Basınç yarası modeli oluşturulan sıçanlarda lavanta yağının yara yeri iyileşmesinde etkisi

Basınç yarası (Pressure Ulcer) özellikle geriatrik, bakıma muhtaç ve nörolojik bozukluğu olan hasta gruplarında sıklıkla görülür. Mortalitesi yüksek ve finansal açıdan yüksek tedavi maliyeti nedeniyle ciddi sağlık sorunudur. Bu çalışma basınç ülserlerini önlemek ve tedavi seçeneklerini geliştirmek için planlanmıştır. Ucuz, kolay oluşturulması ve araştırmacının ihtiyacına göre ayarlanabilir basınç modeli kullanılarak Lavanta yağının basınç ülseri üzerindeki iyileştirmesinde etkisinin araştırılması amaçlandı. Bu nedele her sıçanın sırt bölgesine 3 cm'lik tam kalınlıkta bir cilt kesisi yapıldı ve kesiğin kaudaline cilt altına otoklavlanmış bir mıknatıs disk (2 x 10 mm çap, 2.4 g ağırlık, yaklaşık 2000 G manyetik kuvvet) yerleştirildi. Cilt 4/0 polisorb sütür ile kapatıldı. Cilt üzerinde başka bir mıknatıs diskle 2 saatlik sabit bir kenetlemeden sonra, dış mıknatıs 0.5 saat süreyle çıkarıldı. Kenetleme/çıkarma döngüsü, ilk 12 saatte 5 kez tekrarlandı. Daha sonrası sıkıştırılan alan açıkta bırakıldı. Toplam I/R süresi 72 saat olacaktır. Bu sürenin sonunda Evre 3 üserler oluşturuldu. Modelleme sonrası her grupta 8 adet olmakla sıçanlar rastgele gruplara bölündü: Grup 1(Negatif Kontrol grubu): bu gruba modelleme ve tedavi uygulanmadı. Grup II(PU grubu): bu grupda basınç yarası gözlemlendi. Grup III(PU+izotonik grubu): bu grup %0.9 izotonik NaCl pansumanı ile tedavi edildi. Grup IV (Lavanta grubu): yara yeri Lavanta yağı pansumanı ile tedavi edildi. Tüm gruptakı sıçanlar 14 gün sonra doku örnekleri alınarak sakrifiye edildi. Ardından alınan dokularda granülasyon, anjiyogenezis ve re-epitelizasyon, inflamasyon, VEGF, kolajen ölçümü, TGFβ enzime bağlı immüno-sorbent tahlili yapıldı. Lavanta yağının basınç yarasında antiinflamtuar etkisi, fibrozisi ve vaskülarizasyonu artırması, TGF- β ekspresyonu, VEGF ekspresyonu, kolajeni ve kontraksiyonu artırarak yara yerinin daha erken olgunlaşmasına yardımcı olacağı öngörüldü. Lavanta yağının basınç yarasının iyileştirme çalışmalarının devam etmesi halinde alternatif tedavi olarak klinikte kullanılması muhtemel bir ajan haline gelecektir Anahtar Kelimeler: Lavandula angustifolia, bası yarası, yatak yarası, dekübit ülseri