İç denetim ve iç kontrol
Bu konu başlığı altında 208 tez
Kamu hastaneleri muhasebe bilgi sisteminde risk analizi ve riske cevap verme
Birçok ülkede yürürlüğe konulan mali yönetim reformlarının kamu kurumlarında meydana getirdiği değişim, değişimin sonuçları ve etkileri üzerine çok sayıda araştırma yapılmıştır. Tahakkuk esaslı muhasebe, iç kontrol ve risk yönetimi kavramları reformların kamu kurumlarına getirdiği yeniliklerdendir. Bu alanda yapılan araştırmaların çoğu nitel analizle yapılan, değişimin sonuç ve etkilerine odaklanmış araştırmalardır. Tez çalışmamızda kamu kurumunda değişimin sonuç ve etkilerinden daha ziyade mali olayların başlangıç noktasına odaklanılmıştır. Bir kamu hastanesinin bilgi yönetim sisteminde mali sonuç doğuran elektronik sağlık kayıtları ile muhasebe bilgi sistemi arasındaki ilişki nicel analiz yapılarak incelenmiştir. Elektronik sağlık kayıtlarının muhasebeleşme süreci incelenerek riskler tespit edilmiştir. Muhasebe veri analitiği kullanılarak risk analizi yapılmıştır. Öncelikle elde edilen elektronik sağlık kayıtlarına ait satış gelirleri Benford Yasası ile gerçeğe uygun olduğu tespit edilmiştir. Sonrasında elektronik sağlık kayıtlarına ait mali tablo değişkenleri ile tek düzen muhasebe sistemi mali tablo değişkenleri Beneish Modelinden faydalanılarak probit analizi yapılmıştır. Araştırmamızda elektronik sağlık kayıtlarının gerçeğe uygun olarak mali tablolara yansımadığı sonucu bulunmuştur. Kamu hastanesinin mali tablolarının gerçeğe uygun bilgiyi üretmesi için çözüm önerileri getirilerek araştırmamız tamamlanmıştır.
İki farklı iç denetim sisteminin karşılaştırılması: Bir örnek olay çalışması
Örgütler misyon ve vizyonları doğrultusunda stratejik hedeflerini belirler ve bu hedefleri gerçekleştirmek için kendi iç süreçlerini oluşturarak bu süreçlere uygun çalışmalarını gerçekleştirirler. Ancak bu süreçlere uygun ilerlenip ilerlenmediğinin denetlenmesi gerekmektedir. Firmaların bu stratejik planlara göre belirlenen hedeflere ulaşmasında iç denetim sisteminin oldukça önemli olduğu görülmüştür. Yapılan bu çalışma ile farklı iç denetim sistemlerinin stratejik planlama üzerine olan etkisi ortaya koyulmuştur. Bu kapsamda bir savunma sanayi firmasının Proje Yönetimine ait bağımsız bir iç denetim sürecinin olduğu dönemlerdeki denetim çıktıları ile organik iç denetimin olduğu dönemlerdeki çıktılara ait veriler toplanmış ve karşılaştırılmıştır. Bağımsız denetim işlemi sonuçlarına göre yapılan iyileştirmeler de incelenerek, örgütü stratejik hedeflerine ulaşması konusunda hangi denetim sürecinin daha etkili olduğu araştırılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda bağımsız iç denetim sürecine dahil olan dönemdeki stratejik hedeflere ulaşma oranlarının, sadece dahili bir iç denetim sisteminin olduğu döneme göre daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Dolayısıyla bağımsız bir kuruluş tarafından gerçekleştirilen iç denetim sistemi, savunma sanayi firmalarının stratejik hedeflerine ulaşması konusunda daha etkilidir. Bu çalışma, stratejik hedeflere ulaşma konusunda bağımsız bir kuruluş tarafından gerçekleştirilen iç denetim sisteminin, örgüt organizasyon şemasında yer alan iç denetim birimine göre etkisini ortaya koyması nedeniyle önemlidir.
Stratejik yönetim kapsamında iç kontrol ve kurumsal risk uygulaması: Su ve kanalizasyon idareleri incelemesi
Gelişen ve değişen dünya düzeni ile birlikte vatandaşların kamusal alana dair beklentisi değişmiş ve çeşitlilik göstermeye başlamıştır. Bir yandan kaynakların etkin verimli, ekonomik kullanımı amaçlanırken aynı zamanda kaliteli hizmet sunma ihtiyacı da belirmiştir. Geleneksel yönetim anlayışı yerini stratejik yönetim esasına ve buna bağlı olarak iç kontrol ve risk uygulamasına bırakmıştır. Hayatı kolaylaştıran, kaliteli, çağdaş hizmete odaklanan şeffaf ve hesap verilebilir vatandaş merkezli bir yönetim yapılanması ihtiyacı göz önüne alınarak 6360 sayılı yasa tasarlanmıştır. Yasa ile il merkez belediyeleri büyükşehir belediyelerine dönüşmüş ve bu il belediyelerinin organizasyon yapısı içerisinde yer alan su kanal hizmetlerini yürüten birimler büyükşehir belediyelerine bağlı kuruluş olarak düzenlenmiştir. Ayrı bir bütçe ve kamu tüzel kişiliği bulunan su ve kanalizasyon idaresinin örgüt yapısı, personel ihtiyacı gibi kurumsallaşma faktörlerinin en kısa sürede tamamlanıp, kamu hizmetlerinin sürdürülmesi ve etkinliğinin artırılması bu bağlı idarelerin stratejik yönetim ve iç kontrol mekanizmalarına verecekleri önemle sağlanacaktır. Bu bağlamda, çalışmanın iki önemli amacı bulunmaktadır. İlk olarak, bu çalışmayla stratejik planlama sürecinde etkin bir iç kontrol sistemi ile risk yönetimi tasarlanması sonucu stratejik yönetimin işlevsel hale getireceği düşüncesi ortaya konulacaktır. 6360 sayılı yasa ile kurulan su ve kanalizasyon idareleri incelenerek bu düşüncenin kurumsallaşma yolunda idarelere sunacağı katkı ve bu doğrultuda oluşturulacak model önerilerinde bulunulacaktır. İkinci olarak ise, söz konusu yasa öncesi ve sonrasında kurulan su ve kanalizasyon idarelerinde stratejik yönetim unsurları incelenerek iç kontrol sisteminin stratejik yapıyla bütünleşmesi sürecinde karşılaşılan sorunlar tespit edilerek değerlendirilecektir.
