Bazı fenolik bileşiklerin antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi

Bitkiler sekonder metabolit olarak adlandırılan çok çeşitli organik bileşikler sentezlemektedirler. Fenolik bileşikler bitki sekonder metabolitlerinin önemli bir bölümünü oluşturmakta olupbiyolojik fonksiyonları ve antioksidan aktiviteleri nedeniyleyoğun şekilde saflaştırılmakta ve yapıları aydınlatılmaktadır. Fenolik bileşikler gıda endüstrisinde ve diğer birçok sektörde (tıp, eczacılık, vb.) sentetik antioksidan bileşiklerin yerini alabilecek değerli bileşikleridir. Bu çalışmada 18 fenolik bileşiğin (gallik asit, kateşin, protokateşik asit, kuersetin, gentisik asit, kafeik asit, isoorientin, rutin, ferulik asit, resveratrol, klorojenik asit, neoklorojenik asit, vanilik asit, p-kumarik asit, biokanin A, salisilik asit, naringenin ve p-hidroksibenzoik asit) antioksidan kapasitesi üç standart antioksidan bileşikle (BHT, BHA ve troloks) karşılaştırılmıştır. Bu bileşiklerin antioksidan aktivitelerin belirlenmesinde Serbest radikal giderme aktivitesi (DPPH•), Katyon radikal giderme aktivitesi (ABTS•+), İndirgeme gücü aktivitesi (FRAP), Cu2+ İyonu indirgeme kapasitesi (CUPRAC) ve Metalşelatlama aktivitesi yöntemleri kullanılmıştır. Bileşiklerin DPPH radikal giderme aktivitesinde IC50 değerleri 5.32±0.18 – 728.14±9.49 µg/mL aralığında değişirken ABTS metodunda 0.83±0.011 - 6.60±0.07 µg/mL aralığında değişmiştir. DPPH metoduna göre en yüksek aktiviteye sahip ilk beş bileşik sırasıyla gallik asit, kateşin, protokateşik asit, kuersetin, ve gentisik asitten oluşurken ABTS metoduna göre bu sıralama gallik asit, naringenin, resveratrol, protokateşik asit ve isoorientinden oluşmaktadır.Bileşiklerin FRAP aktvitesi 0.14±0.09 - 11.13±0.84 µmol TE/mg arasında değişirken CUPRAC aktivitesi 2.01±0.37-23.66±0.12 µmol TE/mg arasında değişmiştir.CUPRAC ve FRAP metoduna göre en yüksek antioksidan aktiviteye sahip ilk beş bileşiğin gallik asit, protokateşik asit, kafeik asit, gentisik asit ve kuersetinden oluştuğu belirlenmiştir.Analizi yapılan fenolik bileşikler içerisinde en yüksek metal şelatlama aktivitesi sırasıyla naringenin, kateşin, klorojenik asit ve protokateşik asitte belirlenmiştir. Tüm bu analizler neticesine göre protokateşik asit tüm antioksidan metotlarına göre en yüksek aktiviteye sahip ilk 4 fenolikbileşik arasında yer almıştır. Gallik asit ise metal şelatlama aktivitesi hariç diğer 4 metoda göre en yüksek aktiviteye sahip bileşik olduğu belirlenmiştir.