Bazı bitkisel ekstraktların kök-ur nematodu [Meloidogyne incognita (Kofoid & White)]'na karşı etkinliklerinin araştırılması

Kök-ur nematod (Meloidogyne spp.)'ları, dünya genelinde tarımsal üretim sahalarında yaygın olarak bulunan iki binden fazla konukçu çeşitliliğine sahip olan ve önemli verim kayıplarına sebep olabilen zararlılardır. Nematisitlerin çevresel ve insan sağlığı üzerinde yüksek toksik etkileri nedeniyle sürdürülebilirliği sağlanamamakta ve kullanımı için duyulan kaygılar nedeniyle kısıtlamalara tabii tutulmaktadır. Çalışmamızda Meloidogyne incognita (Kofoid & White)'nın ikinci dönem larvaları (L2)'na karşı, sarımsak, (Allium sativum L.) (S), zencefil, (Zingiber officinale Rosc.) (Z) ve böğürtlen (Rubus caesius L.) (B) bitikilerinin sulu bikisel ekstraktlarının nematisidal etkinliği araştırılmıştır. A. sativum, Z. officinale ve R. caesius ekstraktları %10, %20 ve %40 konsantrasyonlarında iki tekrarlı ve dört tekerrürlü olarak sera-saksı denemeleri olarak yürütülmüştür. Denemeden elde edilen sonuçlara göre bütün ekstraktlarda farklı oranlarda da olsa nematisidal aktivite gözlenmiştir. Çalışmanın sonucunda, en az urluluk durumu Z'nin %40'lık konsantrasyonunda (1.63±0.18) görülmüştür. Çalışmanın diğer önemli bir parametresi olan yumurta kümesi oluşumunda en düşük değerler S'nin %40'lık konsantrasyonu (1.00±0.00), S'nin %20'lik konsantrasyonu (1.00±0.00), B'nin %40'lık konsantrasyonu (1.00±0.00) ve Z'nin %40'lık konsantrasyonu (1.00±0.00) olarak sıralanmıştır. Denemeler sonunda en düşük L2 yoğunluğu Z'nin %40'lık (465.63±0.03) konsantrasyonunda saptanmış ve S'nin %40'lık (481.88±0.05) konsantrasyonu ile istatistiksel olarak aynı grupta yer almıştır. Çalışmadan elde edilen veriler ışığında her üç ekstraktın da kök-ur nematodlarına karşı etkili olduğu söylenebilir.