İç kontrol sisteminin bağımsız denetim açısından önemi: Akaryakıt işletmesinde bir uygulama
Bu çalışmada incelenen akaryakıt şirketinin bulunduğu akaryakıt sektörü, hem dünyada hem de Türkiye'de kamuya vergi geliri sağlamakta, istihdam alanı yaratmakta ve ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır. Bu bakımdan en önemli sektörlerden biridir. Bu yüzden sektöre ilişkin yapılacak bilimsel araştırmalar da büyük öneme sahiptir. Bunun yanında hile riski de yüksek olan akaryakıt sektörü için yeterli düzeyde çalışma mevcut değildir. Bu çalışma işletmelerin bağımsız denetiminde iç kontrol sisteminin önemini değerlendirerek açıklamayı amaçlamaktadır. Bu nedenle bu çalışmada, Türkiye'de akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin organizasyon yapıları ve iç kontrol sistemleri incelenmektedir. Özellikle uygulama bölümünde akaryakıt sektöründe 2021 yılında bağımsız denetime tabi olmuş EPDK'dan lisanslı bir şirketin; bağımsız denetim öncesi ve sonrası oluşturulan iç kontrol sisteminin, diğer etkilerle birlikte, şirketin finansal tablo ve rasyoları üzerindeki olası etkileri Altman'ın Z-Skor modeli yöntemiyle inceleme konusu edilmektedir.
Büyükşehir belediyelerinde iç denetim ve teftiş kurullarının etkinliği
1982 Anayasa'sının 127'nci maddesinde yer alan "büyük yerleşim merkezleri için özel yönetim biçimleri getirilebilir" hükmü ile ilk olarak 1984 yılında yönetim sistemimize giren büyükşehir belediyeleri; yerel düzeydeki kararlarını kendi organları vasıtasıyla alabilen, alt kademdeki belediyeler arasında koordinasyonu ve denetimi sağlayan, görev, yetki ve sınırları kanunla belirlenmiş ve belde sakinlerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla faaliyet gösteren, idari ve mali özerkliğe sahip yönetim biçimleri olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde büyükşehir belediyeleri, son yasal düzenlemelerle birlikte sayıları 30'a ulaşan ve ülke nüfusunun büyük bir kısmının yaşadığı, sorumlulukları gün geçtikçe artan idareler haline gelmiştir. Hal böyle iken büyükşehir belediyelerinin gerek iç gerekse de dış denetim örgütlenmeleri tarafından denetlenmesi giderek önem kazanmıştır. Hâlihazırda büyükşehir belediyeleri, iç denetçiler ve belediye müfettişleri vasıtasıyla iç denetime tabi tutulmaktadır. Ancak denetimde yaşanan bu ikili yapı bazı sorunları da beraberinde getirmiştir. Çalışma kapsamında büyükşehir belediyelerinde iç denetim ve teftiş kurullarının etkinliğinin belirlenmesi amaçlanarak büyükşehir belediyelerinde görev yapmakta olan iç denetçi ve müfettişlere birincil veri toplama yöntemlerinden biri olan anket uygulanmıştır. Anket kapsamında; denetim faaliyetlerinin bağımsızlığı, denetim birimlerinin özlük hakları, mesleki güvenceleri, üst yönetici ile iki denetim birimi arasındaki ilişki ve denetim birimlerinin hukuksal yapısı incelenmiştir. Araştırma kapsamında iç denetim ve teftiş kurullarının faaliyetlerinde rastlanılan sorunlar tespit edilmiş ve daha etkili, ekonomik ve verimli bir denetim sisteminin tesis edilebilmesi adına çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Yerel demokrasi ve yerel özerklik bağlamında belediyelerin denetlenmesi
Demokrasinin tarihsel bağlamda ortaya çıkışı uzun bir geçmişi işaret etmiş olsa da modern devletin gelişimi ile birlikte demokrasinin toplumlarda geliştiği ve zamanla olgunlaşmaya başladığı ifade edilebilir. Yerel demokrasi olarak adlandırılan, halkın yerel yönetim sürecinde aktif rol oynadığı yerel yönetim yapılarında şeffaflık, verimlilik, etkililik, açıklık, hesap verilebilirlik gibi yeni kamu yönetimi anlayışının ilkeleri ön planda yer almaktadır. Yerel yönetim organı olarak belediyeler halktan almış oldukları yetki ile kent yönetiminde karar alıcı mercii olarak sorumluluk alan yöneticiler vasıtası ile yerelde kamu hizmeti sunumunu gerçekleştirmektedir. Belediyeler bu hizmetleri yerine getirirken merkezi yönetimin kendilerine ihdas etmiş olduğu özerklikten belli oranda faydalanabilmektedirler. Burada maliyetlerin asgari düzeye indirilmesi, kamu hizmetinin daha hızlı biçimde yerine getirilmesi, kırtasiyecilikten kurtulmak gibi bazı öngörüler yer almaktadır. Bu sayede aynı zamanda merkezi yönetimin üzerindeki yük de belli oranda belediyeler tarafından üstlenilmektedir. Belediyelere tanınan özerklik, merkezi yönetimden ayrı bir bütçenin ve kaynakların kullanımını mümkün kılarken, belediyelerin yapmış oldukları iş ve işlemlerde tamamen bağımsız hareket etmeleri mümkün değildir. Merkezi yönetimin belediyeler üzerinde kontrol mekanizması olarak denetim erkini kullanmak sureti ile bir vesayet denetimi tesis ettiği görülmektedir. Bu sayede belediyelerin kamu kaynaklarını ve bütçeyi keyfî olarak kullanımının önüne geçilmiş olmaktadır. Belediyelerin denetimi iç denetim, dış denetim ve kamuoyu denetimi olmak üzere üç alanda ortaya çıkmaktadır. Yerel demokrasi ve yerel özerklik bağlamında belediyelerin denetlenmesinin ele alındığı bu çalışmada, betimsel araştırma yöntemi belirlenmiş olup; kamu yönetiminde yer alan katılım, hesap verilebilirlik, şeffaflık, güvence, örgütlenme ve kaynak, etkinlik ve tarafsızlık temaları üzerinden belediyelerin iş ve işlemleri ile bu temaların denetim ile olan ilişkisi ele alınmıştır. Belediyelerde yapılan iç denetim, kamuoyu denetimi ve dış denetimin belirlenen temalar ekseninde dokümanlar üzerinde yapılan incelme sonucunda denetimin katılım, hesap verilebilirlik ve şeffaflık gibi ilkeleri güçlendirme potansiyeline sahip olduğu, ancak uygulamada örgütlenme yapısı ve kaynak yetersizliği nedeniyle etkinliğin sınırlı kaldığı sonucu elde edilebilir.
