İç denetim ve iç kontrol
157 theses under this subject heading
Kurumsal yönetim bağlamında kurumsal kaynak planlaması (KKP) uygulamalarının entegrasyonu ve iç denetim performansına etkisi
Küresel ekonomik işbirliklerinin gerçekleştirilmesi ile birlikte işletmecilik faaliyetlerinde teknoloji kullanımının yaygınlaşmasına bağlı olarak Kurumsal Kaynak Planlaması uygulamaları ortaya çıkmış ve kullanımı her geçen gün yaygınlaşarak artış eğilimi göstermiştir. Üretim, ticaret ve hizmet uygulamalarının; farklı bölgelere ve coğrafyalara taşınması kurumsal yönetim anlayışının geliştirilmesi üzerinde baskı yaratmış ve denetim faaliyetleri de bu durumdan kendisine düşen payı almıştır. İşletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine ilişkin öncelikle sermayenin uluslararası alanda hareket etmesi işletme fonksiyonlarının farklı coğrafyalarda gerçekleştirilmesine olanak sağlamış fakat bu durum söz konusu fonksiyonların yönetilmesini ve kontrol altına alarak denetlenmesini önemli zorluklar ile karşı karşıya getirmiştir. Bu eksende, finansal düzenlemeler yoluyla işletmecilik faaliyetlerinin kontrol altına alınması bakımından uluslararası hukukta yeni yönetişimsel düzenlemeler ve uygulamalar zorunlu hale gelmiş olup yetkili devlet otoritelerinin yaptırımlar uygulamasını gerektirmiştir. Gerçekleştirilen faaliyetlerin etkinliğinin ve verimliliğinin değerlendirilerek elde edilen çıktıların gerçek ya da zahiri olmasının belirlenmesinde iç kontrol kavramının kapsamı genişlemiş ve önemi kritik bir rol üstlenmiş olup bu doğrultuda iç denetim faaliyetleri hayati bir öneme sahip olmuştur. Çünkü denetlemenin olmadığı bir yerde eksikliklerin ortaya koyularak gelişimin desteklenmesi ve elde edilen sonuçların verimliliğinin araştırılması ve artırılması günümüz küresel ekonomik ortamında neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Bu noktada, kurumsal yönetim bağlamında KKP uygulamalarının iç denetim faaliyetleri üzerindeki etkisi önemli bir merak konusu olmuş ve Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomiler açısından söz konusu merakın giderilmesi ve bilimsel bir zeminde önlem alınması önemli bir gereklilik olarak görülmüştür. Bu çalışmada; kurumsal yönetim bağlamında KKP uygulamalarının iç denetim faaliyetlerinin yapısı ve performansı üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel analiz yöntemi benimsenmiş olup yapılan analizler sonucunda; ulusal menşeili işletmelere kıyasla özellikle uluslararası menşeili ve profesyonel iç denetim ekibine sahip olan işletmelerde KKP uygulamalarından sonra iç denetim fonksiyonu (İDF)'nun yapısının BT'ye yöneldiği, denetçilerin kabiliyet ve mesleki yeterliliklerinin genişlemesi ile birlikte İDF'nin yapısının genişlediği ve geliştiği tespit edilmiş olup performansının pozitif yönde arttığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kurumsal Yönetim, Kurumsal Kaynak Planlaması, İç Denetim
Kâr amaçsız örgütlerden vakıflarda iç denetim faaliyetinin uluslararası iç denetim standartları açısından incelenmesine yönelik bir araştırma
Vakıflar, toplumsal hayatın çoğu alanındaki işlevleri ile özel sektör ve kamu kesiminin ardından üçüncü sektörün içerisinde kâr amacı gütmeyen örgütlerdendir. Diğer örgüt ve organizasyonlarda olduğu gibi vakıflar da çeşitli denetimlere tabidir. 5737 sayılı Vakıflar Kanunu ile ülkemizde uygulanmasına başlanılan vakıfların iç denetim faaliyetinin başarısında; uluslararası iç denetim standartlarına uyumun sağlanması, iç kontrol sistemlerinin kurulması ve kurumsal yönetim ilkelerinin hayata geçirilmesi önem arz eden hususlardır. İç denetim fonksiyonu, bir örgütün faaliyetlerinin geliştirilmesi ve onlara değer katılması amacını güden bağımsız ve objektif güvence veren ve danışmanlık sağlayan bir faaliyettir. İç kontrol sistemi ise, yönetimce oluşturulan organizasyon, prosedür ve süreçler ile iç denetimi de içeren mali ve diğer kontroller bütünüdür. Çalışmada, vakıflarda iç denetim mevzuatı uluslararası denetim standartları ile karşılaştırılarak vakıf yöneticilerinin iç denetim faaliyetleri hakkında farkındalıkları araştırılmıştır. Bu kapsamda, çalışmanın ilk bölümünde genel olarak vakıflar ile ilgili kavramsal çerçeve ve düzenlemeler açıklanmıştır. İkinci bölümde, iç denetim ve iç kontrol kavramları, ülkemizde gelişimi, iç kontrol sistemi, iç kontrol modelleri, iç denetim, iç kontrol ilişkisi ve iç kontrolün etkinliği hususları belirtilmiştir. Son olarak, uluslararası iç denetim standartları açısından vakıflarda iç denetim faaliyetleri karşılaştırılarak uyum düzeyleri, vakıflarda iç denetim ve iç kontrol yapıları ve vakıf yöneticilerinin farkındalıklarının belirlenmesine yönelik bir araştırma çalışması yapılmıştır.
