Bağımsız denetim sürecinde iç kontrol ve iç denetimin etkinligi ve bir uygulama

Kontrol ve denetim kavramları tanım olarak birbirinden farklı olmasının yanı sıra amaçları da birbirinden tamamen farklıdır. Denetim kavramı genel olarak muhasebe kavramı ile ilintilidir. Denetim faaliyetleri, konusunda uzman, donanımlı, eğitimli ve bağımsız kişi ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilirken kontrol faaliyetleri ise, bir organizasyon içinde bulunan faaliyetler ve iş süreçlerinin yine organizasyon yapısında ve üst kademe yönetime bağlı bir birimce gerçekleştirilen faaliyettir. Kontrol, faaliyetlerinin temel amacı iş ve işlem süreçlerinin performansının değerlendirilmesi ve organizasyon tarafından belirlenen hedef amaçlara varabilme başarısının değerlendirilmesidir. Kontrol kavramının en belirgin özelliği kontrol faaliyetlerinin organizasyona bağlı yönetim birimleri tarafından yürütülüyor olmasıdır. İşletmeler ekonomik hayatın içinde en önemli organizasyonları olup, her geçen gün değişim ve gelişimin merkezindedir. Zira küreselleşmenin de getirdiği etki ile beraber ekonomik hayat çok da karmaşık bir yapı halini almakta ve ekonomik işlem ve olaylarda ki artış ile işletme ortakları ve yönetimler kontrol anlamında zorluk ve güçlükler ile karşı karşıya kalmıştır. Söz konusu bu aşamada iç denetim ve iç kontrol olguları işlemleri kontrol altında tutabilmek ve risklere karşı bir korunma oluşturmak üzere işletme bünyelerinde tasarlanıp kurulmaya başlamıştır. Dünyada yaşanan ekonomik krizlerin yanı sıra bazı skandallar yüzünden tasarruf sahibi niteliğindeki yatırımcılar çok büyük zarar ve kayıplara uğramıştır. İşletmelerin finansal durum ve performanslarına ilişkin olarak bir iddia niteliğinde ortaya koydukları mali tablo ve raporlara ve söz konusu tablo ve raporların oluşmasını sağlayan bilgilere karşı duyulan güvensizlik karşısında bağımsız denetim müessesesi ve işletme yönetimleri için yeni düzenleme ve sorumluluklar geliştirilmiştir. Yeni düzenlemeler ışığında işletme yönetimlerinin üzerine düşen en önemli görev işletme bünyelerinde denetim komitelerini yapılandırma ve etkin ve fonksiyonel çalışacak bir iç kontrol sistemi oluşturma yolu ile sağlıklı ve güçlü bir iç denetim faaliyetinin yerine getirilme sorumluluğudur. Bu aşamada bağımsız denetim çok daha önemli bir duruma gelmiş, bağımsız denetçilere de verilen sorumluluk ve görevler ise, özellikle bağımsız denetimin planlanma sürecinde işletmenin iç kontrol yapısını inceleme, değerlendirme ve eğer herhangi bir eksiklik varsa yönetime ya da yönetimden sorumlu kişilere bildirilmesidir.