Bazı şeker pancarı genotiplerinin çimlenmesi ve fide gelişimi üzerine nano partiküllerin etkisinin belirlenmesi

Bu araştırma, doğada yaygın olarak bulunan ve biyolojik sistemler üzerinde geniş spektrumlu etkiye sahip iki farklı nanopartikülün (ZnO ve CuO) çeşitli konsantrasyonlarının şeker pancarı çeşitleri (Kuzgun kaplı ve Kuzgun kapsız) üzerindeki çimlenme ve fide gelişimi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, 2025 yılında Kastamonu Üniversitesi Veteriner Fakültesi laboratuvarında yürütülmüştür. Laboratuvar ortamında, şeker pancarı genotiplerine ait tohumların yüzey sterilizasyonu %1 sodyum hipoklorit çözeltisinde 10 dakika bekletilerek yapılmış, ardından beş kez distile su ile yıkanıp kurutulmuştur. Hazırlanan tohumlar, kontrol grubu ve 300, 600, 900, 1200, 1500, 1800 ve 2100 mg/l konsantrasyonlarındaki ZnO ve CuO çözeltilerinde 18 saat süreyle bekletilmiştir (Gül vd., 2024). İşlem sonunda, tohumlar üç kez saf su ile yıkanarak filtre kağıtları üzerinde tamamen kuruyana kadar bekletilmiştir. Deney kapsamında, her petri kabına 20 tohum olacak şekilde üç tekerrürlü ekim yapılmıştır. Her nanopartikülün yedi farklı dozu ve kontrol grubu olacak şekilde düzenlenen bu deneyde, tohumlar çimlenme süreci için karanlık bir ortama yerleştirilmiştir. Deney süresince her gün çimlenen tohumların sayımı yapılmış, petri kaplarındaki filtre kağıtlarının nem düzeyi kontrol edilerek gerekli düzenlemeler sağlanmıştır. Petri kaplarında yapılan gözlemler, steril torf ortamında viyollerde gerçekleştirilen ekimlerle paralel olarak izlenmiştir. Viyollerde yürütülen çalışma, yaklaşık 18 °C sıcaklığa sahip oda koşullarında gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, uygulanan nanopartiküller ve farklı dozları incelenen tüm parametreler üzerinde anlamlı etkiler göstermiştir. Çimlenme oranı hariç, nanopartikül konsantrasyonlarının kök uzunluğu, kök çapı, sürgün uzunluğu ve kök ağırlığı gibi büyüme parametreleri üzerinde önemli değişimlere neden olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, farklı nanopartikül türleri ve benzer konsantrasyon aralıklarının kullanıldığı çalışmaların tekrarlanması ve daha geniş kapsamlı araştırmaların yapılması önerilmektedir.