Kamu sektöründe iç denetimin etkinliğinin ölçülmesi ve belediyeler üzerine bir uygulama
Dünya'da son dönemde meydana gelen ülke ve şirket iflasları, dünya ve ülke ekonomilerini zor duruma sokmuştur. Bu gelişmeler, muhasebe ve denetimin önemini daha da çok artırmıştır. Sonuçta, mevcut mali bilgilerin değerlendirilmesi konuları ile iç denetim sisteminin etkinliğinin ölçülmesi ve iç kontrol sisteminin geliştirilmesi her ülke için önemli bir konu haline gelmiştir.İç kontrolün etkinliğini ölçecek olan ise, iç denetim birimidir. İç denetim, Türkiye için, kamu yönetiminde şeffaflaşma ve Avrupa Birliği'ne giriş için de önemli bir rol oynamaktadır. 5018 sayılı kanunun kabulü ile iç denetimin Türkiye'de yerleşmesi için çok önemli bir adım atılmıştır.İç denetçi atamalarının 2006 yılından beri yapıldığı ve eğitimlerin ise 2008 yılı sonuna kadar tamamlandığı düşünülecek olursa, 2009 yılından itibaren tam anlamıyla iç denetim kamu sektöründe yerini almıştır. Bu yıldan itibaren de, iç denetimde kamuda nasıl sonuçlar elde edileceğine dair veriler alınmaya başlamıştır.Tez dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın son bölümünde yapılan uygulama ile, kamu sektöründe iç denetimin etkinliğinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Bunun için, kamuda görevli 110 adet iç denetçiye 50 soruluk anket yapılmıştır. Ayrıca, 18 adet belediyenin faaliyetlerine ait girdi ve çıktılar veri zarflama analizi yöntemi ile analiz edilmiş ve sonuçlar yorumlanmıştır.Anahtar Kelimeler: İç Denetim, İç Denetim Sistemi, Etkinlik, Kamu Sektörü
Kurumsal risk yönetimi odaklı iç denetimin analizi ve Ege bölgesindeki üniversiteler üzerine bir araştırma
Risk kavramının günlük hayatımızda daha çok karşımıza çıkmasının nedeni, dünyada her geçen gün daha yoğun fırsatların karşımıza çıkıyor olması ve buna bağlı olarak da daha fazla tehdit unsuru içeriyor olmasıdır. Bir fırsatı değerlendirme tercihimiz, aynı zamanda ilgili tehditleri de hesaba katmamızı gerekli kılmaktadır. Dünya genelindeki, liberalleşme, serbestleşme, ticaret ve rekabet yapısı kamu sektörü ve özel sektördeki gelişme ve değişmeleri etkiliyor olması sebebiyle belirsizlikler ve riskler daha da artmaktadır. Buna bağlı olarak kurumların başarıları, riskleri belirleme, önleme, azaltma ve yönetme durumlarına bağlanmaktadır. Son yıllarda dünya genelinde faaliyet gösteren kurumlarda yaşanan bilgilerin güvenilirliği sorunları iç denetimin etkinliğinin arttırılmasına yönelik yeni yaklaşımların aranmasına nenden olmuştur. Kurumlar iç denetim yanı sıra, daha yüksek riskli alanlara yönelerek kurumsal risk yönetimi anlayışını benimsemeye başlamışlardır. Kurumsal risk yönetimi odaklı iç denetim faaliyeti, kurumların risklerine, bu risklerin yönetilmesine odaklanarak risklerin fırsat ve tehditlerinin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve raporlanması için kurumlarda uygulanan istikrarlı, tutarlı ve devamlı bir süreçtir. Çalışmanın birinci bölümünde, risk, risk yönetimi, kurumsal risk yönetimi ve iç denetimle ilgili kavramsal çerçeveye yer verilmiştir. İkinci bölümde ise, kurumsal risk yönetimi süreci ve kurumsal risk yönetim sürecinin bileşenleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise, kurumsal risk yönetimi ve iç denetim sisteminin beraber çalışabileceği düşüncesinden hareketle bu iki süreç birleştirilerek, kurumsal risk yönetimi odaklı iç denetim faaliyetlerinin planlanması, yürütülmesi ve raporlanması aşamaları anlatılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise Ege Bölgesindeki üniversitelerde iç denetim birimlerinde görev yapmakta olan iç denetçiler üzerine uygulanan anket çalışmasına ve sonuçların değerlendirilmesine yer verilmiştir. Çalışmanın sonuçları itibariyle, iç denetçilerin Kurumsal risk yönetimi sürecinde görev aldıkları ve kurumlara danışmanlık ve güvence hizmeti sundukları sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Risk, Kurumsal Risk Yönetimi, İç Denetim, Risk Odaklı İç Denetim.
İşletmelerde muhasebe sisteminde hata ve hilelere karşı bir iç kontrol mekanizması olarak bilgi işlem teknolojilerinin kullanılması
ÖZET Bilgisayar donanımı ve yazılımındaki gelişmelere paralel olarak bilgi işlem ortamlarında da son yıllarda büyük gelişmeler görülmüş ve bilgisayar ağları, veri bankaları, çevrimiçi( on-line) uygulamalar giderek yaygınlaşmaya başlamıştır. 1980' li yıllardan itibaren dünyada görülen hileli fînansal raporlama uygulamaları ve iflaslar, işletmelerdeki iç denetim eylemlerinin etkinliğini arttırma çabalarının yoğunlaşmasına neden olmuştur. Bu çabalar işletmelerdeki iç kotrol. iç denetim ve dış denetim unsurlarının başarı şansını arttıran etkili bilgi işlem teknolojilerini ön plana çıkarmıştır. Bu çalışma hata ve hileleri önleme ve iç denetim etkinliği açısından, bilgi işlem teknolojileri, iç denetçi ve dış denetçi ilişkilerinin önemini açıklamaya çalışmaktadır. Tüm bu gelişmeler incelenip muhasebe sistemine getirebileceği etkiler ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Türkiyede belediyelerin iç ve dış denetiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