Yıllara yaygın inşaat, taahhüt ve onarım işlerinde muhasebe işlemleri inşaat taahhüt işletmelerinde iç kontrol ve denetim
Ülkemizde inşaat sektörü ekonomi açısından lokomotif sektörlerden birisi olup Cumhuriyetin ilanı ile gelişmeye başlayan bir sektördür. Cumhuriyetin ilk yıllarında demiryolu hatları ve büyük su projeleri ile başlayan inşaat sektörü, dünyadaki liberalleşme rüzgarlarının başladığı İkinci Dünya Savaşından sonra tırmanışa geçmiştir. Genel olarak emek-yoğun bir teknoloji ile çalışan inşaat sektörünün istihdamın yaratılması ve işsizliğin azaltılmasında payı büyüktür. Türkiye, bölgesinde pek çok inşaat alt sektöründe üretim kapasitesiyle üretim üssü olma özelliğini taşımaktadır. Demir-çelik, çimento, seramik ve kaplama malzemeleri, mimarlık, boya ve yapı kimyasalları, seramik sağlık gereçleri, yalıtım, plastik boru ve profil, iklimlendirme, soğutma ve klima, aydınlatma, doğal taş ve mermer gibi bir çok alt sektörün can damarı inşaat sektörüdür.Ülkemizde inşaat işleri vergi hukuku açısından yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri ile yıllara yaygın olmayan inşaat ve onarım işleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.Yıllara yaygın inşaat taahhüt ve onarım işlerinin başlangıç ve bitiş tarihleri farklı dönemlerde olması nedeniyle farklı bir vergileme sistemine sahiptir.Bu çalışmanın amacı, çok farklı coğrafyalar ve bölgelerde faaliyet gösteren inşaat taahhüt işletmelerinin denetim ve iç kontrol sisteminin incelenmesine yöneliktir.Bu çalışmada, yıllara yaygın inşaat taahhüt ve onarım işletmelerinin yapısı, özellik arz eden hesapların işleyişi ile TMS 11 İnşaat sözleşmeleri standardı detaylı olarak incelenmiş olup, inşaat taahhüt ve onarım işletmelerinde iç kontrol sistemi ve denetimin nasıl olması gerektiğini incelemeye çalışılmış ayrıca bilanço hesapları, stok hesapları ve maliyet hesaplarının denetimi açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: İnşaat, TMS 11, Denetim, İç Kontrol,
Belediyelerde iç kontrol sisteminin 5018 sayılı Kanuna göre değerlendirilmesi
Günümüzde iç kontrol ve uygulaması ile ilgili küresel düzeyde standartlar oluşturulmuş olup; Türk kamu yönetiminde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yürürlüğe girerek uygulanmaya başlanmıştır. Söz konusu bu kanun Türkiye'deki kamu kurumlarının kamu kaynaklarını ekonomik, verimlilik ve etkililik kriterlerine uymasını sağlamak adına düzenlemeler yapılmıştır. Bu tez çalışmamda kamu kurumlarının bir kolu olan Belediyelerde iç kontrol sistemi ile ilgili mevzuatlar neticesinde bilgilendirme yapmayı ve bu iç kontrol sisteminin kurumun hem iç hem dış sistemlerinde neler meydana geldiği araştırması yapılmış ve konuyla ilgili ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Tüm bu çalışmalar yapılırken Belediyelerde iç kontrol sisteminin uygulaması açısından hangi noktada olduğu anlaşılması adına Türkiye'de iç kontrol sisteminin merkezi uyumlaştırma görevi olarak Maliye Bakanlığı verileri incelenmiş ve gerekli rehberler dikkate alınarak çalışmalar yapılmıştır. Ayrıca bazı belediyelerin iç kontrol uyum ve eylem planları gözden geçirilmiş ve sayıştayın iç kontrol üzerindeki rolü incelenmiştir. Yine İç Kontrol Uyum Eylem Planı rehberleri doğrultusunda iç kontrol aşamaları hakkında bilgiler verilmiş ve bunun merkezi uyumlaştırma noktasında yaşanan sorunlardan bahsedilmiştir. Türk kamu yönetiminde iç kontrolün doğru tanımlanması, sağlıklı kurulması ve etkin uygulanması süreçlerinin birbirilerini tamamlamaları gerektiği hakkında bilgiler verilmiştir. Tüm bu veriler ışığında iç kontrol ile ilgili Türkiye'de ileriye dönük neler yapılabileceği, Avrupa Birliği normları da dikkate alınarak irdelenmiştir ve çözüm önerileri getirilmiştir Anahtar Kelimeler : İç Kontrol, İç Denetim, Ön Mali Kontrol, İç Kontrol Eylem Planı.
