Determination of the levels of polycyclic aromatic hydrocarbons and biomarker enzyme activities in striped red mullet (Mullus surmuletus) caught from the West Black Sea Region of Turkeys

CYP1A'nın indüklenmesi ve bununla ilgili 7-etoksirezorufin O-deetilaz (EROD) aktivitesi, balıkların PCB'ler, PAH'lar ve dioksinler gibi organik kirleticilere maruz kalma düzeyinin belirlenmesinde kullanılan en iyi çalışılmış biyobelirteçtir. Daha önce yaptığımız çalışmamızda Türkiye'nin Batı Karadeniz kıyılarında CYP1A protein düzeyinde artışa sebep olan kimyasalların varlığı has kefal balığı (Mugil cephalus), sarıyanak kefal balığı (Liza aurata) ve rus kefal balığı (Mugil soiuy) örneklerinde gösterilmişti (Bozcaarmutlu ve ark., 2009). Bu çalışmada amacımız tekir balığının (Mullus surmuletus) çevre kirliliğinin izlenmesinde uygunluğunu değerlendirmek ve Türkiye'nin Batı Karadeniz kıyısında var olan kirliliği has kefal balığı ve sarıyanak kefal balığı örneklerinde izlemeye devam etmektir. Balık örnekleri Türkiye'nin Batı Karadeniz kıyısında bulunan farklı düzeyde kirli olan beş istasyondan 2011 yılında yakalanmıştır. Oldukça yüksek EROD aktiviteleri Zonguldak ve Ereğli Liman'larından yakalanan bütün balık türlerinde ölçülmüştür. En düşük EROD aktiviteleri Amasra ve Kefken'den yakalanan bütün balık türlerinde ölçülmüştür. Tekir balıklarında istasyonlar arasında ölçülen EROD aktivitesindeki fark diğer iki balık türü ile karşılaştırılabilecek düzeydedir. Bu sonuç bize tekir balığının CYP1A indükleyicisi kimyasalların izlenmesine uygun bir organizma olduğunu göstermiştir. EROD aktivitesi ölçümlerine ek olarak, glutathione S-transferaz (GST), katalaz ve glutatyon redüktaz enzim aktivitesi düzeyleri de tekir balığı örneklerinde ölçülmüştür. GST ve glutatyon redüktaz enzim aktivitelerinin Türkiye'nin Batı Karadeniz kıyılarında bulunan kirliliğe duyarlı olmadığı bulunmuştur. Biyokimyasal parametrelerin yanında, balık karaciğer dokularında bulunan PAH türlerini belirlemek için 13 farklı polisiklik aromatik hidrokarbon düzeyleri de ölçülmüştür. Bütün örnek toplanan bölgelerde tekir balıklarında ölçülen PAH düzeyleri has kefal ve sarıyanak kefal balıklarında ölçülen PAH düzeylerinden fazladır.