Bazı değmeye yakın örten çift sistemlerde yörünge dönem değişimleri

Bu tez çalışmasında, öncelikle Örten Çift yıldızların temel özellikleri, Roche geometrisi ve Örten Çift yıldızlarda dönem değişimi türleri O-C yöntemini de kapsayacak şekilde özetlendi. Tezin hedef cisimleri olan değmeye yakın çift sistemlerin genel özellikleri verilerek temel düzlemler üzerinde mutlak parametrelerin dağılımına bakıldı. Bunun yanında, değmeye yakın çift sistemlerde yörünge dönem değişimleri ve onların genel karakteri üzerinde duruldu.Bu çalışmada, farklı evrim aşamasında bulunan dört Değmeye Yakın Örten Çift Sistem BX And, ST Aqr, V388 Cyg ve V456 Cyg `nin yörünge dönem değişimleri incelendi. BX And sisteminin yaklaşık 68 yıl dönemli O-C değişimi, sistemde olası bir üçüncü cisim varlığı ile açıklandı. İlk kez bu çalışmada yörünge dönem analizi yapılan ST Aqr `nin ise yörünge döneminde 2,6 s/yüzyıl oranında azaldığı ve bunun soğuk bileşeninin olası manyetik etkinliğinin sonucu olabileceği önerildi. Başka bir değmeye yakın çift sistem V388 Cyg'nin de yörünge döneminde ise 3,4 s/yüzyıl oranında azalma olduğu hesaplandı. Bu azalmanın kaynağının da Roche lobunu dolduran birinci bileşenden ikinci bileşene doğru kütle aktarımı olabileceği düşünüldü. Son aday değmeye yakın çift sistem V456 Cyg `nin O-C analizi sonucu, yörünge döneminin 0,9 s/yüzyıl oranında arttığı belirlendi.