Bazı bitki büyüme düzenleyicilerinin yem bezelyesi (Pisum arvense)'nde verim ve kalite üzerine etkileri

Amaç: Bu çalışmayla, dışarıdan uygulanabilen bazı bitki düzenleyicilerinin kaliteli kaba yem üretiminde önemli bir yem bitkisi olan yem bezelyesinin verim ve kalite özellikleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Araştırma 2022-2023 üretim sezonunda, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme arazisinde, 2 yem bezelyesi çeşidi ve 4 farklı bitki büyüme düzenleyicisi kullanılmış ve tesadüf bloklarında faktöriyel düzenlemeye göre 3 tekerrürlü olarak olarak yürütülmüştür. Araştırmada materyal olarak kullanılan yem bezelyesi (Taşkent ve Kirazlı) çeşitleri kasım ayında deneme mibzeri ile ekilmiştir. Aralık ve şubat aylarında ara çapaları yapılmış, mart ayında erken çiçeklenme döneminde gibberellik asit (GA₃), salisilik asit (SA), indol bütirik asit (IBA) ve sitokinin uygulamaları yapılmıştır. Hasat, tam çiçeklenme döneminde yapılmıştır. Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre bitki boyunun 95,47-171,61 cm, gövde çapının 2,79- 4,05 mm, yeşil ot veriminin 1361,1- 3122,2 kg/da, kuru ot veriminin 309,02-822,73 kg/da, ham protein oranının % 18,97-24,89, ham protein veriminin 77,25-165,26 kg/da, ADF oranının % 27,74-31,96, NDF oranının % 43,05-46,93 ve NYD oranının da % 126,94-145,72 arasında değiştiği bulunmuştur. Sonuç: Denemenin sonuçları incelendiğinde, verim özelliklerinden; bitki boyunun uzun olması istendiğinde, Kirazlı çeşidine Sitokinin uygulaması, gövde çapının büyük olması istendiğinde, Kirazlı çeşidine IBA uygulaması, yeşil ot veriminin yüksek olması istendiğinde, Taşkent çeşidinin Sitokinin uygulaması, kuru ot veriminin yüksek olması istendiğinde, Taşkent çeşidinin GA₃ uygulaması başarılı sonuçlar vermiştir. Kalite özelliklerinden; ham protein oranının yüksek olması için, Kirazlı çeşidinde IBA uygulaması, ham protein veriminin yüksek olması için, Taşkent çeşidinde GA₃ uygulaması, Kirazlı çeşidinde IBA uygulaması, ADF oranının düşük olması için, Kirazlı çeşidinde IBA uygulaması, NDF oranının düşük olması için, Kirazlı çeşidinde IBA uygulaması, NYD'nin yüksek olması için, Kirazlı çeşidinde IBA uygulamasından başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yem bezelyesi, ham protein oranı, ADF, BBD, GA₃.