Balıkçıların saç örneklerinde bazı element düzeylerinin değerlendirilmesi

Amaç: Denizlerdeki kirlilik giderek artmakta ve bazı toksik maddeler bu sularda yaşayan canlıların dokularında birikerek, bu su ürünlerini tüketen bireyler için sağlık tehditleri oluşturabilmektedir. Bu çalışmada su ürünlerini sıklıkla tüketen balıkçılar ve daha az sıklıkta tüketen kontrol grubundan alınan saç örneklerinde 15 elementin (antimon, arsenik, bakır, cıva, çinko, demir, gümüş, kadmiyum, krom, kurşun, manganez, nikel, selenyum, stronsiyum ve vanadyum) düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırma Temmuz 2017- Ocak 2020 tarihleri arasında İstanbul, Kocaeli, Tekirdağ ve Yalova illerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 263 balıkçı ve 89 kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılara önce konuyla ilgili anket formu uygulanmış ardından saç örnekleri alınmıştır. Saç örneklerinde İndüktif Eşleşmiş Plazma Kütle Spektroskopisi (ICP-MS) ile element düzeyleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Balıkçı grubunda İstanbul ilinde stronsiyum; Kocaeli ilinde antimon, arsenik, bakır, çinko, kadmiyum, krom, kurşun, manganez, nikel, selenyum, stronsiyum, vanadyum; Tekirdağ ilinde demir düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olduğu ve Yalova ilinde balıkçı grubunda herhangi bir element düzeyinde artış bulunmadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Su ürünlerini sık tüketen bireyler bazı elementler yönünden artmış bir yükle karşı karşıyadır. Denizler başta risk saptanan bölgeler ve elementler olmak üzere kirlilik yönünden değerlendirilmeli ve kirliliğin azaltılması için gerekli önlemlerin alınması sağlanmalıdır. Denizlerden avlanan su ürünlerinde ve bu su ürünlerini sık tüketen insanlarda element düzeylerinin düzenli olarak değerlendirilmesi faydalı olacaktır.