Baş-boyun kanserlerinde tedaviye bağlı tiroid fonksiyon bozuklukları

7. ÖZET: Amaç: Eksternal radyoterapi uygulanmış baş - boyun kanserli hastalarda tedaviye bağlı tiroid fonksiyon bozukluklarını retrospektif ve prospektif olarak irdelemek; alan, doz, endikasyonlar ve diğer tedavilerle ilişkisini literatür verileriyle beraber değerlendirmek ve izlem planı belirlemektir. Yöntem ve Gereç: Toplam 378 hasta 2 grupta değerlendirildi. Grup-I; 153 öpere larenks, 80 nazofarenks ve 112 oral kavite ve orofarenks karsinomlu hastaları içermektedir. Grup-ll; 33 baş-boyun kanserli hastayı içermektedir. Grup-I hastalar retrospektif ve grup-ll hastalarda prospektif olarak tiroid fonksiyonları açısından araştırılmıştır. Grup-I; Nazofarenks kanserli hastaların medyan yaşı 46 (13-76)'dır. Tüm hastalara definitif radyoterapi (medyan 70 Gy) ve 47'sine ise neoadjuvan kemoterapi uygulanmıştır. Larenks kanserli hastaların medyan yaşı 58 (36-81 )'dir. Total larenjektomi 137 hastaya, supraglottik parsiyel larenjektomi 1 1 hastaya ve 4'üne ise vertikal larenjektomi ve hepsine post-operatif radyoterapi (medyan 50 Gy) uygulanmıştır. Oral kavite ve orofarenks kanserli hastaların medyan yaşı 60 (24-85)'dır. Hastaların 52'sine adjuvan radyoterapi (medyan 60 Gy) ve 60'ına definitif radyoterapi (medyan 70 Gy) uygulanmıştır. Grup-ll; 33 hastanın medyan yaşı 59 (40-84) ve 25'i larenks karsinomludur. Hastaların 19'una definitif (medyan 66 Gy) ve 1 4'üne adjuvan radyoterapi (medyan 60 Gy) uygulanmıştır. Bu grup hastalardan radyoterapi öncesi ve sonrasında her 3 ayda bir TFT değerlendirilmiştir. 48Bulgular: Yüzelliüç öpere larenks karsinomlu hastanın medyan izlemi 43 aydır. Bu hastaların değerlendirilmesinde; 4 (% 2.6) hastada klinik hipotiroidi saptanmıştır. Seksen nazofarenks karsinomlu hastanın medyan izlemi 36 aydır. Radyoterapi sonrası nazofarenks karsinomlu hastaların hiçbirinde hipotiroidi saptanmamıştır. Yüzoniki oral kavite ve orofarenks kanserli hastanın medyan izlemi 25 aydır. Bir (% 0.8) hastada klinik hipotiroidi saptanmıştır. Prospektif olarak izlenen 33 hastadan radyoterapi öncesi baz değer olarak tiroid fonksiyon testleri istenmiştir. Radyoterapi öncesi istenen değerlerde cerrahi sonrası 1 (% 3) hastada hipotiroidi saptanmıştır. Medyan izlem 12 (5-25) aydır. Radyoterapi sonrası değerlendirmede, 29 (% 87.8) hasta ötiroid, 2 (% 6.1) hastada subklinik hipotiroidi ve 2 (% 6.1) hastada klinik hipotiroidi saptanmıştır. Sonuç: Larenjektomi ve/veya boyun disseksiyonu uygulanmış ve tiroid bezi radyoterapi alanı içinde olan tüm hastalardan tedavi öncesi ve tedavi sonrası 3 - 6 aylık aralarla rutin olarak TFT değerlendirilmelidir. Hipotiroidizm, Radyoterapi, Baş ve Boyun Kanserleri 49