Bazı zehirli mantarlarda toksik madde ve metal tayini

Yüzyıllardır zehir, ilaç ve besin maddesi olarak kullanılan mantarlar günümüzde vazgeçilmez bir protein kaynağı olarak kullanılmaktadır. Ancak mantar türlerinin tanısında uzman olmayan kişilerin kulaktan dolma bilgilerle mantar temin edip tüketmesi sonucunda çok ciddi vücut hasarları ve hatta ölümlerle sonuçlanan vakalara rastlanmaktadır. Bu mantar zehirlerine ek olarak mantarlarda bulunan ağır metaller de çeşitli organlara zarar verip daha ağır sonuçlara neden olmakta ve ölümü hızlandırmaktadır.Bu çalışmada, farklı mantar türlerindeki farklı zehirlerin ve mantarların içerdikleri metal miktarlarının nicel analizi yapıldı. Bu amaçla kültür mantarı olarak tükettiğimiz Agaricus bisporus (J.E. Lange) Imbach ve zehirli mantar türleri olarak Amanita phalloides (Vaill. Ex Fr.) Link, Amanita pantherina (DC.) Krombh. ve Rize, Trabzon ve Düzce illerinden toplanan Amanita muscaria (L.) Lam. mantarları incelendi. Amanita phalloides'te bulunan alfa amanitin ile Amanita pantherina ve Amanita muscaria'da bulunan muscimol zehirlerinin analizi HPLC ile yapıldı. Mantarlardaki Ag, Al, As, Ba, Ca, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, K, Mg, Mn, Mo, Na, Ni, P, Pb, Sb, Sn, Sr, Ti, V, Zn elementlerinin analizi ICP-MS ile Hg metalinin analizi ise grafit fırınlı AAS ile yapıldı. Ayrıca mantarlardaki C, N, H, S ve O elementlerinin oransal miktarları element analiz cihazı ile yapıldı. Metallerin bağlanma şekillerinin tespiti ise X-RD cihazı ile yapıldı.Deneysel sonuçlara göre, farklı mantar türlerinde metal miktarlarının farklı değerlerde olmasının yanı sıra farklı bölgelerden toplanan Amanita muscaria türü mantarlarda dahi farklı zehir miktarları ve farklı metal düzeyleri görüldü. X-RD ile yapılan analizde ise metallerin amorf yapıda bağlandığı görüldü.