Denetim kavramı toplumsal hayatta çok geniş bir çerçevede ele alınan bir kavramdır ve uygulamada teftiş, kontrol, gözlem, yenileme, araştırma, test, gözetim vb. hizmetlere ilişkin kavramlar ele alınmaktadır. Denetimin gerçekleştirilmesinde standartların belirlenmesi ve değişen dünya düzenine göre güncellenmesi, kısıtlı kaynakların ihtiyaçlar doğrultusunda adil ve verimli bir şekilde paylaşılması için denetim, yönetimin vazgeçilmez işlevlerinden biri haline gelmiştir. Ayrıca denetim faaliyetlerinden kaçınma ve/veya sabote etme gibi girişimlerin önlenmesi için yöneticilerin denetçiler üzerinde baskı oluşturmasını önlemeye yönelik girişimlerinin belirlenmesi ve güvence altına alınması gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu çalışmada Türkiye'de belediyelerin iç ve dış denetiminde karşılaşılan sorunların değerlendirilmesi ve çözüm önerilerinin sunulması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında denetim kavramı, denetimin amacı, önemi, denetim türleri, denetimin aşamaları, iç ve dış denetim, bütçe kavramı, Türkiye'de yerel yönetimler ve belediyeler, belediyelerin denetlenmesi, belediyelerde iç ve dış denetim mekanizması ile iç ve dış denetimde karşılaşılan sorunlar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerilerine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Denetim, İç Denetim, Dış Denetim, Belediye
Bağımsız ve iç denetimde kalite kontrolü: Bağımsız denetim firmaları ile büyük sanayi işletmeleri üzerinde iki farklı saha araştırması
ÖZET BAĞIMSIZ VE İÇ DENETİMDE KALİTE KONTROLÜ : BAĞIMSIZ DENETİM FİRMALARI İLE BÜYÜK SANAYİ İŞLETMELERİ ÜZERİNDE İKİ FARKLI SAHA ARAŞTIRMASI Jale SAĞLAR Doktora Tezi, İşletme Anabilim Dalı Danışman: Prof.Dr. A. Kadir TUAN Ocak 2003, 244 sayfa Ekonomik hayattaki hızlı gelişimler ile birlikte işletme ile ilgili çıkar gruplarının gerekli bilgilere doğrudan ulaşımı güçleşmekte ve bilgilere güvenilir bir şekilde ulaşmak büyük önem taşımaktadır. Bilgi güvenilirliğini, işletme dışı ilgililere bağımsız denetim, işletme içi ilgililere ise iç denetim sağlamaktadır. Bilgilerin güvenilirliğini denetimin kalitesi, denetimin kalitesini, meslekte uzmanlık, yasal düzenlemeler ve meslek ahlakı belirlemektedir. Kaliteli bir denetimin güvencesini ise, kalite kontrol esasları ve kalite kontrol düzenlemeleri sağlamaktadır. Çalışma içerisinde öncelikle, denetim faaliyetlerinin kalitesine ve kalite kontrol sistemlerinin oluşturulmasına yönelik olarak literatür taraması yapılmıştır. Elde edilen bilgiler bağımsız ve iç denetim olmak üzere iki ayrı denetim türü dikkate alınarak derlenmiş ve bu doğrultuda iki ayrı saha araştırması yapılmıştır. Birinci saha araştırması bağımsız denetim firmalarının denetim faaliyetlerini, ikinci saha araştırması büyük sanayi işletmelerindeki denetim faaliyetlerini kapsamaktadır. Bu araştırma ile bağımsız ve iç denetim faaliyetlerinde kalite kontrol sistemlerinin oluşturulmasına yönelik eğilimler belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırmaların sonunda, elde edilen bazı bulgulara göre, bağımsız denetim firmalarında kaliteyi belirleyen unsurların takip edildiği, ancak buna yönelik bir kalite kontrol sisteminin henüz oluşturulmadığı tespit edilmiştir. İç denetim açısından ise araştırma kapsamına alınan işletmelerin büyük sanayi kuruluşları olmalarına karşın, işletmelerin çoğunluğunun iç denetim yaptırmadıkları, ancak, iç denetim yapan işletmelerde kalite kontrol sistemi ile ilgili unsurların çoğunluğunun yerine getirildiği gözlenmiştir. Anahtar kelimeler ; Denetçinin vasıflan, meslek ahlakı, denetimde kalite, denetimde kalite kontrolü.
Muhasebe denetiminde iç kontrol sisteminin etkisi ve İstanbul ilinde alan araştırması
Bu araştırma, işletmelerde uygulanan iç kontrol sistemlerinin muhasebe denetiminin etkinliği üzerindeki etkisini incelemektedir. Çalışma, karma araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, nicel ve nitel veri toplama teknikleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda 82 katılımcıya anket uygulanmıştır. Nicel bulgular, iç kontrol uygulamaları ile iç denetim etkinliği arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda kasa işlemlerine, stok yönetimine ve alacak yönetimine yönelik iç kontrol uygulamalarının iç denetim etkinliğini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, fark testleri sonucunda mesleki deneyim süresi arttıkça iç kontrol ve iç denetim puanlarının da yükseldiği, işletme yapısı açısından ise anonim şirketlerin limited şirketlere göre daha yüksek iç kontrol ve iç denetim değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Görev pozisyonuna göre ise iç kontrol ve iç denetim algısında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise altı katılımcı ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Nitel bulgular, iç kontrol uygulamalarının işletmelerde hata ve hilelerin önlenmesinde, varlıkların korunmasında ve iç denetim süreçlerinin etkinliğinde kritik role sahip olduğunu göstermektedir. Mülakat sonuçları, mesleki deneyim arttıkça iç kontrol ve iç denetim uygulamalarına verilen önemin arttığını, mesleki unvanların ve yönetim kademesinin iç kontrol algısını şekillendirdiğini ve işletmelerin hukuki yapısının (anonim şirket, limited şirket, aile şirketi) iç kontrol yaklaşımlarında farklılıklara neden olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma, işletmelerin iç kontrol sistemlerini geliştirmelerine ve denetim süreçlerini iyileştirmelerine katkı sağlayacak öneriler sunmaktadır. Etkin bir iç kontrol sistemi, muhasebe denetiminin kalitesini artırmakta, işletme kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlamakta ve finansal raporların güvenilirliğini güçlendirmektedir.
