Bantlı ve siyah obsidyenin lüminesans özelliklerin incelenmesş

Obsidyen doğal yollarla oluşan volkanik kökenli bir cam türüdür. Lavın hızlıca soğuması ve kristalleşmeye yetecek kadar zaman geçmeden donmasıyla oluşur. Genellikle felsik lav akıntılarının, soğumanın hızlı olduğu kenar bölümlerinde bulunur. Obsidyenin cam haline gelmesi için iki etken vardır; soğuma hızı ve bileşimindeki SiO2 miktarı. Obsidyen özellikle siyah olmakla beraber yeşil obsdiyen (Nemrut Dağı-Tatvan), kırmızı obsidyen (İkizdere- Rize) gibi değişik renklere sahiptir.Bu çalışmada bantlı (KARS-Sarıkamış) ve siyah obsidyen (NİĞDE- Çiftlik-Bor) minerallerinin fiziksel ve yapısal özellikleri lüminesans ve diğer teknikler kullanılarak kıyaslanmıştır. Bu amaçla X-ışınımı kırınımı (XRD) ve ICP analizleriyle obsidyeni oluşturan elementler tayin edilmiştir. 50-400 oC sıcaklık aralığında termolüminesans (TL) spektrumları alınmıştır. Ayrıca elektromanyetik spektrumun görünür bölgesinden yakın kızılötesine kadar olan bölgedeki (200?800 nm) optiksel davranışlarını incelemek amacıyla optiksel soğurma spektrumları incelenmiştir.Farklı dozlarda X- ışınına ve beta radyasyonuna maruz bırakılan örneklerin 50-400 oC sıcaklık aralığında TL spektrumu alınmıştır. X-ışınına maruz bırakılan iki örnek için TL emisyonu gözlenirken, beta radyasyonuna maruz bırakılan siyah obsidyen için TL emisyonu gözlenememiştir. Farklı ısıtma hızları kullanılarak (2 0C/s, 4 0C/s, 6 0C/s, 8 0C/s, 100C/s) kaydedilen TL spektrumlarında bantlı obsidyen için belirgin iki pik, siyah obsidyen için ise birkaç pik görülmektedir. Soğurma spektrumlarında her iki obsidyen çeşidi için geniş soğurma bandları görülmektedir. Buna Fe+2 safsızlıklarının sebep olduğu düşünülmektedir.