mirası Belh topraklarının alınması için bu sefere atandı. 1648'de Multan valiliğine getirildi. 1649'da ve 1652'de iki defa Kandahar'ı Safevîlerden istirdad etmeye çalışsa da bunda başarılı olamadı. 1652'de ikinci defa Dekken valiliğine tayin edildi. Bu valiliğinde 1655'te Gûlkünde Sultanlığı'na karşı başarılı bir sefer gerçekleştirdi. 1657'de Bîcâpûr Sultanlığı topraklarına hücum ederek Bîder ve Kelyânî'yi ele geçirdi. Aynı yıl babası Şah Cihân'ın hastalanmasını müteakip Mirzalar Savaşı başladı. Bu veraset savaşında; Darmat, Samugarh, Hacve ve Ecmir harplerini kazandı. Ardından ''Âlemgîr'' ünvanını alarak devletin tek hâkimi oldu. Çalışmamızda kendisinin mirzalık dönemi konu alınmıştır. Dönemin ana kaynakları kullanılmak suretiyle hazırlanan çalışmamız üç ana bölüme ayrılmaktadır. Birinci bölümde Mirza Evrengzîb'in doğumundan başlayarak çocukluğu, almış olduğu eğitimi ve ailesi ele alınmıştır. İkinci bölümde görev almış olduğu askeri seferler ve valilikler konu alınmıştır. Üçüncü bölümde ise babası Şah Cihan'ın hastalanması ile başlayan mirzalar savaşı ve nihayet cülusu işlenmiştir.