Balkanlar'da Milliyetçilik ve Kosova'nın bağımsızlık süreci

Sırbistan, Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte Bosna ve Kosova'da etnik Boşnaklara ve Arnavutlara baskı yaparak göçe zorladı ve oradaki Sırp etnik nüfusun oranını artırarak yeni düzene olabildiğince karlı girmenin hesapları içersine girmişti. Yugoslav Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden Slovenya, Hırvatistan, Makedonya bağımsızlıklarını kazanırken Bosna-Hersek de kanlı birşekilde de olsa bağımsızlığını elde etmişti. Geriye kalan Sırbistan ve Karadağ birlikte Yugoslavya Federal Cumhuriyeti adı altında gevşek bir federal devlet kurmuşlardı. 1974 Anayasası ile Sırbistan'a bağlı olarak özerkliğini elde etmiş olan Kosova, bu statusü ile Yugoslavya içersindeki altı cumhuriyetle aynı haklara sahip olmuş fakat Yugoslavya içersindeki bu cumhuriyetlerinin sahip olduğu ayrılma hakkı Kosova'ya tanınmamıştı. Kosova özerk statüye sahip olmakla yetinmemiş Yugoslavya içersindeki cumhuriyetler ile aynı seviyede cumhuriyet statüne yükseltilmesini talep etmiştir. Bu talepleri dile getirirken zaman zaman Kosova'da şiddet olayları yaşanmıştır. Sırbistan'ın başına Miloşeviç'in gelmesiyle Kosova'da yaşayan etnik Arnavutlara karşı Sırpların sindirme politikaları başlamıştı. Sırbistan'ın baskısı Arnavut direncine karşı gittikçe artmış, Arnavutların direnci de bunun parelelinde artarak devam etmiştir. Şiddet olayları böylelikle birbirini besleyerek milliyetçi ruhu ortaya çıkartmıştır. Sırplar Arnavutlara karşı ultranasyonelist tavır takınması karşıt kutbu olan Arnavut milliyetçiliğine güç vermiştir. Olayların artmasıyla birlikte 1989 yılında Sırbistan Kosova'nın özerkliğini kaldırmıştır. Bu gelişme Kosova'nın bağımsızlık sürecine olumlu katkıyı yapan en önemli olaylardan biri olmuştur ve artık şiddet hiç dinmeyip, artarak devam etmiştir. Ezilen toplumun üyeleri, Arnavut milliyetçiliğine gönül vererek intikam duygusu ile silahlı direniş hareketi için UÇK (Kosova Kurtuluş Ordusu)'yı kurdular. Bu safhadan sonra artık toplu katliamlar, göçler ve insan hakları ihlalleri tüm bölgeyi tehdit eder hal alınca NATO 1999'da Yugoslavya'ya müdahale etmiştir. Yugoslav ordusu Kosova'dan çekilmiş ve şiddet durdurulmuştur. Kosova'da BM denetiminde geçici yönetim kurulmuş ve sonra v Kosova'da yeniden inşa süreci başlamıştır. Kosova'nın nihai statüsü ile ilgili olarak görüşmelerin sonuç vermemesiden dolayı Kosova 2008 yılında tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etmiştir. Ancak mesele tam anlamıyla çözülememiştir. Sırbistan Kosova'yı hala kendisine bağlı olarak görmektedir ve Kosova'nın kuzey bölgelerinde ağırlıklı olarak yaşayan Sırplar ile Arnavutlar arasında çatışmalar ara ara devam etmektedir. Bu bölgede yaşayan Sırplar Kosova hükümetini tanımayıp Sırbistan'ın da desteği ile paralel kendi kurumlarını kurup yönetmeye devam etmektedir. Anahtar Sözcükler: Kosova Sorunu, Sırbistan, Kosova'nın Bağımsızlığı, Arnavut Milliyetçiliği, Sırp Milliyetçiliği