Bakla bitkisi (Vicia faba L.) üzerinde, iki otçul [Aphis fabae scopoli ve Acyrthosiphon pisum harrıs)] ve iki avcı (Hippodamia variegata (Goeze) ve Coccinella septempunctata L.) arasındaki tritrofik ilişkilerin belirlenmesi

Bitkisel üretim yapılan alanlarda zararlılara karşı yoğun şekilde kimyasal kullanılmaktadır. Bunun sonucunda zararlıların da direnç kazandığı ve bu sebeple alternatif mücadele yöntemlerinin olması gerektiği düşünülmektedir. Bunlardan biri de biyolojik mücadale yöntemidir ve bu yöntem içerisinde av-avcı ilişkisinin ve değişen av yoğunluklarında üreme yeteneklerinin belirlenmesi biyolojik mücadele etmenin seçilmesinde anahtar bileşenlerdendir. Bu çalışmada olfaktometre yardımıyla avcı böceklerin farklı besinlere yönelmeleri incelenmiştir. Bu çalışmada ayrıca yaprakbitlerinin avcıları olan Hippodamia variegata ve Coccinella septempunctata (Coleoptera: Coccinellidae)'nın işlevsel ve sayısal tepkileri test edilmiştir. İşlevsel tepki denemelerinde avcıların değişen av yoğunluklarında tükettiği av miktarını ve yaprakbitlerinin popülasyonlarını düşürmedeki etkisi saptanırken; sayısal tepki denemelerinde ise avcıların değişen av yoğunluklarındaki üreme yetenekleri tespit edilmiştir. Çalışmaların tamamı 27±1°C sıcaklık ve %65±5 orantılı nem ve uzun gün aydınlatmalı (16:8) iklim odalarında gerçekleştirilmiştir. İşlevsel tepki denemelerinde elde edilen sonuçlara göre avcı böceklerin avları üzerindeki saldırı oranlarının (a) gelişme dönemleri ilerkedikçe arttığı, yakalama sürelerinin (Th) de düştüğü gözlenmiştir. Sayısal tepki denemelerinde ise bırakılan yumurta sayıları ve her iki avcının da besinleri üzerindeki üreme tepkilerinin (ECI) besin yoğunluğuna bağlı olarak artış gösterdiği belirlenmiştir. Elde edilen verilere göre her iki avcının da özellikle geç gelişme dönemlerinin A. fabae ve A. pisum üzerindeki hem üreme tüketim hem de üreme kapasitelerinin yüksek olduğu ve bu zararlılar ile mücadelede etkili olabilecekleri kanaatine varılmıştır.