A comprehensive decision-making approach to the atm cashflow management

ATM nakit akışı optimizasyon probleminde birbiriyle çelişen iki amaç bulunmaktadır. İlk amaç, dolum ve elde bulundurma maliyetlerinin enküçüklenmesidir. ATM'lerde stoklanan nakit gecelik faizden faydalanamamakta ve önemli bir elde bulundurma maliyetine dönüşmektedir. ATM'lerin yeterince doldurulmaması ise, müşteri memnuniyetsizliğiyle sonuçlanmaktadır. Oysaki ikinci amaç, hizmet düzeyinin enbüyüklenmesidir. Dolayısıyla, katlanılan maliyetler ile hizmet düzeyi arasında denge bulunması gerekmektedir. Bu tezde, ATM nakit talebi tahmin yazını incelenmiş, ortak kullanılan bir veri seti bulunmuş ve bu veri setini kullanan yazının sonuçları tablolaştırılmıştır. Başlangıçta, istatistiksel tahmin teknikleri ARIMA ve SARIMA, sonrasında ise; DNN, RNN ve LSTM gibi makine öğrenmesi teknikleri kullanılmış, mevcut yazını aşan sonuçlar elde edilmiştir. Bildiğimiz kadarıyla, ATM talep tahmini probleminde RNN ve LSTM modelleri ilk defa kullanılmıştır. İkinci aşamada ikmal problemi üzerine yoğunlaşılmış, tahmin edilen talep, ikmal probleminin girdisi olarak kullanılmıştır. Uygulamada, ATM'lerin her ziyarette sabit miktarlarla doldurulduğu ekonomik sipariş miktarı modeli ve talebe göre ikmal modeli olmak üzere iki statik stok kontrol mekanizması kullanılmıştır. İkmal alternatifleri için maliyetler ve hizmet seviyeleri hesaplanmış; ideal ikmal periyodu ve dolum miktarı için gerekli veri tablosu oluşturulmuştur. İdeal ikmal kararı için maliyet odaklı, müşteri odaklı ve entegre yaklaşım olmak üzere üç yaklaşım tanımlanmıştır. İlk yaklaşım, minimum maliyeti veren ikmal stratejisini; ikinci yaklaşım, hizmet düzeyini eniyileyen ikmal stratejisini; entegre yaklaşım ise maliyeti ve hizmet düzeyini eşzamanlı eniyileyen ikmal stratejisini seçmiştir. Yapılan seçimler, devam eden dönem için, maliyetler ve hizmet düzeyindeki değişiklikler takip edilerek test edilmiştir. Önerilen karar destek sistemi, ATM nakit akışı yönetiminde kolaylıkla kullanılabileceği gibi, otomatlar ve benzin istasyonları gibi tüm hizmet noktası problemlerinde kullanılabilir niteliktedir.