Bazı kabuk soyma araçlarının verim ve kabuk soyma kalitesi açısından karşılaştırılması

Odun hammaddesi üretim sürecinde, meşcere içerisinde çeşitli nedenle gerçekleştirilen kabuk soyma işlemi, çoğunlukla elle ve basit makinelerle yapılmaktadır. Önceki çalışmalarda, çalı tırpanına kabuk soyma aparatı montajlanarak geliştirilen motosoyar adlı aracın teknik ve ergonomik açıdan kabuk soyma işlerinde iyileştirmeler sunacağı iddia edilmiştir. Bu araştırmada, motosoyarın arazide kullanılması ve ortaya çıkan verimin belirlenmesi; ayrıca motosoyar, motorlu testereye montajlı kabuk soyma ekipmanı ve de baltanın iş verimlerinin karşılaştırılarak motosoyarın kullanılabilirliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İlaveten, tomruk yüzeyinde kalan kabuk miktarı gösterge kabul edilerek bu üç aracın kabuk soyma kalitesinin karşılaştırılması da amaçlanmıştır. Ağaç Kesme ve Boylama Operatörü (AKBO) sertifikalı çalışanlar arasından gönüllü bir operatör seçilmiş; aynı arazi koşullarında, aynı meşcere içinde, aynı ağaç türünde (kızılçam; Pinus brutia Ten.), aynı tarihlerde kesilip boylanmış, benzer boy ve farklı çaplardaki tomrukların kabukları bu üç araçla soydurulmuştur. Zaman etütleri üzerinden iş verimleri belirlenmiş, tomrukta kalan kabuk miktarı üzerinden soyma kalitesi hesaplanmış ve birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Ortalama 25 cm orta çap ve 3 m boya sahip tomrukların kabuklarının soyulması operasyonlarında, tüm zaman dilimleri ölçeğinde motorlu testerenin daha verimli olduğu (3.65 m3/sa.); motosoyarın (3.06 m3/sa.) baltaya (1.25 m3/sa.) göre verimli olmasına karşın motorlu testereye göre düşük verimde olduğu belirlenmiştir. Soyma kalitesi yönünden baltanın daha temiz (kalan kabuk miktarı; %1.65) soyma yaptığı, motorlu testerenin % 2.73' lük oranla onu izlediği ve motosoyarın ise %3.42'lik bir düzeyde kabuk bıraktığı tespit edilmiştir. Motosoyar; yapısının iyileştirilmesi, kayış ve şaft kolunun düzenlenmesi ve iş tecrübesinin kazanılmasıyla motorlu testere kadar verimli ve kullanışlı olabilecektir. Gelecekte seri üretilmiş motosoyarlarla teknik, ekonomik ve ergonomik testlerin yapılıp motosoyarın genelleştirilip yaygınlaştırılması sağlanabilir.