Bazı bitki uçucu yağlarının enerji, protein ve lif kaynağı yemlerın in vıtro gerçek sindirilebilirliğine ve yüksek verimli süt sığırlarında süt verimi ve süt kompozisyonlarına etkileri

Bu çalışmada, antibiyotiklere alternatif olabilecek bitki uçucu yağlarının ruminantlarda yem katkı maddesi olarak kullanılabilme olanakları araştırılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında 14 farklı bitki uçucu yağın ( kekik (Thymus vulgare), çörek otu (Nigella sativa), nane (Mentha longifolia), defne (Laurus nobilis), kişniş (Coriandrum sativum), rezene (Foenicum vulgare), biberiye (Rosmarinus officinalis), kimyon (Cumminum cyminum), portakal (Citrus cinensis) kabuğu, üzüm (Vitis vinifera) çekirdeği, sarımsak (Allium sativum), anason (Pimpinella anisum), tarçın (Cinnamomum verum) ve iğde (Eleagnus angustifolia) buğday samanı (BS),arpa ve soyafasülyesi küspesinin (SF) in vitro gerçek besin madde sindirimine etkileri incelenmiştir. Bu aşamada buğday samanı için sindirilebilirliği arttıran (portakal kabuğu 100ppm, sarımsak-50 ppm) arpa ve SF için sindirilebilirliği düşüren ( defne 150 ppm, portakal kabuğu 100ppm ,iğde 50 ppm) bitki uçucu yağları seçilmiş ve daha sonra bu yağların kapsüllü formlarının buğday samanı, arpa ve soyafasülyesi küspesinin in vitro gerçek besin madde sindirimine etkileri araştırılmıştır. Kapsulasyonun araştırıldığı çalışmalar sonucu defne yağının 150 ppm dozu arpa ve SF için uygun bulunmuştur. In vitro çalışmalar sonucunda in vivo çalışmalar için umut vadeden 6 bitkisel uçucu yağ ve dozu sarımsak-50 ppm, tarçın-100 ppm, defne 150 ppm ve kekik, iğde, portakal kabuğu için 180 ppm olarak belirlenmiştir.Çalışmanın üçüncü aşamasında iki in vivo araştırma yürütülmüştür. Bu araştırmalardan her birinde 28 baş siyah alaca süt ineği kullanılmıştır. Birinci araştırmada, sarımsak (50 ppm), tarçın (100 ppm) ve defne (150 ppm) içeren yem katkıları kontrolle karşılaştırılmıştır. İkinci çalışmada ise kekik, iğde ve portakal kabuğu uçucu yağları 180 ppm düzeyinde kesif yemde kullanılmış ve süt verimi ve süt kompozisyonuna etkileri araştırılmıştır. Her iki araştırma sonucunda incelenen özellikler üzerinde (canlı ağırlık, yem tüketimi, süt verimi, süt kompozisyonu, vücut kondüsyon skoru) uçucu yağların etkisi tespit edilmemiştir (P>0.05). Her iki çalışmada bitki uçucu yağların süt yağ asitleri kompozisyonuna etkisi sınırlı kalmış birinci denemede C18:1-n3 ve toplam n3 yağ asitlerinin düzeyi tarçın, sarımsak, defne uçucu yağı ile düşmüştür (P<0.05). Benzer şekilde ikinci çalışmada da C18:1- n9, toplam n9 ve tek doymamış yağ asitlerinin miktarı özellikle kekik ve iğde uçucu yağı ile düşmüştür (P<0.05).Bu çalışmada elde edilen sonuçlar in vitro çalışmalarda elde edilen etkilerin in vivo deneme sonuçlarına yansımadığını, kullanılan uçucu yağların mevcut dozları ile hayvanların, yem tüketimi, süt verimi ve süt kompozisyonunu önemli düzeyde etkilemediklerini göstermiştir.