KOBİ'lerde iç kontrol sisteminin hileyi önlemedeki rolü
Küreselleşen dünyada KOBİ'ler esnek yapıları, istihdama katkıları, yeniliğe açık yapılarıyla ekonomide önemli aktör haline gelmişlerdir. Hızla gelişmekte olan KOBİ'lerin aynı zamanda küresel ölçekte yarattığı iş fırsatları ekonomideki yerinin önemli olduğunun bir göstergesidir. Türkiye'de KOBİ'ler mevcut işletmeler içerisinde büyük bir orana sahiptir. KOBİ'ler yarattıkları istihdam, vergi gelirlerinde artış ile ekonominin gelişmesinde önemli katkılar sağlamaktadır. Türkiye'deki KOBİ'ler rekabetçi ve esnek yapıları sayesinde dünyaya açılarak Türkiye'ye ihracat geliri kazandırmaktadır. İç kontrol sistemi, işletmelerin faaliyetlerinin aksamaması ve belirlenen hedeflere ulaşmak için oluşturulması gereken bir sistemdir. Etkin iç kontrol sistemi ile KOBİ'lerin varlıklarının korunması, etkin ve verimli kullanılması, finansal tabloların güvenilirliğinin sağlanması, işletmelerde hile ve yolsuzluk riskinin azaltılması sağlanmaktadır. Bu çalışmada İstanbul ilinde KOBİ ölçeğindeki işletmelerin yöneticilerine KOBİ'lerde iç kontrolün hileyi önlemedeki rolü ile ilgili anket uygulanmış, elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Bulgulara göre, etkin ve verimli bir iç kontrol sisteminin hileyi önlemede pozitif yönlü etkisi olduğu görülmüştür. İç kontrol sisteminin yeterliliği arttıkça hilenin azaldığına ilişkin görüşün KOBİ'lerde de hakim olduğu gözlemlenmiştir.
İç kontrol sisteminin değerlendirilmesi ve iyileştirilmesine yönelik öneriler
Gün geçtikçe işlemlerin karmaşıklaşması ve bilgi teknolojilerinin gelişmesi işletmelerde hata ve hilelerin yaşanmaması için önlem almayı zorunlu kılmıştır. Küreselleşen ve sürekli gelişen sistemler için bir kontrol mekanizmasına önceki yıllara göre daha fazla ihtiyaç duyulur olmuştur. İşletmeler kendi içlerinde tutarlı bilgiler elde edebilmek, işletmenin performansını etkileyecek tehditleri önceden saptayabilmek, değişen çevre koşullarına uyum sağlayabilmek ve tüm bunların neticesinde mali tablolarında güvenilir bilgiler sunabilmek için iç kontrol sistemi oluşturmaktadırlar. İç kontrol sistemi içerisinde işletmenin personelinden yöneticisine her biri makul güvence sağlamak için bu sistemin birer parçasını oluşturur. Bu çalışmada işletmelerin iç kontrol sisteminin tarihsel gelişimi, yapısı, etkinliği ve firmaların iç kontrol sistemine olan gereksinimleri açıklandıktan sonra baz alınan bir firmanın iç kontrol sistemi incelenip, bu sistemin sağladığı faydaların yanında eksik kaldığı alanlarda da ortaya çıkan olumsuz yönleri açıklanmaya çalışılmıştır.
İşletmelerde iç denetim ve bunun organizasyon verimliliğine etkileri, Türk tıbbi cihaz ve tek kullanımlık ürün üretim sektörü araştırması
İşletmelerin büyüklüklerinin artması, teknolojik gelişmeler, sorumlulukların paylaşılması ve faaliyetlerin karmaşıklaşması sonucunda iç denetimin önemi artmıştır. Bu çalışmada iç denetim ayrıntılı olarak incelendikten sonra, Sağlık ürünleri üreten üretim işletmelerinde iç denetimin rolünü ve algısını belirlemek için bir uygulama yapılmıştır. Uygulamada iç denetimin işletmelere sağladığı faydalar ile işletmelerde iç denetim problemlerine ilişkin görüşlerin yer aldığı anket uygulaması yapılmıştır.
Sigorta acentelerinde iç kontrol sistemi ve sürdürülebilir etkinliğinin sağlanması
ÖZET Ülkemiz ve dünyadaki ekonomik dalgalanmalar ve değişiklikler sebebiyle şirketlerin güçlü kontrol mekanizmaları kurma isteği, hızlı büyüyen şirketlerin büyümlerini istikrarlı ve sürdürülebilir hale getirme gayreti ve kurumsallaşma çabaları iç kontrol sisteminin kurulmasını bir ihtiyaç haline getirmiştir. Çalışmada sigorta acentelerinde iç kontrol sistemi ve sürdürülebilir etkinliğinin sağlanmasını uygulamalı olarak detaylıca açıklamaya çalıştık. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sigortanın temel kavramları, sigortacılığın tarihsel gelişimi ve Türkiye'de sigortacılık sistemindeki kurum ve kuruluşlar açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde iç kontrolün tanımı, kapsamı, amacı, iç kontrolde yetki ve sorumluluk, iç kontrolün yapısı, işleyişi, temel ilkeleri, iç kontrol bileşenleri ve iç denetim açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde uygulamaya yer verilmiştir. İnceleme yapılan sigorta acentesinde iç kontrol sisteminin durumu, kurulması için yapılması gerekenler hakkında tavsiyelere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sigorta, İç Kontrol Sistemi, Acente, İnsan Kaynakları, Kurumsallaşma, İç Denetim
Bağımsız denetim yaptırılmamasının mali ve hukuki sonuçları
Dünya genelinde gerçekleşmiş olan değişimler ve yaşanan gelişmeler neticesinde bağımsız denetime ihtiyaç duyulmuştur. Şirketlerin sayılarındaki artış ve muhasebe sistemlerindeki karmaşıklık sebebiyle denetlenme ihtiyacı gün yüzüne çıkmıştır. Şirket ve kurumlarda yaşanan hata, hile ve önemli yanlışlıklar sebebiyle bağımsız denetim faaliyetleri şirket ve kurumlar için yol gösterici olmuştur. Bağımsız denetim faaliyetinden geçmemiş şirket ve kurumlar başta kendi varlıkları olmak üzere, bağlantılı oldukları şirket ve kurumlar için de tehlike oluşturmaktadırlar. Geçmişte global anlamda etkiler bırakmış olan şirket yolsuzlukları yaşanmış ve bu olaylar neticesinde birçok şirket iflas eşiğine gelmiştir. Bağımsız denetim faaliyetinin düzenli olarak gerçekleştiriliyor olması, bir şirketin devamlılığını sağlayıp belirlenen hedeflere emin adımlarla ilerlemesi ile doğru orantılıdır. Hile ve hata kaynaklı işlemlerin tespit edilemiyor olması ve bunun neticesinde şirketlerin olumsuz olarak etkilenebiliyor olmaları nedeniyle, Uluslararası Denetim Standartlarına uyumlu olarak Türkiye Denetim Standartlarının ışığında sürdürülmekte olan bağımsız denetim faaliyetlerine ihtiyaç duyulmuştur. Bakanlar Kurulu'nun belirlemiş olduğu bağımsız denetime tabi olma kriterlerine uygun olmalarına rağmen, bağımsız denetim yaptırmayan şirketlerin mali ve hukuki yönden karşılaşabilecekleri sonuçlar olabilmektedir. Şirketlerin mali olarak karşılaşabilecekleri olumsuz durumlarla birlikte, faaliyet göstermelerini engelleyebilecek cezalar verilebilmektedir. Anahtar kelimeler: Bağımsız Denetim, Uluslararası Denetim Standartları.
