Bazı postbiyotiklerin antioksidan ve antimikrobiyal özelliklerinin belirlenmesi

Postbiyotik terimi; probiyotik mikroorganizmalar tarafından üretilen veya mikrobiyal parçalanmadan sonra ortama salınan, konakçıda faydalı aktiviteleri kanıtlanmış metabolitleri ve hücre duvarı bileşenlerini ifade etmektedir. Bu metabolitler arasında; vitaminler, bakteriyosinler, organik asitler, kısa zincirli yağ asitleri, enzimler, hücre proteinleri, kofaktörler, peptitler, teikoik asitler, endopolisakkaritler ve ekzopolisakkaritler yer almaktadır. Postbiyotikler güçlü antimikrobiyal, antioksidan, antienflamatuvar, bağışıklık düzenleyici ve antihipertansif özelliklere sahiptir. Tez çalışması kapsamında, besiyeri ortamına biyoaktif bileşenlerce zengin bir gıda atığı olan portakal kabuğu tozu eklenmesinin, postbiyotiklerin biyoaktif özelliklerine etkisi incelenmiştir. Çalışmada 3 farklı konsantrasyonda (%0,5, %1 ve %1,5) PKT eklenen besiyerlerine, probiyotik iki suş (Lactobacillus plantarum UALp-05 ve Bifidobacterium bifidum UABb-10) inoküle edilmiş ve inkübasyon sonunda kültür ortamına US işlemi uygulanarak postbiyotikler elde edilmiştir. Postbiyotiklerin antimikrobiyal ve antioksidan özellikleri incelenmiştir. Bu amaçla toplam fenolik madde miktarı, antioksidan aktivite (DPPH ve ABTS), antimikrobiyal aktivite (agar kuyu difüzyon ve MİK) analizleri gerçekleştirilmiştir. %1,5 PKT içeren besiyerlerinden izole edilen postbiyotiklerin PKT kaynaklı flavonoid içerikleri HPLC ile belirlenmiş ve bu postbiyotiklerin S. aureus hücrelerine etkisi TEM ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda besiyerine PKT eklenmesiyle postbiyotiklerin biyoaktif özelliklerinin artış gösterdiği ve %1,5 PKT konsantrasyonunda antioksidan ve antimikrobiyal aktivitenin önemli oranda arttığı tespit edilmiştir (p<0,05). Uygulanan US işleminin postbiyotiklerin TFM miktarlarını önemli oranda artırdığı bulunmuştur (p<0,05). Antimikrobiyal aktivite analizleri soncunda en yüksek antimikrobiyal aktiviteyi S. aureus patojenine karşı gösterdiği bulunmuştur. TEM görüntülerinde, %1,5 PKT içeren besiyerlerinden elde edilen postbiyotiklerin S. aureus bakterisinin hücreleri üzerinde, 125 μg/ mL konsantrasyonda önemli hücre hasarları gözlenmiştir. Ayrıca fermantasyon yoluyla PKT içerisinde bulunan glikozit naringin molekülünün aglikon naringenin forma; hesperidin molekülünün ise aglikon hesperetin molekülüne biyodönüşümünün sağlandığı HPLC analizleri ile tespit edilmiştir.