Bazı buğday çeşitlerinde azotlu gübre uygulamalarının kuraklık stresine karşı etkilerinin araştırılması

Buğday (Triticum aestivum L.), poaceae familyasına ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Buğday, gerek ülkemizde;gerekse dünya çapında üretimi en fazla olan en önemli tarım mahsullerden biridir. Hemen hemen her türlü iklim ve toprak koşullarında yetiştirilebildiğinden dolayı ülkemiz (Türkiye) ve dünya üzerindeki bölgelerin genelinde yaygın bir şekilde üretimi yapılmaktadır. Modern buğdayın atası olarak kabul gören Siyez buğdayı (Triticum monococcum), Günümüze kadar genetik yapısını muhafaza etmiş ender bir bitki türüdür. Buğday bitkisi diğer tüm bitkiler gibi, yaşam döngüsü boyunca kaçınılmaz bir şekilde çeşitli biyotik ve abiyotik streslere maruz kalabilmektedir. Kuraklık, buğday verimini önemli ölçüde kısıtlayan en önemli abiyotik stresler arasındadır. Aynı zamanda Kuraklık, son yıllarda etkisini daha fazla hissettiren belki de en önemli abiyotik stres etkenidir. Kuraklık stresi bitkinin yaşam döngüsünde, tohum çimlenmesi gibi, çok erken dönemlerde ortaya çıkabilir. Buğday tohumunun çimlenme sürecinde farklı stres etkenlerine karşı oluşturduğu yanıtlar hala çalışılmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmalara ek olarak ve literatüre yeni bilgiler kazandırmak amacıyla bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kuraklık ortamını benzeştirmek için PEG (polietilen glikol) 6000 kullanılmıştır. Kuraklık koşullarında gübre etkisini takip etmek için ise azotlu gübre solüsyonları 50, 100, 200, 400 ve 600 ppm seviyelerinde uygulandı. Çalışmanın deney materyali olarak ülkemizde tescilli olarak yetiştiriciliği yapılan Eminbey ve Kars'ın yerel buğdayı olan Kavılca çeşitleri kullanıldı. Mevcut çalışma bulguları analiz edildiğinde kars siyez (Kavılca) buğday çeşidinin kuraklık koşulları karşısında tescilli Eminbey çeşidine göre daha yüksek bir tolerans gösterdiği tespit edildi. Ayrıca azotlu gübre uygulamasının da kuraklık stresine karşı tolerans arttırıcı bir özelliğe sahip olduğu belirlendi.