Elementer sigortacılık sektöründe iç denetim fonksiyonunun etkinliğinin değerlendirilmesi ve bir uygulama
Sigortacılık, çok çeşitli türden risklerin, birey ve kurumların varlık ve değerlerinde oluşturabileceği zararları, belirlenen şartlar çerçevesinde karşılamaya yönelik faaliyet gösteren önemli bir sektördür. Sigortacılık sektörü temelde iki ana kola ayrılmaktadır. Bunlardan biri, hayat ve emeklilik branşları, diğeri ise elementer branşlardır. Bu çalışmada, bireysel, sosyal ve ekonomik alanlarda sağladığı hizmetlerin önemine dayanarak özel sigortacılık sektörünün en önemli kolu olan elementer sigortacılık alanı belirlenmiştir. Sigortacılık işinin doğası gereği ve elementer sigortacılık alanındaki branşların kapsamındaki teminatlar ve bunların taşıdıkları riskler sebebi ile, elementer sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren şirketler, çok sayıda ve farklı türden ve seviyeden riskler ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu risklerin etkin olarak yönetilmesi bu alandaki şirketler için hayatî önemde olup, aksi durumlar üretim, kârlılık, hasar başta olmak üzere şirketlerin pek çok açıdan olumsuz etkilenmesine ve hatta şirket varlığının tehdit edilmesine yol açabilmektedir. Bu işletmelerde etkin kontrol ortamlarının oluşturulması ve risklerin etkin olarak yönetilmesi işletme yönetimlerinin sorumluluğundadır. Ancak yönetimler bu konuda destek fonksiyonlara ihtiyaç duymaktadır. Bu fonksiyonların başında ise, sunduğu güvence ve danışmanlık hizmetleri ile kurumların hedeflerine ulaşmasında önemli destek sağlayan iç denetim fonksiyonu gelmektedir. Bu çalışmada, elementer sigortacılık alanında faaliyet gösteren işletmelerde etkin bir iç denetim fonksiyonu oluşturulması ve böylece iç denetimin işletme hedeflerine ulaşmasında yüksek katma değer sağlayan bir fonksiyon olabilmesi amacına yönelik olarak iki aşamadan oluşan bir model ortaya konmuştur. Birinci aşamada iç denetimin etkinliğine yönelik organizasyon yapısı ve genel uygulamalarına ilişkin genel gereklilikler belirlenmiş, ikinci aşamada ise elementer sigortacılık sektöründe yer alan tüm süreçlerde iç denetim faaliyetlerinin etkinliğinin sağlanmasına yönelik kriterler ve bu kriterlere ilişkin riskler ve seviyeleri ile ilgili kontrol faaliyetleri ve denetim teknikleri belirlenmiştir. Sonrasında ise Türkiye elementer sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin iç denetim yapı, uygulama ve faaliyetleri araştırılmış ve belirlenen model doğrultusunda iç denetim fonksiyonunun etkinliği nitel araştırma yöntemleri kapsamında gözlem, doküman incelemesi ve mülakata dayalı veri toplama teknikleri kullanılarak ölçülmüş ve sonuçlar betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, uygulamanın gerçekleştirildiği şirketteki iç denetim fonksiyonunun organizasyon yapısı ve genel uygulamaları ile iş süreçlerindeki iç denetim faaliyetlerinin bir bütün olarak etkin olmadığı anlaşılmış ve bu duruma neden olan dört temel etken saptanmıştır. Bu etkenler; iç denetim biriminin kendi iç işleyiş ve personeline bağlı aksaklık ve eksiklikler, işletme üst yönetimince iç denetim birimi ve faaliyetlerine yeterli kaynak, destek ve yetki alanının sağlanmaması, iç denetime ilişkin yasal mevzuatın yetersizliği ve de iç denetime ilişkin yapı ve faaliyetlerin resmî ve özel statülü dış taraflarca yeterli seviyede incelemeye tâbi tutulmaması şeklinde ortaya konmuş olup, çalışmanın son aşamasında ise iç denetim fonksiyonun etkinliğini engelleyen söz konusu etkenlere karşı alınabilecek tedbirler belirlenmiş ve bu tedbirlerin işletme içi ve dışındaki ilgili taraflarına çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Vakıf üniversitelerinde iç denetim mekanizmasının incelenmesi
Bir kurum ya da kuruluşta iç denetim faaliyetlerinin düzenli halde ve sistematik olarak gerçekleştirilmesi söz konusu kurum ya da kuruluşun verimliliğini ve etkinliğini önemli düzeyde artırmaktadır. Denetim mekanizması kurum içerisinde tüm birimlerin işleyişini belirli bir kontrol altına almakta, verimliliği ve etkinliği belirli standartlara oturtmaktadır. Vakıf Üniversiteleri gibi çok sayıda birimini koordine olarak görev aldığı karmaşık yapılı kurumlarda denetim faaliyetinin gerçekleştirilmesi ve iyi anlaşılabilmesi adına bu çalışmada İstanbul ili içerisinde yer alan güzide bir vakıf üniversitesinin iç denetim mekanizmaları araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Denetim, İç Denetim, Vakıf, Üniversite
İç kontrol sisteminin oluşturulmasında etkili olan faktörler ve inşaat sektöründe satın alma sisteminin incelenmesi
Büyümeyi hedefleyen işletmeler gelecek ile ilgili stratejilerini etkin ve verimli bir biçimde planlayarak ve hissedarlara güvenilir ve şeffaf bir yatırım ortamı sağlayarak başarıya ulaşabilirler. Bunun için öncelikli olarak sağlıklı çalışan bir iç kontrol sisteminin olması ve sistemi kontrol eden, riskleri değerlendiren, sistemin iyileştirilmesi için tavsiyelerde bulunan aynı zamanda ihtiyaç halinde danışmanlık hizmeti veren bir iç denetim departmanına ihtiyaç duyulmaktadır. Rekabet koşulları ve bilişim teknolojileri gibi alanlardaki gelişmeler ile büyüyen işletmelerin insan kaynağının artmasıyla hata, hile, usulsüzlük, yolsuzluk gibi konularda önlem alınması adına iç denetimin işletme içinde ve dışında önemi gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışmada denetim ve kontrol ile ilgili temel kavramlara değinilmiş, iç kontrol sistemi ve iç denetimin işletmeler açısından önemine vurgulanmıştır. Çalışmanın sonunda bir işletmede gerçekleştirilen denetim uygulaması anlatılmış olup iç denetim sonucunda hazırlanmış olan denetim raporu ve uygulamada elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda iç kontrol sisteminin etkinliğini sağlanmasında iç denetimin rolüne ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Son olarak bir inşaat firmasıyla yapılan mülakat sonucunda ilgili firmanın denetim, iç kontrol ve satın alma süreçleri incelenmiştir.