Enterprise risk management: An application example for universities
Risks are generally considered as a situation that prevents or disrupts the achievement of goals and objectives. Corporate risk Management is defined as a process that involves identifying and evaluating the risks and opportunities and threats of the institutions and reporting the results by implementing control activities against the risks. Although the history of CRM goes back a long time, many problems posed by the risks encountered in some institutions operating in the 2000s have led to a new perspective on increasing the importance of CRM. In our country, it has started to gain application area in public institutions within the framework of Public Financial Management and Control Law No. 5018 and related regulations, and it continues its development in integration with the internal control system. In this context, with the thesis titled "Institutional Risk Management: An Application Example for Universities", brief information about internal control and internal audit, which is directly related to corporate risk management, was given and then various concepts were analyzed by discussing them with corporate risk management details. In the last part of the study, a case study was conducted for universities, and a study was presented to them who want to work on this subject within the framework of their own capacities and practices. With this study, it was aimed to help institutional risk management to build an efficient and systematic management structure where they can spread best in universities and achieve the best achievements with the least risk. With the best implementation of corporate risk management, all institutions and universities will be ensured to achieve their goals and objectives and to sustain all business processes by minimizing the rate of disruption and error. Keywords: Corporate Risk Management, CRM, Internal Control, Risk Management, Internal Audit Page. Risk Assessment, Action Plan
Muhasebede hata ve hilelerin ortaya çıkartılması ve engellenmesinde iç kontrolün rolü: Kayseri OSB'de bir uygulama
Günümüzde küreselleşmenin artması ile birlikte ekonomik yapıda, teknolojik gelişmelerin ve buna bağlı olarak ticari işlem çeşitliliğinin artması muhasebe sisteminde ortaya çıkacak hata ve hileleri arttırmaktadır. Bu artış finansal tabloları analiz ederek karar verecek olan paydaşların kararlarında yanılmalarına sebep olacaktır. Son zamanlarda artan hileli işlemler teknolojinin de gelişmesi ile birlikte önüne geçilemez bir hal almaktadır. Hileli işlemler işletmeye maddi zarar vermekle kalmayıp işletmenin imajının sarsılmasına, işletmenin iflas etmesine ve paydaşların mağdur olmasına sebep olmaktadır. İşletmeler açısından hilelerin tespit edilmesi ve önlenmesi zordur. Dolayısıyla hile tespit edilene kadar işletmeler ağır darbeler alacaktır. Yaşanan bu olumsuzluklar iç kontrol sistemine duyulan ihtiyacı beraberinde getirmiştir. İşletmenin muhasebe sisteminde hata ve hilenin yaşanmaması için etkin bir iç kontrol sisteminin olması gerekir. İç kontrol sistemi işletmenin faaliyetlerinin aksamaması ve işletmenin belirlemiş olduğu hedeflere ulaşmak için işletmelerde bulunması gereken bir sistemdir. Etkin bir iç kontrol sistemi işletme varlıklarının korunması, varlıkların etkin ve verimli kullanılması ve finansal tablolara olan güveni sağlamaktadır. Muhasebede hata ve hilelerin engellenmesinde iç kontrolün rolü başlıklı bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel olarak hata ve hile kavramlarına, hata ve hilenin yaygınlığı, hata ve hile türlerine değinilmiştir. İkinci bölümde kontrol ve iç kontrol kavramları, iç kontrolün amaçları, iç kontrolün türleri, iç kontrolle ilgili Türkiye ve dünyada yapılan yasal düzenlemeler ve hata ve hile ile ilgili Türkiye'de ve dünyada karşılaşılan skandallara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise muhasebede hata ve hilenin ortaya çıkartılması ve önlenmesinde iç kontrolün etkinliğini ölçmek için nicel veri toplama yöntemi olan anket yöntemi kullanılmıştır. Anahtar kelimeler: Hata, Hile, İç Kontrol, Organize Sanayi Bölgesi, Kayseri
Kamu idarelerindeki iç kontrol sisteminin bağımsız dış denetçi bakış açısıyla değerlendirilmesi: Bir devlet üniversitesinde örnek uygulama
Kamu mali yönetimi, kamu kaynaklarının yönetimi ile ilgili kurumları ve süreçleri kapsar. Bu süreç üç aşamadan meydana gelir: Politikaların ve önceliklerin belirlenmesi, ülke kaynaklarının belirtilen politikalara uygun olarak tahsis edilmesi ve kamu kaynaklarının ekonomik, etkin, verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamaya yönelik kontrol ve denetim mekanizmalarının kurulması. Bu açıdan denetim, modern kamu yönetimi anlayışının vazgeçilmez özellikleri arasındadır. Bu noktada devreye giren ve etkisini öncelikle özel sektörde hissettiren iç kontrol, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve buna bağlı olarak çıkarılan İç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idarelerinde kurulması zorunlu hale gelmiştir. Standartlarda temel alınan COSO iç kontrol değerlendirme modeline göre iç kontrol sistemi: kontrol ortamı, risk değerleme, kontrol faaliyetleri, bilgi-iletişim ve izleme olmak üzere beş bileşenden oluşmaktadır. Bu sistemin, kamu idarelerinde bir eylem planı çerçevesinde kurulması, izleme bileşeni kapsamında değerlendirilmesi ve zayıf yönlerinin tespit edilerek düzeltilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan çalışmayla, bir devlet üniversitesinin bir fakültesinde, bağımsız denetim sürecinde iç kontrol sisteminin incelenmesinde kullanılan soru kağıdı, akış diyagramı ve not alma yöntemiyle araştırma yapılarak, sistemin zayıf yönleri tespit edilmiş ve yönetime öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Denetim, Kamu, İç Kontrol, COSO, Bağımsız Denetim.
Muhasebe ve finans birimi çalışanlarının iç denetim ve bağımsız dış denetime bakış açıları (Gaziantep örneği)
Bu çalışma Gaziantep ilinde muhasebe ve finans alanlarında çalışanların iç denetim ve bağımsız dış denetime olan bakış açılarının değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Bu kapsamda firmaların muhasebe ve finans departmanlarında çalışan 228 personel üzerinde 26 soruyu içeren anket formu uygulanmıştır. Yapılan anketlerden elde edilen bulgular SPSS v 24.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda ankete katılan bireylerin çoğunluğunun denetim faaliyetlerinin ortaya çıkan bir hata sonucu gerçekleştiğini düşünmektedir. Ayrıca katılımcıların dış denetim faaliyetlerine ise ön yargılı oldukları sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda hem iç denetim hem de dış denetim faaliyetlerinin iyi bir şekilde anlaşılması ve ön yargıların giderilmesi için denetim faaliyetleri hakkında eğitimler verilmesi önerilmektedir.
