Başkale ilçesi'nin (Van) beşeri ve iktisadi coğrafyası

İlçenin fiziki coğrafya özellikleri başka bir doktora tezinde çalışılmıştır. Bununla birlikte, ilçenin beşeri ve iktisadi özelliklerine yönelik kapsayıcı bir çalışmanın bulunmaması bu tezin çıkış noktası olmuştur. Araştırmada hem bölgesel hem de sistematik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırma, literatür taraması, kurumlardan veri talepleri, saha çalışmaları, mülakat görüşmeleriyle yapılmıştır. Bu araştırma kapsamında, ilçenin özel konumunun, onun nüfus ve yerleşme özelliklerine nasıl yansıdığı öğrenilmek istenmiştir. Bunun yanında, ilçedeki iktisadi faaliyetlerin ve üretim şekillerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmada, sadece sorunlar tespit edilmemiş aynı zamanda çözüm önerileri oluşturmak amaçlanmıştır. İlçe nüfusunun 1935 yılından itibaren bir artış eğiliminde olduğu görülmüştür. Bu artış eğilimi, kırdan kente göçün yoğunlaştığı 1980'lerde de devam etmiş, 2011 yılında en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Türkiye'nin birçok kırsal bölgesinde bu dönemlerde nüfus kaybı yaşanırken, ilçede nüfus artışı olmuştur. İlçe nüfusun diğer karakteristikleri bakımından da bölge ve ülkeyle farklılıklar göstermektedir. İlçede 66 köy, 66 mezra ve 4 mahalle bulunmaktadır. Genel olarak, dağlık sahalardaki köyler çok merkezli yerleşme özelliği gösterirken, plato alanlarındaki köyler ise tek merkezli yerleşme özelliği göstermektedir. İlçedeki yerleşmeler genel olarak toplu doku ve küme form özelliği göstermektedir. Dağların ve platoların geniş yer kaplaması, ilçede çayır ve mera alanlarının fazla olmasını sağlamıştır. Çayır ve mera alanlarının bolluğu da, ilçede hayvancılığın en önemli ekonomik faaliyet olmasını sağlamıştır. İlçe, özellikle küçükbaş hayvancılık yönünden sadece Van'da değil, Türkiye'de de önemli bir yere sahiptir. İlçedeki öncelikli ihtiyaçlar sulama kanalı, sulama göleti ve İran'la bir sınır kapısının açılması olarak belirlenmiştir. İlçedeki en önemli sorunlardan bir tanesi de, köylere ulaşım problemidir. Araştırma sahasında yapılan gözlemlerde ulaşım olanakları rahat ve iyi olan köylerin daha fazla gelişme gösterdiği, ancak ulaşım olanakları kötü olan köylerin ise geri kaldığı, hatta yok olma tehlikesi geçirdiği görülmüştür. Araştırma sahasında tarihi ve doğal turizm değerleri de bulunmaktadır. Ancak ulaşım imkanlarının yeterince iyi olmaması, turizm altyapısındaki eksiklikler ve ilçenin geçmişten beri terörle anılması, bu eserlerin yeterince ilgi görmesini engellemiştir.