İşletmelerde iç kontrol ve iç denetim etkinliğinin ERP ile yönetimi
İşletmelerde İç Kontrol ve İç Denetim Etkinliğinin ERP ile Yönetimi" başlıklı bu tezin amacı; iç kontrol ve iç denetimin ERP ile yönetiminin bağlantısı ortaya koyarak, etkin bir yönetim şeklinin nasıl olduğu konusunda bilgiler elde etmek ve böylece işletmeler de iç kontrol ve iç denetimin ERP ile daha etkin yönetildiğinin bilincini oluşturmaktır. Tezde ilk olarak iç kontrol, iç denetim ve ERP kavramları incelenmiş, etkin işleyen iç kontrol ve iç denetimin ERP ile yönetime sunduğu katkıların olup olmadığı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Yapılan örnekle iç kontrol ve iç denetime ERP'nin ne kadar etki ettiği saptanmaya çalışılmıştır. Tez çalışmaları sonucunda iç kontrol ve iç denetim de ERP'nin yönetime rapor sunma ve kontrol aşamaları ile daha uygun ve daha az zaman ile şirket içi tüm süreçlerdeki bilgiyi en iyi şekilde sağladığı görülmüştür. Bu sayede iç kontrol ve iç denetim de iç denetçilerin işinin ERP ile raporlama ve takip süreçlerinde kolaylık sağladığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Denetim, İç Denetim, İç Kontrol, ERP
Hile soruşturması ve denetimin yürütülmesi
Günümüzde işletmelere yönelik hile eylemleri önemli bir sorun olarak görülmektedir. Yapılan hileler hem sıklık açısından, hem tutar açısından hem de eylemlerin görülme alanı bakımından teknolojinin de gelişimiyle giderek artmaktadır. Bu eylemlerin kurban işletmeye maliyetleri göz ardı edilemeyecek seviyelerde olabilmekte hatta işletmeyi iflasa kadar götürebilmektedir. Yukarıda da bahsettiğimiz nedenlerden dolayı işletmelerin hile denetimi konusunda dikkat etmesi gereken önemli nokta, hile eyleminin gerçekleşmeden önce tespit edilmesi ve gereken önlemlerin ivedilikle alınmasıdır. Hile önleme mekanizması sayesinde işletme yöneticileri firmanın maddi ve manevi anlamda bedel ödemesini engelleyebilmektedir. Çünkü hiçbir işletmenin yöneticisi uzun ve yorucu sarf edilen çaba sonucu elde ettiği değerlerini hile eyleminin sebep olduğu bir durumla kaybetmek istemez. Hile eylemi, yapısı gereği işletmelere karşı yapılan bu eylemlerin ne aralıklarda olduğu, büyüklüğünün hangi boyutta olduğu vb. detay bilgi tüm çabalara rağmen istenildiğinde net bilgi olma özelliğini taşımamaktadır. Çalışmada, öncelikle hile kavramının tanımı yapılıp, hile türleri ve nedenleri nedenleri açıklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde hilenin önlenmesinden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ise hilenin soruşturması ve denetimin yürütülmesi üzerinde durulmuştur. Anahtar Sözcükler: Hile, önleme, denetim, soruşturma
Muhasebe denetiminde iç kontrol kapsamında iç denetimin irdelenmesi
İsletmeye güven esasının temelinde sağlam bir iç kontrol sistemi yatar. Finansal raporlamanın güvenilirliği, isletme faaliyetlerinin etkililiği ve verimliliği, yasalara ve diğer düzenlemelere uygunluk iç kontrol sisteminin amaçlarını oluşturur. Bu amaçların başarılmasına yönelik olarak yeterli ölçüde güvence sağlamak üzere oluşturulan ve isletmenin yönetim kurulu, yöneticileri ve personeli tarafından etkilenen bir süreç olarak tanımlanan iç kontrol sistemi, bir isletmede uygulanan tüm yöntem ve politikaları içine alan bir kavramdır.İyi çalışan bir iç kontrol sistemi kontrol riskini düşürecektir. Bu sayede denetçi ana kütleden seçtigi daha az sayıda örnek üzerinde çalışma imkânı bulacaktır. iç kontrol sisteminin etkin olması, denetçinin denetim esnasında hata yapma riskini, zaman, emek ve parasal maliyetleri düşürmektedir. Bu da muhasebe denetim sürecini kolaylaştırmaktadır.
