Batı Karadeniz bölgesinde odunlarda zarar yapan böcekler ve bazı endüstriyel odunların etkin türlere karşı doğal dayanıklılıkları

Bu çalışmanın amacı, Batı Karadeniz Bölgesi orman depolarındaki böcek türlerini belirlemektir. Ayrıca, tespit edilen böceklerin zarar şiddetlerine göre sınıflandırılması ve şiddetli zarar yapan türlerin endüstriyel öneme sahip ağaçların odunlarındaki zarar durumlarının tespit etmektir. Bölge genelinde, yedi farklı il (Düzce, Bolu, Zonguldak, Bartın, Karabük, Kastamonu, Sinop) ve bu illerde bulunan 21 farklı tomruk deposu çalışma alanı olarak seçilmiştir. Tüm araştırma sahaları ve yöntemleri göz önüne alındığında toplamda 5 takım 33 familya ve 151 farklı böcek türü tespit edilmiştir. Feromon tuzaklarında en fazla böcek tür sayısı Düzce ilinde ve Yığılca tomruk deposunda görülmüştür. Feromon tuzaklarında tespit edilen böcek türleri familya bazında yoğunlukları, uçma zamanları, çevresel faktörlerle olan ilişkileri ve zarar şiddetlerine göre değerlendirilmiştir. Müsadereli emvallerde Hylotrupes bajulus, Anobium punctatum, Dorcus parallelipipedus ve Camponotus vagus türlerinin zarar şiddeti oldukça yüksek iken, feromon tuzaklarında yakalanan türlerden Arhopalus rusticus, Monochamus galloprovincialis, Acanthocinus aedilis, Acanthocinus griseus ve Buprestis dalmatina türlerinin zarar şiddeti yüksek çıkmıştır. Odunlar üzerinde en şiddetli zarar yapan böcek türleri (H. bajulus ve A. punctatum) belirlenerek, endüstriyel olarak en çok kullanılan odunların bu böceklere karşı doğal dayanımları laboratuvar ölçeğinde test edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre H. bajulus larvaları en az ölüm oranı göknar (Abies nordmanniana) ve sarıçam (Pinus sylvestris) odununda hesaplanmıştır. Larva deneyi sonucunda mikroskop altında yapılan boyutsal ölçümlerinde sarıçam odunundaki H. bajulus larva boyutlarının göknar odunundakilerden daha büyük boyutlu larvalar olduğu görülmüştür. A. punctatum larvalarının en az ölüm oranı kızılağaç (Alnus glutinosa) odununda iken en fazla ölüm oranı yabancı odun türlerinde ve meşe ile akçaağaçta (Acer carpinifolium) görülmüştür. A. punctatum larva boyut ve ağırlık ölçümlerinde en yüksek değerler yine kızılağaç odun türünde görülmüştür. Anahtar sözcükler: Batı Karadeniz Bölgesi, Odun, Orman deposu, Zararlı böcekler