Bandırmalı Kıbrıs gazilerinin gözüyle 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı üzerine sözlü tarih çalışması

Bu çalışma, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtını Bandırmalı Kıbrıs Gazilerinin tanıklıkları üzerinden ele alan nitel bir sözlü tarih araştırmasıdır. Kıbrıs Adası'nın Osmanlı hâkimiyetinden İngiliz idaresine geçişiyle başlayan süreçte, Rum toplumunun Enosis hedefi doğrultusunda kurduğu EOKA örgütünün faaliyetleri ve buna karşı Kıbrıslı Türklerin TMT çatısı altında yürüttüğü direniş hareketleri, adadaki siyasal ve toplumsal gerilimin temel dinamiklerini oluşturmuştur. 1960 yılında kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti, Rumların sistematik saldırıları ve 15 Temmuz 1974 darbesiyle fiilen işlevsiz hâle gelmiş; bu gelişmeler Türkiye'nin garantörlük hakkını kullanarak Kıbrıs Barış Harekâtını başlatmasına zemin hazırlamıştır. Çalışmada, harekât öncesi Kıbrıs'ın siyasal ve askerî durumu, harekâta giden süreç, harekâtın nedenleri, iki aşamalı askerî operasyonun seyri ve harekât sonrası oluşan yeni düzen bütüncül bir çerçevede ele alınmıştır. Araştırmanın ana kaynağını ise Bandırma Muharip Gaziler Derneği'ne kayıtlı Kıbrıs Gazileriyle gerçekleştirilen mülakatlar oluşturmaktadır. Örneklem yöntemiyle seçilen dokuz gaziyle yapılan görüşmeler, yazılı kayıtların yanı sıra ses ve görüntü kayıtlarıyla da belgelenmiş, elde edilen veriler belge analiz tekniğiyle değerlendirilmiştir. Gazilerin anlatıları, Kıbrıs Barış Harekâtının askerî boyutunun yanı sıra, harekâtın insani, psikolojik ve toplumsal yönlerini de görünür kılmaktadır. Bu bağlamda çalışma, resmî belgeler ve literatürün ötesine geçerek, tarihsel sürecin sahada görev almış bireylerin hafızaları üzerinden yeniden inşa edilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.