Bağımsız idari otoriteler: Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu örneği

Bağımsız İdari Otorite (BİO); kendilerine özel kuruluş kanunları ile oluşturulmuş, kuruluş kanunlarında görev ve yetki alanları belirlenmiş, hesap verme yükümlülüğü olan, idari, mali ve personel özerkliğine sahip, kamu tüzel kişiliği haiz olarak oluşturulan kamu kurulumlarıdır. Türkiye'de bu kurumların oluşturulmasında ekonominin çalkantılar yaşadığı dönemde 24 Ocak 1980 Kararlarının ortaya koyduğu politikalar dışında, uluslararası kuruluşların etkileri olmuştur. Türkiye'nin ekonomik sorunlar yaşadığı dönemde Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası (DB) kredi verme koşullarını BİO'ların oluşturulmasına bağlamıştır. Türkiye'de 24 Ocak 1980 Kararlarıyla geçilen liberalizasyon süreci ile ilk olarak 1981 yılında Sermeye Piyasası Kurulu (SPK)'nun kurulmasıyla BİO'larla tanışmıştır. 2000'li yıllara doğru yaygınlaşan bu kurumlardan biri 2002 yılında kurulan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK)'dur. TAPDK, hem piyasasının geliştirilmesi hem de tütün ve alkol kullanımının kısıtlanmasına yönelik çalışmaların yapıldığı önemli bir alanda faaliyet göstermiştir. Aradaki dengenin sağlanması oldukça zor olmuştur. Önemli bir alanda faaliyet göstermesi ile gündemde olan bu Kurum, 2012 yılından beri kapatılması ile ilgili tartışmalarla da gündemde yer almıştır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı; neoliberal politikaların gereği olarak kurulan, bir BİO örneği olan TAPDK'nin kuruluş amacı, yapısı, işleyişi, görev, yetki ve sorumluluklarını inceleyip; bu Kurumun aradaki dengeyi sağlayıp sağlayamadığını ve bu Kuruma ihtiyaç kalıp kalmadığını açıklığa kavuşturmaktır.