Beden eğitimi dersinde sportmenlik davranışları (Samsun ili/Havza ilçesi örneği)

Bu araştırma, 2022- 2023 yılında eğitim gören 5.6.7 ve 8. sınıf düzeyindeki ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor derslerinde sergilemiş oldukları sportmenlik davranışlarını demografik değişkenler açısından incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, ortaokulda öğrenim gören öğrencilerin sergiledikleri sportmenlik davranışlarının demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini Samsun ili, Havza ilçesi sınırları içerisindeki Havza Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı resmi ortaokullarda öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma grubu, Samsun ili Havza ilçesindeki ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler arasından, tesadüfî örneklem yolu ile seçilmiştir. Bu kapsamda dört ortaokulda eğitim alan 1047 (535 erkek, 512 kız) öğrenci çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmayla ilgili verilerin toplanmasında yedi demografik sorudan oluşan kişisel bilgi formu ve Koç (2013) tarafından geliştirilen Beden Eğitimi dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği (BEDSDÖ) kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verileri normal dağılıma uygun olduğundan dolayı parametrik analiz yöntemleri tercih edilmiştir. İki kategorili demografik değişkenlere göre ölçek puanlarının kıyaslanması amacıyla IndependentSamples T-test, ikiden fazla kategorili demografik değişkenlere göre ölçek puanlarının kıyaslanması amacıyla da OneWay ANOVA analizi kullanılmıştır. Ölçek alt boyut ve toplam puanlarının asındaki ilişkinin incelenmesinde ise Pearson Korelâsyon analizi kullanılmıştır. Tüm analizlerde p<0,05 anlamlılık düzeyi ölçüt olarak alınmıştır. Cinsiyete göre sportmenlik davranışlarını sergilemede kızların erkeklere göre daha yüksek düzeyde sportmenlik davranışlarını gösterdikleri; yaşa göre sportmenlik davranışını ortaya koyma düzeylerinde, ölçeğin PDS alt boyutunda 11-12 yaş gruplarının, 13-14 yaşa göre daha pozitif davranışlar gösterdikleri, NDK alt boyutunda yaşların belirleyici rolünün olmadığı tespit edilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin PDS alt boyutunda yatılı bölge ortaokulu öğrencilerinden; NDK alt boyutunda ise tümünden daha pozitif davranışlar sergiledikleri sonucuna varılmıştır. Sınıf değişkenine göre 5.sınıfların diğer sınıflara göre daha sportmence davranışlar gösterdikleri sonucuna varılmıştır. Araştırmada kulüp adına müsabakaya katılmasının sportmence davranmalarına etkisinin olmadığı fakat sportmence olmayan davranışlardan kaçındıkları sonucuna varılmıştır. Sportmenlik davranışlarını sergilemede ilgilenilen spor türünün belirleyici olmadığı sonucuna varılmıştır. Aile gelir durumunun ise, PDS düzeyine etkisinin olmadığı, geliri 5001-10000TL olan öğrencilerin, geliri 10001-15000TL olanlara göre NDK düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.