Bayesyen stokastik sınır analizi ile kamu hastanelerinde etkinlik analizi

Etkinlik kavramı, pahalı bir hizmet türü olan sağlık hizmetleri için özel bir önem taşımaktadır. Günümüz sosyal devlet anlayışı çerçevesinde sağlık hizmetleri hükümet harcamaları içinde önemli bir pay oluşturmaktadır. Dolayısıyla etkinlik düzeyinin yükselmesi, sağlık hizmetlerinin maliyetini düşürerek devletin daha iyi kaynak planlaması yapabilmesi ve sağlık hizmetlerinde adaleti daha kolay sağlamasına imkân verebilecektir. Performans ölçümü ve takibi özellikle sağlık hizmetlerinde oldukça önemli bir konudur. Bir sağlık sisteminin performans hedeflerinin en önemli boyutlarından biri etkinliktir. Son 30 yılda, sağlık hizmetlerinin performans değerlendirmesinde kullanılmak üzere parametrik ve parametrik olmayan birçok yöntem geliştirilmiştir. Etkinliğin ampirik olarak ölçümü konusunda kullanılan iki başat metot Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Stokastik Sınır Analizi'dir (SSA). Bayesyen SSA ise önbilgiyi dikkate aldığı için daha gerçekçi tahminler elde etme imkânı sunmaktadır. Türkiye'de sağlık sektöründe bir etkin(siz)lik sorunu bulunduğu bugüne kadar yapılan gözlemler ve ampirik çalışmalarla ortaya koyulmuştur. Bu çalışmada sağlık hizmetlerinde teknik etkinlik konusu kamu hastaneleri düzeyinde ele alınarak klasik SSA ve Bayesyen SSA yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır. Elde edilen bulgular klasik ve Bayesyen SSA'dan elde edilen etkinlik skorlarının önemli ölçüde farklılaştığını ortaya koymaktadır. Bayesyen SSA skorlarına göre kamu hastaneleri tam etkinlik sınrına yakın faaliyet göstermektedirler ve bu yüzden etkinliği artırmak açısından sınırlı bir potansiyele sahiptirler. Anahtar kelimeler: Etkinlik, Hastane, Stokastik Sınır Analizi, Bayesyen Stokastik Sınır Analizi.