Bakteriyel yanıklık etmeni Xanthomonas axonopodis pv. pelargonii'nin sardunyada (Pelargonium spp.) tanısı ve biyolojik mücadelesi üzerine araştırmalar

Adana ve İstanbul illerinde sarkıcı formlu sakız Sardunya (Pelargonium peltatum) yapraklarında etrafı sarı haleli kahverengi lekeler, yaprak kurumaları ve gövdede kahverengi yanıklık belirtileri saptanmıştır. Hastalıklı bitki örneklerinden Nutrient agar, YDC ve King B besi yerlerine yapılan izolasyonlar sonucunda açık sarı renkte gelişen 29 adet bakteri izolatı elde edilmiştir. Patojenite çalışmalarında çalı formlu Sardunya (Pelargonium x hortorum) çeliklerinin gövdelerine kürdan ile inokulasyonlar yapıldığında 8-10 gün içerisinde karakteristik belirtiler ortaya çıkmıştır. Klasik bakteriyolojik teknikler, İmmunoStrip, DAS-ELISA testi, PCR ve tüm hücre yağ asit metil ester analizlerine (FAME) dayanan Mikrobiyal tanı sistemine göre patojen bakteri Xanthomonas axonopodis pv. pelargonii olarak tanılanmıştır. Hastalığın biyolojik mücadelesi ile ilgili çalışmalarda, Adana'da sardunya yetiştirilen farklı alanlardan bitki büyümesini teşvik eden rizobakterileri (PGPR) izole etmek için toplam 16 adet toprak örneği alınmıştır. Örneklerden toplam 234 adet aday PGPR izole edilmiştir. Katı NBRIP besi yeri kullanılarak bu bakteri izolatlarından 60'ının fosforu çözdüğü belirlenmiştir. En yüksek fosfor çözen 5 izolat seçilerek saksı çalışmasında hastalığı engelleme yeteneği araştırılmıştır. Yaprak enfeksiyonunu iki PGPR izolatı % 88-100 oranında, bir PGPR izolatı gövde enfeksiyonunu %63 oranında engellemiştir. Anahtar Kelimeler: Pelargonium, bakteri, Xanthomonas, tanı, PGPR