İşletmelerin mali yolsuzluklarının denetime yansımaları: 2000-2015 yılları arasındaki vaka incelemesi
Genel ifadeyle denetim, iktisadi etkinlikler ve olaylara dair, savların önceden belirlenmiş ölçütlerle karşılaştırılması amacıyla veri toplanması ve toplanan verilerin değerlendirilmesi sonucu elde edilen bulguların rapor edilmesi sürecidir. Bulguların raporlanmasında genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri, finansal raporlama standartları, kurum ve kuruluşların yayınlamış olduğu tüzükler, yönergelikler ve yönetmelikler, kurumların hazırladığı bütçeler kaynak olarak tercih edilmektedir. Denetimin 5 ana başlıktan oluştuğu görülmektedir. Bu başlıklar, bağımsız denetim, uygunluk denetimi, faaliyet denetimi, risk odaklı denetim ve sürekli denetimdir. Bu beş ana başlığın tanım özetleri yapılacak olursa; bağımsız ve faaliyet denetimi, kurum ve kuruluşların, finansal verilerinin rakamsal tutarının önceden belirlenmiş ölçütlerle denetlenmesidir. Uygunluk denetimi, rakamsal tutarlar yerine kurum veya kuruluş çalışanlarının belirlenen standartlara çalışma uygunluğunu denetler. Risk odaklı denetimle sürekli denetim ise rakamsal verileri, rakamsal nitelik taşımayan verilerle birlikte inceleyen denetimdir. Ticari hayatta meydana gelen muhasebe iş ve işlemleri üzerinde yapılan hile ve yolsuzluklar tarihi süreç içerisinde de yakın tarihte de büyük skandalların ve yatırımcılar başta olmak üzere işletmelerle ilgili olan birçok kişinin zarara uğramasına neden olmaktadır. Bu durum işletmelerin kültürü, şeffaflığı, iç kontrol ve iç denetim gibi kavramlara dikkatlerini yönlendirmeleri ve üstünde durmaları gereken kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle muhasebe hile ve yolsuzluklarının önlenmesinde kullanılan yöntemlerin konu olarak edinildiği çalışmadan kavramsal açıklamalar yapılacak ve işletmelerde iç kontrol ve iç denetim faaliyetlerinin etkinliği üzerinde durulacaktır.
Bağımsız denetim sürecinde iç kontrol ve iç denetimin etkinligi ve bir uygulama
Kontrol ve denetim kavramları tanım olarak birbirinden farklı olmasının yanı sıra amaçları da birbirinden tamamen farklıdır. Denetim kavramı genel olarak muhasebe kavramı ile ilintilidir. Denetim faaliyetleri, konusunda uzman, donanımlı, eğitimli ve bağımsız kişi ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilirken kontrol faaliyetleri ise, bir organizasyon içinde bulunan faaliyetler ve iş süreçlerinin yine organizasyon yapısında ve üst kademe yönetime bağlı bir birimce gerçekleştirilen faaliyettir. Kontrol, faaliyetlerinin temel amacı iş ve işlem süreçlerinin performansının değerlendirilmesi ve organizasyon tarafından belirlenen hedef amaçlara varabilme başarısının değerlendirilmesidir. Kontrol kavramının en belirgin özelliği kontrol faaliyetlerinin organizasyona bağlı yönetim birimleri tarafından yürütülüyor olmasıdır. İşletmeler ekonomik hayatın içinde en önemli organizasyonları olup, her geçen gün değişim ve gelişimin merkezindedir. Zira küreselleşmenin de getirdiği etki ile beraber ekonomik hayat çok da karmaşık bir yapı halini almakta ve ekonomik işlem ve olaylarda ki artış ile işletme ortakları ve yönetimler kontrol anlamında zorluk ve güçlükler ile karşı karşıya kalmıştır. Söz konusu bu aşamada iç denetim ve iç kontrol olguları işlemleri kontrol altında tutabilmek ve risklere karşı bir korunma oluşturmak üzere işletme bünyelerinde tasarlanıp kurulmaya başlamıştır. Dünyada yaşanan ekonomik krizlerin yanı sıra bazı skandallar yüzünden tasarruf sahibi niteliğindeki yatırımcılar çok büyük zarar ve kayıplara uğramıştır. İşletmelerin finansal durum ve performanslarına ilişkin olarak bir iddia niteliğinde ortaya koydukları mali tablo ve raporlara ve söz konusu tablo ve raporların oluşmasını sağlayan bilgilere karşı duyulan güvensizlik karşısında bağımsız denetim müessesesi ve işletme yönetimleri için yeni düzenleme ve sorumluluklar geliştirilmiştir. Yeni düzenlemeler ışığında işletme yönetimlerinin üzerine düşen en önemli görev işletme bünyelerinde denetim komitelerini yapılandırma ve etkin ve fonksiyonel çalışacak bir iç kontrol sistemi oluşturma yolu ile sağlıklı ve güçlü bir iç denetim faaliyetinin yerine getirilme sorumluluğudur. Bu aşamada bağımsız denetim çok daha önemli bir duruma gelmiş, bağımsız denetçilere de verilen sorumluluk ve görevler ise, özellikle bağımsız denetimin planlanma sürecinde işletmenin iç kontrol yapısını inceleme, değerlendirme ve eğer herhangi bir eksiklik varsa yönetime ya da yönetimden sorumlu kişilere bildirilmesidir.
Beş yıldızlı otel işletmelerinde muhasebe hilelerinin önlenmesi açısından iç denetimin etkinliğinin incelenmesi İstanbul bölgesinde uygulama
Muhasebe hata ve hileleri, işletmeleri mali açıdan zor durumda bırakabilecek ve hatta işletmenin varlığını sona erdirebilecek niteliğe sahiptir. Bilhassa son dönemlerde muhasebe literatüründe de bir hayli üzerinde sıklıkla durulan konulardan biri de hiç kuşkusuz yapılan hileli muhasebe işlemleridir. Hiç kuşkusuz konunun üzerinde çok fazla durulmasına neden olan Enron, Worldcom ve Xerox gibi büyük şirketlerde yaşanan skandallarının da etkisi olduğunu söylemek mümkündür. Enron, Worldcom ve Xerox gibi skandalların ortaya çıkarmış olduğu olduğu finansal kayıplardan sonra, işletmelerde muhasebe hilelerinin önlenmesi açısından ne gibi önlemlerin ve nelerin yapılabileceği hakkında ilgili olan tüm tarafların ilgisini çekmiş ve bu konu ile ilgili olarak yapılan çalışmalar bir hayli artmıştır. Yukarıda da sözü edildiği üzere, muhasebe hileleri ile ilgili olarak farklı alanlarda kapsamlı çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada da beş yıldızlı otel işletmelerinde muhasebe hilelerinin önlenebilmesi amacıyla iç denetimin etkinliği incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma dört bölümde oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde denetim ve muhasebe denetimi ile ilgili kavramlar ele alınmıştır. Bu bölüm içerisinde denetim kavramı, muhasebe denetimi tanımı, özellikleri ve türleri incelenen konular arasındadır. Çalışmanın ikinci bölümünde iç denetim kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Bu bölüm içerisinde iç denetim kavramı, işlevleri, amacı, önemli, kapsamı, iç denetimin uygulanma nedenleri, iç denetim standartları, iç denetim teknikleri ve iç denetim süreci kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölümde otel işletmeleri ve otel işletmelerindeki muhasebe organizasyon yapısı ele alınmıştır. Bu bölümde otel işletmeleri hakkında genel bilgiler, otel işletmelerinin muhasebe organizasyon yapısı ve otel işletmelerinde iç kontrolün gerekliliği incelenmiştir. Çalışmanın son bölümü olan dördüncü bölümde ise, beş yıldızlı otel işletmelerinde muhasebe hilelerinin önlenmesi açısından iç denetimin etkinliğinin incelenmesi üzerine İstanbul bölgesinde bir uygulama örneğine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Muhasebe, Muhasebe Hileleri, İç Denetim, İç Kontrol, Otel İşletmeleri.