The integration of balanced scorecard, enterprise risk management and internal control: A case study
The purpose of this study was to examine the integration of Balance Scorecard (BSC), Enterprise Risk Management (ERM) and Internal Control (IC). BSC could offer overview of financial and non-financial performance through sets of performance measures to guide the company's decision-making processes. ERM could contribute to boosting the consciousness of all sources of risks and decision making throughout the whole company while IC provide reasonable assurance throughout the company. This study aims to suggest and design a comprehensive model in which BSC, ERM and IC integrated for a case study in order to improve and support company's performance and decision making process under an efficient way. Both primary and secondary data used in methodology. Besides, qualitative method with a descriptive approach implemented to integrating BSC, ERM and IC under a comprehensive model for the case study
Türkiye'de üniversitelerde risk odaklı kalite uygulamalarının iç kontrol sisteminin etkinliği açısından değerlendirilmesi: Nitel bir araştırma
Bu araştırma, Türkiye'de üniversitelerde uygulanan risk odaklı kalite yönetimi uygulamalarının iç kontrol sistemlerinin etkinliği üzerindeki etkisini incelemektedir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yürütülen çalışmada, fenomenolojik desen benimsenmiş ve veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler tercih edilmiştir. Üniversitelerde iç kontrol ve kalite yönetim sistemlerinden sorumlu yöneticiler ve denetçilerle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler tematik olarak sınıflandırılmıştır. Araştırma bulguları, risk odaklı kalite uygulamalarının iç kontrol süreçlerine önemli katkılar sağladığını göstermektedir. Çalışma kapsamında beş ana tema belirlenmiştir: kalite, iç kontrol ve risk odaklılık kavramları; mevcut uygulamaların değerlendirilmesi; iç kontrol sistemlerine etkiler; sürdürülebilirlik; entegrasyon sürecindeki zorluklar. Katılımcılar, uygulamaların iç kontrol sistemlerinin etkinliğini artırdığını ancak bürokratik engeller, kaynak yetersizliği ve çalışan motivasyonu gibi sorunlarla karşılaşıldığını belirtmiştir. Bu çalışma, üniversitelerde iç kontrol ve kalite yönetim sistemlerinin entegrasyonuna yönelik önemli bulgular sunmakta ve bu alandaki literatüre katkı sağlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, iç kontrol sistemlerinin etkinliğini artırmaya yönelik politika ve uygulamaların geliştirilmesine ışık tutmaktadır.
Üretim işletmelerinde iç kontrol sisteminin etkinliğinin belirlenmesi: Kocaeli ili örneği
Son yıllarda yaşanan reel ve finansal krizler, teknolojik gelişmeler ve büyüyen firma bilançoları nedeniyle iç kontrol kavramının önemi belirgin bir hale gelmiştir. Üst yönetimin işletmenin merkezinden tüm örgüte ve örgütün faaliyetlerine hâkim olma isteği özellikle son yıllarda gündeme daha fazla gelmeye başlamıştır. Bu anlamda, 1992 yılında COSO tarafından işletmelere başarılı bir iç kontrol sistemi hazırlama yolunda rehberlik etmesi için iç kontrol modeli geliştirilmiştir. Bu model son olarak 2013 yılında COSO tarafından güncellenmiştir. COSO iç kontrol modeli kontrol ortamı, risk değerleme, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim ve izleme bileşenlerinden oluşmaktadır. COSO iç kontrol modeli işletmedeki tüm iş süreçlerini kapsayan süreklilik arz eden bir uygulamadır. Modelin asıl amacı kurumsal hedeflere ulaşma yolunda işletme yönetimine yardımcı olmaktır. Çalışmada, Kocaeli ilindeki organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren üretim işletmelerindeki iç kontrol uygulamalarının COSO standartları çerçevesinde uyum derecesi araştırılmıştır. Üretim sektörünün ülke ekonomisine sağlamış olduğu büyük katkı nedeniyle üretim işletmeleri tercih edilmiştir. Bu amaçla belirlenen bölgede yer alan üretim işletmelerine anket çalışması uygulanmıştır. Edinilen veriler SPSS yazılımı aracılığıyla analiz edilmiştir.
The impact of accounting information system on internal audit quality statements: Evidence from Iraq
The study aimed to demonstrate the impact of the accounting information system on the quality of internal audit through the intermediary role of accounting information properties in Iraqi private hospitals located within the scope of Erbil governorate, of which there are fifteen hospitals, and the sample of the study included financial managers The accountants, internal auditors and audit committees of the 105 hospitals in the study are individuals. In order to achieve the objectives of the study, the analytical descriptive approach was used in addition to using both simple and multiple regression analysis to identify the impact of the variable independent on the dependent variable and analyze the path so as to identify the role of the intermediate variable in the relationship between the independent variable and the dependent variable To test the hypotheses of the study. The results of the study reached a number of results, the most significant of which is the existence of a statistically significant effect of the accounting information system on the quality of the internal audit in the private Iraqi hospitals at the level of significance (α ≥ 0.05), and the existence of a statistically significant effect on the characteristics of the accounting information represented by the adequacy of the quality of internal auditing in the hospitals under study at the level of significance (α ≥ 0.05), the existence of a statistically significant effect of the accounting information system on its quality on the quality of internal auditing in the hospitals under study with the existence of the mean variable and the characteristics of the accounting information at the level of significance (α ≥ 0.05). In the light of the results, the study recommended the need to increase attention to the accounting information system in Iraqi private hospitals and the need to follow up on its role in raising and improving the quality of internal auditing in these hospitals, which leads to help the administration to take the appropriate decisions and correct deviations in a timely manner. The quality of the accounting information generated by the accounting information system as the best quality accounting information will help the internal audit departments of these hospitals to enhance their quality and performance.
