Bankalarda enflasyon muhasebesi uygulaması ve uluslararası finansal raporlama standartları (ufrs)29 (yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama) standardına göre değerlendirilmesi

Hayat pahalılığı olarak bilinen enflasyon, fiyatlar genel seviyesindebüyük ölçüde ve devamlı olarak meydana gelen artış ve dolayısıyla paradeğerinin (satın alma gücünün) düşmesidir. Toplumda ekonomik, sosyal vesiyasal bir takım sorunlara neden olan enflasyon, mali kesimde de özelliklevergi sistemi ve işletmelerin mali yapısı ile işletme mali tabloları üzerinde debirçok sorunu beraberinde getirmektedir.Yüksek enflasyonun hüküm sürdüğü ortamlarda, gelenekselmuhasebe esasına göre düzenlenen ve tarihi maliyet bilgilerini içeren maliraporların gerçekçi olmaktan çıkarak yanıltıcı bilgiler vermeye başlamasınedeniyle, enflasyon muhasebesi olarak adlandırılan yöntemle işletmelerinmali tablolarının enflasyona göre düzeltilmesi kaçınılmaz olmuştur..Enflasyon muhasebesi; tarihi maliyet değerleri üzerinden değerlenmişişletme varlık ve borçları - bir başka deyişle mali tabloları - üzerindeki fiyatdeğişim etkilerinin giderilmesi işlemidir.Ülkemizde çeşitli kurumlar yasaların kendilerine verdiği yetkiyikullanarak muhasebe standartları yayımlamaktadır. Her kurum kendi etkialanına giren kurumları yönlendirmek amacı ile tebliğler yayımlamakta bu daTürkiye'deki uygulamalarda karmaşaya ve çok başlılığa neden olmaktadır.Ülkemizde yaklaşık 30 yıldan beri yaşanan yüksek enflasyonortamında ne yazık ki enflasyon muhasebesi kavramının uygulanmasıkısmen de olsa son 3-4 yıl içerisinde mümkün olmuştur. Bankalar 2001yılından itibaren mali tablolarını enflasyona göre düzelterek bu konuda daöncülük yapmışlardır.Ancak, ülkemizde enflasyonun neredeyse tamamen kontrol altınaalınmaya başlandığı dönemlerde ve tek haneli rakamlara kavuşma arifesindeuygulamaya konulan enflasyon muhasebesi uzun soluklu olamamıştır.Nitekim, 2005 yılından itibaren ülkemizde yüksek enflasyon döneminin sonaermesi nedeniyle enflasyon muhasebesi uygulanmasına son verilmiştir.Bu çalışmanın birinci bölümde; enflasyonun tanımı, enflasyonunişletmeler ve mali tablolar üzerindeki etkileri anlatılmıştır. İkinci bölümde iseenflasyonun mali tablolar üzerindeki olumsuz etkilerini giderici önlemler ileenflasyon muhasebesi yöntemleri yer almaktadır. Üçüncü bölümünde iseBDDK tarafından yayımlanan ?MUY - 14 Sayılı Tebliğ?ine göre bankalardauygulanan enflasyon muhasebesi uygulamalı olarak anlatılmış ve UMS-29standardına göre karşılaştırmasına yer verilmiştirUMS-29 ve MUY-14 sayılı Tebliğ hükümleri arasında birtakımfarklılıklar olmasına rağmen bu farklılıklar düzenlenecek mali tablolarda çokbüyük ve önemli uyumsuzluklar ortaya çıkarmayacağı düşünülmektedir. Buitibarla, BDDK, SPK ve TMSK düzenlemelerinde yer alan EnflasyonMuhasebesine ilişkin standartların genel itibariyle uyumlu olduğunu söylemekmümkündür.