Bankacılık sisteminde iç kontrol işlemleri ve iç kontrol fonksiyonunun bileşenleri üzerine bir uygulama
Ekonomik ve teknolojik gelişmeler ışığında daha da belirginleşen küreselleşmenin, çoğu sektörü önemli düzeyde etkilediği bilinmektedir. Bu sektörlerden biri de bankacılık olmuştur. Olumlu etkilerinin yanı sıra olumsuz etkilerini de beraberinde getiren küreselleşmenin, uluslararası alana yayılması ile çeşitlenen ve karmaşıklaşan fon kaynaklarının kontrolü daha da önem arz etmeye başlamıştır. Özellikle yirminci yüzyılın üçüncü çeyreğinde ABD'de görülen iç kontrol yetersizliğinden kaynaklı iflaslar, bankacılık sektöründe, iç kontrolü daha sıkı tutmaları noktasında bir uyarıcı niteliğinde olmuştur. Finansal raporlamalarda meydana gelen eksik ve hataların kontrolü noktasında beş organizasyonun ortak hareketiyle kurulan COSO'nun (Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway), 1992 yılında yayımlanan raporunda üç ana konu olarak; kurumların etkinlik ve verimliliği, raporlama sisteminde güvenilirliği ve yasalara-mevzuatlara uygunluk amaçlanmaktadır. 2013 yılında yayımlanan COSO raporunda da benzer temellere dayandırılmasına ek olarak kapsamı genişletilmiştir. COSO'ya göre iç kontrol sistemi beş ana bileşenden oluşmaktadır: Kontrol ortamı, risk değerlendirme, kontrol eylemleri, bilgi ve iletişim ve izleme. Bu bileşenlerin aktif ve uyumlu hareket etmesi sonucunda iç kontrolün verimli ve etkin bir şekilde gerçekleştiğini söylemek mümkün olabilmektedir. Çalışma kapsamında; COSO'nun iç kontrol bileşenlerinin bankacılık sektöründeki verimliliğe etkisini analiz etmek amacıyla anket çalışması yapılmıştır. Demografik bilgiler dışında yirmi altı sorudan oluşan bu anket, kartopu örneklem yöntemi ile gönderilen 144 örneklem tarafından yanıtlanmıştır. İstanbul'da faaliyet gösteren banka çalışanları ile gerçekleştirilen bu çalışmada COSO'nun beş kriterinin de verimlilik üzerindeki etkileri ayrı ayrı incelenmek adına kapsamlı sorular sorulmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda; İstanbul'da faaliyet gösteren bankalarda, beş iç kontrol bileşeninin de verimli çalıştığı görülmüştür.
Öfke ifade tarzları ve iç dış denetim odaklarının evlilik uyumu ile ilişkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, bireylerin evlilik ilişkisi çerçevesinde birbirleriyle olan uyumunun ne gibi faktörlere dayandığını anlamaktır. Geçmiş çalışmalar temel alınarak, evlilik uyumu ile ilişkili olması olası iki faktör; öfke ifade tarzları ve iç dış denetim odakları olarak düşünülmüştür. Bu araştırmada ilişkisel tarama yöntemi ile evli bireylerin öfke ifade tarzları, iç dış denetim odakları ve evlilik uyumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan evli bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini bu evreni temsilen seçilmiş olan 100 evli erkek ve 100 evli kadın oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi toplam 200 evli bireyden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, sürekli öfke ve öfke ifade tarzı ölçeği, evlilikte uyum ölçeği ve iç dış denetim ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın tüm verileri SPSS 24.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini ölçmek için Kolmogorov Smirnov Testi uygulanmıştır. Çalışmada normal dağılım göstermeyen ikili grupların karşılaştırılmasında Mann Whitney U Testi, üç veya daha fazla grubun karşılaştırılmasında Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkiyi ölçmek için Spearman Testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bilgilere göre; katılımcıların Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı ölçeği alt boyutları olan; sürekli öfke, öfke ifade tarzı-öfke içe, öfke ifade tarzı- öfke dışa puanları ile evlilik uyumları arasında negatif yönlü bir ilişki belirlenmiştir. Sonuç olarak katılımcıların sürekli öfke, öfke ifade tarzı- öfke içe, öfke ifade tarzı- öfke dışa puanları arttıkça onların evlilik uyumları azalmaktadır. İç-Dış Denetim Odağı alt kategorisi olan aile ilişkileri için denetim odağı puanları ile evlilik uyumu puanları arasında pozitif, İç-Dış Denetim Odağı başarı için denetim odağı alt kategorisi puanları ile evlilik uyumu puanları arasında negatif bir ilişki belirlenmiştir. Katılımcıların; Aile içi ilişkiler için denetim odağı alt kategorisi puanları arttıkça evlilik uyumları da artmakta, başarı için denetim odağı alt kategorisi puanları arttıkça evlilik uyumu puanları da azalmaktadır. Anahtar Kelimeler: Evlilik, Evlilik Uyumu, İç Dış Denetim, Öfke, Öfke Kontrolü