E-iç kontrol sistemlerinin kamu üniversitelerinde kullanımı üzerine bir araştırma
İç kontrol sistemi, bir kurumun yönetimi tarafından, kurumdaki faaliyetlerin; ekonomik olmasını, verimli ve etkin bir şekilde yürütülmesini, yönetim prensiplerine bağlı kalınmasının sağlanmasını, varlıkların ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğruluğunun ve tamlığının güvence altına alınmasını sağlayan bir süreçtir. Ayrıca zamanında ve güvenilir mali bilgi ve yönetim bilgisinin üretimine destek sağlanması için kurumsal hedefler çerçevesinde kurulan, kurumsal yapı, metotlar, prosedürler ve iç denetimi de içeren mali ve diğer kontrol sistemlerinin tamamıdır. Kaynakların kullanımında etkinliğin sağlanması, hesap verebilir kurumlar oluşturulması, idarelerin işlemlerinde yapısal bütünlüğün korunması gibi yeni düzenlemelerin işlerliğinin sağlanması mutlaka iç kontrol sisteminin etkin kurulmasına bağlıdır. İç kontrol sisteminin etkin kurulabilmesi amacıyla T.C Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa dayalı olarak; Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği (KİKST) çıkarılmıştır. Bu tebliğde, kamu idarelerindeki iç kontrol sisteminin standartlara uyumunu sağlamak üzere; yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedürler ile ilgili düzenlemelerin hazırlanması ve iç kontrol sistemlerinin doğru çalışıp çalışmadığının belirlenmesi, bir başka ifade ile iç kontrol sisteminin mevzuata uygun yürütülüp yürütülmediğini tespit etme üzere iç kontrolün tüm bileşenleri ile kurulması gerektiği görülmüştür. Elektronik veri aktarımının ve kullanımının hız kazandığı günümüzde, iç kontrol sisteminin, Kamu İç Kontrol Standartlarının beş bileşeni olan; 'kontrol ortamı, risk değerlendirme, kontrol faaliyeti, bilgi ve iletişim ve izleme' standartlarının dijital ortamlardaki verilere de uygulanması diğer bir ifade ile e-iç kontrole geçilmesi gerekliliği büyük önem arz etmektedir. Diğer kamu kurumlarına ve özel sektöre model oluşturması beklenen kurum olma özelliğine sahip olan üniversitelerin çağın gerektiği ölçütlerle iç kontrol sistemini sağlıklı bir biçimde kurabilmesi ve çalıştırabilmesi açısından e-iç kontrol sistemlerine hızlı uyum sağlaması beklenmekte ve araştırmaya açık bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırmanın amacı; iç kontrol sisteminin elektronik ortamdaki uygulama alanının, kamu üniversitelerinde yaygınlığının ve kullanılabilirliğinin ölçülmesidir. Bu amaçla Türkiye'de faaliyet gösteren kamu üniversitelerinde e-iç kontrol mekanizmasının, yasa ve yönetmeliklere uygun bir şekilde kullanılabilirliğinin ve etkinliğinin ölçülmesi hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda e-iç kontrol kullanımının henüz yaygın olmadığı anlaşılmış, kullanan idarelerdeki Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı (SGDB) ve İç Denetim Birimi (İDB) personelinin e-iç kontrol sistemini kullanışlı buldukları görülmüştür. Ayrıca, e-iç kontrol sisteminde 5018 sayılı kanuna dayalı olarak çıkarılan iç kontrol standartlarının sınırlı sayıda kısmını yüksek, çoğunluğunun orta düzey, ve sınırlı sayıda kısmının düşük düzeyde gerçekleşmekte olduğu tespit edilmiştir.
Denetim komitesinin iç denetim birimi çalışmalarına etkisi: Türkiye'de iç denetim birimi yöneticilerinin algısı araştırması
1990'ların ikinci yarısı, ticari, ekonomik, teknolojik, sosyolojik, kültürel, yerel, küresel ve küreyerel açılardan gelişim ve değişim ile karakterize olup, işletmeleri de kapsamlı bir şekilde değişime mecbur bırakan dönüşümlere sahne olmuştur. Rekabetin artması, pazarın isteklerinin farklılaşması, iş yapış süreçlerinin karmaşıklaşması işletme yönetimlerini her anlamda zorlamıştır. Bütün bu gelişmeler işletmeye değer katan, işletmeye objektif ve şeffaf bir şekilde danışmanlık hizmeti sunan iç denetim fonksiyonunun önemini artırmıştır. İşletmelerin sürekli olarak gelişen örgüt ekosisteminde faaliyetlerini sürdürebilmesi, rekabette öne çıkması, işletmeyi etkileyebilecek risklerin önceden tespiti ve tahmini ile mümkün hale gelmiştir. Dolayısıyla, tam anlamıyla işleyen etkin bir iç denetim fonksiyonu, hata ve hilelerin ortaya çıkarılmasını sağlayarak, yapılan hataların tekrarını önleme misyonuna ve vizyonuna sahip bir fonksiyon olarak işletmelerin gündemindeki yerini almıştır. Küresel anlamda ekonomileri sarsan finansal krizler, yaşanan şirket skandalları, hızla gelişen teknoloji, işletme çevresinin dinamikleşmesi iç denetimin sorumluluk alanında büyük bir genişlemeye yol açmıştır. 1950'li yıllarda sadece işletme varlıklarını koruması beklenen iç denetimden, 2000'li yıllara gelindiğinde işletmeye değer katması istenmiştir. Dolayısıyla 1950'li yılların klasik iç denetim anlayışından 2000'li yılların modern denetim anlayışına geçişle beraber, iç denetim reaktif düşünce yapısından proaktif (risk odaklı) bir yapıya bürünmüştür. İç denetim, risklerle birlikte fırsatları da ortaya koyan bir sistem haline dönüşmüştür. Bu anlamda iç denetimde, risk yönetimi ve kurumsal yönetim bileşenleri dengesinin optimal şekilde sağlanması önemli hale gelmiştir. İşletmede kurumsal yönetim çerçevesinde şeffaflık ve hesap verebilirlik anlayışının artmasına katkı sağlayan iç denetim fonksiyonu, bu katkıyı ancak denetim komitesi ile kuracağı güçlü ilişkiler aracılığıyla sağlayabilecektir. Bu iki birim arasında kurulacak güçlü ilişkiler, işletme etkinliğini doğrudan etkileyecektir. İç denetim ve denetim komitesi arasındaki ilişkinin etkinliği ve sağlığı özellikle işletme ile ilgili karar süreçleri bakımından kritik önem arz etmektedir. Yönetim, iç denetim ve denetim komitesi arasındaki ilişkinin yeteri kadar etkin olmadığına inanıyorsa, bu durumu düzeltmek için elinden geleni yapmak durumundadır. Ayrıca denetim komitesi, yönetim ve iç denetim birimi arasındaki ilişkilerin daha verimli olabilmesi iç denetim birim yöneticisinin oynadığı kritik rol ile doğrudan ilişkilidir. İç denetim birim yöneticisinin bu fonksiyonlar arasındaki ilişkiyi yanlış anlaşılmalara mahal vermeyecek şekilde tam anlamıyla koordine etmesi durumunda doğal olarak iş süreçlerindeki etkinlik de artacaktır. İlgili yazında denetim komitesi, iç denetim birimi ve İç Denetim Birim Yöneticisi (CAE) arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmaların azlığı dikkat çekmektedir. Bu anlamda tezin amacı, iç denetim biriminin çalışmaları ile denetim komitesinin varlığı arasındaki varsayılan ilişkileri sınamak şeklinde belirlenmiştir. Bu araştırmada iç denetim birimi ile denetim komitesi ve yönetim kurulu arasında kilit rol oynayan iç denetim birimi yöneticilerinin algıları üzerinden denetim komitesinin, iç denetim birimi çalışmaları ile etkileşimi incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, şirketlerin halka açık olup olmamaları, iç denetim birimi yöneticilerinin finansal denetim, iletişim, risk yönetimi ve bağımsızlık algıları açısından bir farklılık kaynağı oluşturmamaktadır. Yine, denetim komitesine sahip olup, bu birime raporlama yapmayan şirketlerde iç denetim birim yöneticilerinin bağımsızlık algılarına ilişkin algılarının daha düşük gerçekleştiği tespit edilmiştir. Türkiye bağlamında iç denetim birimlerinin yeterince yaygınlaşamadığını da ortaya koyan bu araştırma, iç denetim birimi yöneticilerinin algılarının ölçümüne yönelik öncü araştırmalardan birini teşkil etmektedir. Araştırmamızda ulaşılan bulgular, kuramsal ve uygulamaya dönük bilgiler bağlamında tartışılmıştır.
