Bağlanma stillerine göre erken çocuklukta Allah tasavvuru

Bu araştırmada, erken çocukluk dönemi çocuklarının bağlanma stilleri ile Allah tasavvurları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenolojik yaklaşım esas alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı 4-6 Yaş Kur'an Kursları'nda eğitim gören 5-6 yaş arası 28 çocuk oluşturmaktadır. Verilerin toplanması amacıyla çalışmada iki nitel ölçme aracı kullanılmıştır. Bunlardan biri çocukların bağlanma temsillerinin tespiti için geliştirilen "Oyuncak Öykü Tamamlama Testi"; ikincisi ise çocukların anne-baba ve Allah algılarını ortaya çıkarmak üzere araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Veriler İstanbul ve Rize'de bulunan üç kurumdan toplanmış; uygulama çocuklarla birebir şekilde yapılmıştır. Veriler, içerik analizi yöntemi ve Maxqda nitel veri analizi programı kullanılarak analiz edilmiştir. Testin sonucuna göre çocuklar güvenli-güvensiz şeklinde iki gruba ayrılmış ve görüşme sonucunda elde edilen bulgular bu başlıklar altında incelenip yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, güvenli bağlanma ilişkisi geliştiren çocukların anne-baba ile ilgili olan sorulara olumlu yanıtlar verdiği; bu olumluluğun Allah ile ilgili düşüncelerde de kendini gösterdiği tespit edilmiştir. Çocukların; Allah'ın insanlara yardım ettiğini, sıkıntılı zamanlarda Allah'a sığınılabileceğini, Allah'ın insanlara güzel ve iyi davrandığını düşündükleri görülmüştür. Aynı zamanda çocukların tamamına yakını, Allah'a dua ettiklerini ve Allah'ın yakınlarında olmasını istediklerini ifade etmişlerdir. Güvensiz bağlanma gösteren çocuklarda ise anne-baba algısının güvenli çocuklardan farklılık göstermesine rağmen Allah ile ilgili düşüncelerinin olumsuz olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun; Allah'ın bir telafi figürü, ebeveyn yerine koyulan bir bağlanma nesnesi olarak görülmesinden ve çocukların erken yaşta aldıkları dinî eğitimin etkisinden kaynaklandığı belirtilmiştir.