Batı müziği teori ve uygulaması dersinde işbirlikli öğrenme yönteminin etkililiği

Öğretmen merkezli ve sonuç odaklı geleneksel öğretim yaklaşımlarının aksine çağdaş eğitim yaklaşımları genel olarak öğrenci merkezli ve süreç odaklıdır. İşbirlikli öğrenme yöntemi de çağdaş eğitim yaklaşımlarından birisi olan yapılandırmacı yaklaşıma ait bir yöntemdir. Bu çalışmada, Batı Müziği Teori ve Uygulaması dersinde kullanılan işbirlikli öğrenme yönteminde öğrenci takımları-başarı bölümleri tekniğinin işleyişi, Batı Müziği Teori ve Uygulaması dersi kazanımlarının gerçekleşme durumu ve işbirlikli öğrenme süreçlerine yönelik öğrencilerin görüşleri araştırılmıştır. Araştırma, 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Trakya Üniversitesi Müzik Öğretmenliği Programı lisans 1. sınıfında bulunan toplam 36 öğrenci ile 4 ders süresi boyunca yapılmıştır. Bu 36 öğrenci, uygulama öncesinde yapılan ve temel puanların belirlendiği sınavdan aldığı puanlara göre dörder kişilik 9 gruba ayrılmışlardır. İşbirlikli öğrenme yönteminin "Öğrenci Takımları-Başarı Bölümleri" tekniğinin kullanıldığı araştırmada, öğrenciler gruplar halinde çalıştıktan sonra bireysel sınav olarak, sınav sonucuna göre grup puanına katkı sağlamaya çalışmışlardır. En yüksek puana ulaşan grup veya gruplar grup ödülüne sahip olmuşlardır. Araştırmada yapılandırmacı yaklaşıma ait olan ve dikkat çekme-giriş, keşfetme, açıklama, bilgiyi derinleştirme ve değerlendirme aşamalarından oluşan 5E öğretim modeli kullanılmıştır. "Dominant Yedili Akoru ve Bir Bemollü Majör ve Minör Dizide Çoksesli Solfej Uygulamaları" ve "Suni [Majör, Minör, Eksilmiş, Yarı Eksilmiş (Sansibl) ve Artmış] Yedili Akorları ve İki Diyezli Majör ve Minör Dizide Çoksesli Solfej Uygulamaları" adlı iki üniteden oluşan bu çalışmada, ünitelerdeki kazanımlar Bloom taksonomisine göre bilişsel, duyuşsal ve devinişsel alanlar olarak sınıflandırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak öğrencilere son dersin sonunda 16 sorudan oluşan görüşme formu ile her dersin sonunda öz değerlendirme formu verilmiştir. Ayrıca uygulama sürecinde öğrencilerin gruplar halinde çözdüğü ve ünitelerdeki kazanımlarla ilgili etkinliklerin yer aldığı çalışma yaprakları, ünite kazanımlarıyla ve uygulama süreciyle ilgili araştırmacı değerlendirmelerinin yer aldığı araştırmacı gözlem formu ile uygulamanın başlangıcında ve her ünitenin sonunda yapılan Batı Müziği Teori ve Uygulaması dersi sınavları diğer veri toplama araçlarıdır. Öğrencilere bireysel olarak yapılan Batı Müziği Teori ve Uygulaması dersi sınavlarıyla temel sınav puanı, bireysel gelişim puanı, grup gelişim puanı gibi puanlar belirlenerek işbirlikli öğrenme yöntemine ait öğrenci takımları-başarı bölümleri tekniğinin işleyişinin nasıl olduğuna bakılmıştır. Ayrıca öğrencilerin Batı Müziği Teori ve Uygulaması dersi sınavlarından aldıkları puanlar, öz değerlendirme formuna verdikleri cevaplar, araştırmacı gözlem formundaki değerlendirmeler ve öğrencilerin çalışma yapraklarına verdikleri cevaplara göre ünitelerdeki kazanımların ne ölçüde hedefine ulaştığı da tespit edilmiştir. Son olarak öğrencilerin öz değerlendirme ve görüşme formlarında verdikleri cevaplar ile araştırmacı gözlem formuna not edilen uygulama süreciyle ilgili görüşler işbirlikli öğrenme ilkelerine göre sınıflandırılmıştır. Araştırmanın sonuçları olarak, Batı Müziği Teori ve Uygulaması dersinde, işbirlikli öğrenme yönteminin öğrenci takımları-başarı bölümleri tekniğinin işleyişi başarılı bir şekilde gerçekleştirilirken, ünitelerdeki kazanımların çoğunlukla gerçekleştiği gözükmektedir. Ayrıca öğrenci görüşlerinden işbirlikli öğrenme yönteminin ilkelerinin öğrencilerin çoğu tarafından benimsendiği de araştırmanın bir diğer sonucudur.