Denetim komitesinin finansal raporlama kalitesi üzerindeki etkisi
Muhasebe bilgi kullanıcıları işletmeler hakkında bilgi sahibi olmak veya herhangi bir karar almak için finansal raporlardan yararlanmaktadırlar. İşletmeler ise finansal raporlar aracılığı ile muhasebe bilgi kullanıcıları ile iletişim kurmaktadırlar. Bu karşılıklı etkileşimin sağlıklı yürütülebilmesi ancak, kaliteli finansal raporlar sayesinde gerçekleştirilmektedir. Finansal raporlama kalitesinin ölçülmesi oldukça karmaşık bir yapıyı ifade ederken, iç kontrol, iç denetim ve bağımsız denetim birimlerinin gerçekleştirdiği kaliteli faaliyetlerin toplam sonucu olduğu söylenebilir. Yeni TTK' da işletmelerin kurması gereken komitelere yer verilmiştir. Bu komitelerden en dikkat çekeni, iç kontrol, iç denetim ve bağımsız denetim birimleri ile ilişkileri ve söz konusu birimlerle muhasebe bilgi kullanıcıları arasında köprü görevi görmesinden dolayı Denetim Komitesi olmuştur. Denetim Komitesi' nin görev ve sorumlulukları ile finansal raporlama kalitesine olumlu katkı sağlaması beklenmektedir. Çalışmamızın ana amacı, denetim komitesi uygulamalarının finansal raporlama kalitesi üzerindeki etkisini incelemektir. Denetim komitesinin kurulmasının finansal raporlama kalitesi üzerinde etkili olup, olmadığı ve denetim komitesinin yapısal özelliklerinin (Bağımsızlık, Toplantı Sıklığı, Boyut) finansal raporlama kalitesi üzerinde etkili olup, olmadığı araştırma soruları olarak belirlenerek, iki soru çerçevesinde araştırma hipotezleri test edilmiştir. Hipotezlerin test edilebilmesi için Çok Değişkenli Regresyon Modeli kullanılmıştır. Çalışmamız dört bölümden oluşmakla birlikte, ilk üç bölüm, teorik açıklamaları içermektedir. Son bölüm ise teorik açıklamalar çerçevesinde BİST' te işlem gören işletmelerin denetim komitesi uygulamalarının finansal raporlama kalitesi üzerindeki etkisini incelemeye yönelik araştırmayı içermektedir. Çalışma sonuçlarına göre, denetim komitesinin kurulmasının finansal raporlama kalitesini arttığı tespit edilmiştir. Denetim komitesi yapısal özelliklerinden; Bağımsızlık ve Toplantı Sıklığı ile finansal raporlama kalitesi arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilirken, denetim komitesinin boyutu ile finansal raporlama kalitesi arasında bir ilişki bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler: Denetim Komitesi, Finansal Raporlama, Kalite, Kar Yönetimi, BİST.
İç kontrol faaliyetleri kapsamında krediler kontrolü ve banka etkinlik değerlendirmesi
Kredilendirme, bankacılık sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlar için en yüksek geliri sağlayan faaliyettir. Bankaların kullandırdıkları kredileri tahsil edememesi diğer bir ifadeyle, kredilerin batık kredi haline gelmesi bankanın yürüttüğü faaliyetleri aksatabilmekte ve etkinliği azaltabilmektedir. Dolayısıyla iç kontrol sürecinde kredilerin kontrolü bankalar için ayrı önem taşımaktadır.Bu çalışmada ülkemizde faaliyet gösteren bankaların İç Kontrol Birimleri'nin etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla, bankalarda görevli İç Kontrolör sayıları ve toplam krediler girdiler olarak, takipteki krediler haricindeki kredilerin toplam krediler içerisindeki oranı ve kredilerden sağlanan faiz gelirleri çıktılar olarak alınıp veri zarflama analizi ile ölçüm yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada hangi banka İç Kontrol Birim'lerinin hangi dönemlerde etkin olduğu belirlenmiş ve İç Kontrolör'lerin çalışmaları ile krediler kontrolünün sağlandığı ve böylece bankaların etkinliğinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır.
İç denetimde risk yönetimi
İç denetim mesleği, ilk ortaya çıktığı yıllardan bu yana iş dünyasında yaşanan gelişmeler ve organizasyonların ihtiyaçları doğrultusunda şekillenmiş ve gelişmiştir. Gerek işletmelerin içinde bulunduğu koşullar, gerekse iç denetimin içinde barındırdığı potansiyeli mevcut yaklaşımlarla yeteri kadar ortaya koyamaması, iç denetimin katma değerini arttıracak yeni yaklaşımların aranmasına sebep olmuştur. Bu değişim ve şekillenme sürecinde iç denetimin odak noktası ve yönü değişmiş, klasik iç denetim yaklaşımlarından öncelikli amacı yüksek riskli alanlara yoğunlaşmak olan risk odaklı denetim yaklaşımına geçiş yapılmıştır.Risk odaklı denetim yaklaşımı ile iç denetimin riske ve risk yönetiminin bir parçası olan kontrollere bakış açısı değişmiş ve iç denetçilere daha fazla değer yaratmaları için bir fırsat sunulmuştur. Denetçiler bu yaklaşımın uygulanmaya başlanması ile birlikte işletmeleri ve hedeflerini daha iyi anlamak için çaba sarf etmeye ve yönetimin risklerle nasıl başa çıktığını incelemeye başlamış, işletmenin çevresinde ve içinde meydana gelen her türlü değişime karşı daha duyarlı hale gelmişlerdir. Sadece sistem, politika, plan ve prosedürlere odaklanan iç denetim yaklaşımlarının aksine risk odaklı denetim, her işletmenin farklı risklere maruz kaldığı, bu risklerin her birinin farklı önem derecelerine sahip olduğu bilinci ile hareket ederek, işletmelerin geçmişine değil gelecekte karşılaşacağı risklere odaklanmaktadır. Bu yaklaşımı sayesinde de iç denetçiler, işletmelerin amaçlarını gerçekleştirme, riskleri fırsatlara dönüştürme ve faaliyetleri geliştirme fırsatı yakalamaktadırlar.Çalışma konusu risk odaklı iç denetim olan bu tez üç bölümden oluşmaktadır. ?İç Kontrol Sistemi ve İç Denetim Fonksiyonu? başlıklı ilk bölümünde iç kontrol sistemi ve iç denetimle ilgili temel kavramlar, iç denetimin ilk ortaya çıktığı yıllardan bu yana geçirdiği evrim ve Dünya'da ve Türkiye'de iç denetim ile ilgili yapılan yasal düzenlemeler açıklanmıştır.?Kurumsal Risk Yönetimi Aracı Olarak Risk Odaklı İç Denetim? başlıklı ikinci bölümde risk, risk yönetimi ve kurumsal risk yönetimi ile ilgili temel bilgilere yer verilerek, risk odaklı denetime zemin hazırlayan koşullardan bahsedilmiş ve risk odaklı denetimin aşamaları açıklanmıştır.?İMKB- İmalat Sanayi Endeksine Kayıtlı Şirketlerde Risk Odaklı İç Denetim Kapsamında Finansal Risk Düzeyini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma? başlıklı üçüncü bölümde ise risk odaklı iç denetimin, şirketlerin finansal risk düzeyi üzerinde ki etkisine ilişkin bir anket çalışmasına ve analize yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: İç Denetim, Risk Yönetimi, Risk Odaklı İç Denetim, Finansal Risk.
Türk bankacılık sektöründe iç denetim faaliyetlerinin uygulamalı olarak incelenmesi
Geçmişte bankacılık sektöründe yaşanan problemlerin birçoğunun yetersiz iç kontrol sistemlerinden kaynaklandığı görülmüştür. Yetersiz iç kontrol sistemleri, bankaların finansal kayıplara uğramalarına ve itibar kaybetmelerine neden olmaktadır. Bu nedenle bankalarda iç denetim faaliyetlerine önem verilmektedir. Bu çalışmada, organize para piyasasının en önemli kurumu olan bankalarda iç denetimin temel ilkeleri, iç denetimin temel unsurları, iç denetim faaliyetleri ve iç denetime konu olan temel kontrol alanları üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda ticari bir bankanın iç denetim faaliyetleri uygulamalı olarak incelenmeye çalışılmıştır.
Internal audit at humanitarian aid sector; The case of Gaziantep
With the start of the Syrian crisis in 2011, Turkey was faced with a serious wave of immigration. According to the latest official figures, over 3.5 million Syrians continue to live in Turkey with temporary protection status. With this wave of migration, Turkey- Syria border cities have become the center of humanitarian aid operations. After the public and private sectors, humanitarian activities, which are a non-profit organization, which is called the third sector, have progressed rapidly. With this progress, the number of non-governmental organizations and humanitarian organizations increased significantly. Transparency, accountability, efficiency, effectiveness, economy, strategic planning, performance management and supervision have gained importance due to the sensitive importance of humanitarian activities. Internal audit, internal control, risk management and governance practices have gained great importance in the world, especially in the USA and Europe, and have become an indispensable management function for humanitarian organizations. The internal audit, risk management, internal control and governance practices have been put into practice in humanitarian aid organizations; systematic reporting and improvement activities have started after some big fraud cases in the humanitarian aid sector. This thesis has been written to be a guide of the relatively new internal audit function for organizations operating in the humanitarian field in today's Turkey as how effectively and efficiently in order to answer the question will be fulfilled. In this thesis, the concept of humanitarian aid and internal audit, internal control, risk management, governance concepts are examined theoretically, internal audit legislation in associations is compared with international audit standards in associations and the level of compliance of associations legislation with international internal audit standards is examined. The existence of an internal audit function in accordance with international standards in associations and foreign non-governmental organizations operating in this field in Gaziantep and the legislative basis of the internal audit activity performed within the organization are searched. The latest audit activity carried out by a non-governmental organization operating in Gaziantep and the results of this audit are monitored and the general situation is evaluated.
Okullarda risk analizinin iç kontrol modeli çerçevesinde incelenmesi
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda ileriye yönelik hedeflere ulaşabilmek için yaklaşık on yıldır stratejik planlama yapılmaktadır. Okullarda yapılan stratejik planlamaların etkili olabilmesi için belirlenen stratejilerin dayanak noktalarının gerçekçi ve güvenilir olması gerekmektedir. Kurumun stratejik hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek tehditler ve olumsuzluklar şeklinde tanımlanan her türlü riskin tespit edilerek kontrol altına alınması kurumun daha etkili yönetilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada, ortaöğretim okullarında meydana gelebilecek risklerin iç kontrol modeline göre tespit edilmesi, sınıflandırılması, değerlendirilmesi ve alınacak kontroller sayesinde belirlenen hedeflere daha kolay ulaşılabilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi 2017-2018 öğretim yılında Niğde ilindeki liselerde görev yapan okul yöneticisi ve öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmada nicel verileri toplamak için Okul İç Risklerini Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Nicel analiz aşamasında ölçekteki her risk için risk puanı, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Nitel araştırma safhasında katılımcılarla yapılan görüşmeler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre okulun yönetim, eğitim-öğretim ve diğer alanlarını kapsayan bir risk havuzu oluşturulmuştur. Risk havuzundaki riskler iç ve dış riskler şeklinde sınıflandırılmış ve iç riskler için geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak Okul İç Risklerini Değerlendirme Ölçeği oluşturulmuştur. Bu ölçeğin uygulanması neticesinde, öğretmenlerin mesleki gelişim ve etik alanında ve okulların güvenlik ve sağlık alanında meydana gelebilecek riskler diğer alanlara oranla daha riskli değerlendirilmiştir. Katılımcılar tarafından güvenlik ve sağlık alanındaki risklerin oluşma olasılığı görece olarak düşük görülse de oluştuğu takdirde etkisinin yüksek olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Puanı yüksek olan risklere karşı alınabilecek önlemler arasında; okullarda düzenli risk analizleri yapılması, liyakat esasına göre atanan yöneticilerin iletişime açık, adaletli, yetkin ve tarafsız olması, okul çalışanlarının sevgi, saygı ve karşılıklı güvene dayalı bir kurum kültürü oluşturması şeklindeki öneriler ön plana çıkmaktadır.