Beden eğitimi öğretmenlerinin motivasyon ve iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması

Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi öğretmenlerinin motivasyon ve iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre araştırılmasıdır. Araştırmaya, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Samsun il ve ilçelerinde görev yapan 237 beden eğitimi ve spor öğretmeni katılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Karabağ Köse ve ark. (2018) tarafından geliştirilen Öğretmen Mesleki Motivasyonu Ölçeği ile Baycan (1985) tarafından geliştirilen İş Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz aşamasında, verilerin normallikleri Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testi ile incelenmiş ve verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Karşılaştırmalar; t-testi, Mann-Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi ANOVA ve Kruskal-Wallis H testi ile belirlenmiştir. Yapılan tüm testlerde önem seviyesi %5 (0,05) olarak kullanılmıştır. Araştırmaya göre çalıştıkları okulun alt yapısı yeterli olan beden eğitimi ve spor öğretmenlerinde iş doyumu ve mesleki motivasyon seviyelerinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Demografik göstergelere göre ise (cinsiyet, yaş, medeni durum, öğretmenlikteki görev süresi, çalışılan kurumdaki görev süresi, çalışılan okulun kademesi, okuldaki haftalık ders saati, çalışılan okulun alt yapısının beden eğitimi ve spor dersi için yeterliliği, beden eğitimi ve spor öğretmeni olmak için mezun olunan eğitim altyapısı) iş doyumu ve mesleki motivasyon bakımından herhangi bir farklılık bulunamamıştır. Okullardaki alt yapı farklılıkları, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin motivasyon ve iş doyumu düzeylerini etkilemektedir. Buna çözüm olarak ayırt etmeksizin bütün okullarda, öğretmenlerin niteliksel ve sayısal yeterlilikleri göz önünde bulundurularak, hemen hemen tüm spor branşlarına hitap edebilecek düzeyde alt yapı, tesis ve malzemelere sahip olunması gerektiği önerilmektedir. Elde edilen sonuçlar ışığında; mesleğinin ilk yıllarındaki öğretmenlerin mesleki doyumlarını iyileştirici uygulamaların yapılması, mesleğe uyum sorunu yaşayan öğretmenlere bu süreçlerinde yardımcı olunması, öğretmenlerin motivasyon ve mesleki doyum seviyeleri arasındaki ilişkiyi dikkate alan faaliyetlerin düzenlenmesi okul ve idarecilere önerilebilir. Öğretmenlerin mesleki doyum ve motivasyonlarının eğitim-öğretim sürecine etkisinin sağlıklı bir neslin gelişimi açısından önemi düşünüldüğünde başka araştırmacılar tarafından da detaylı çalışmalar yapmaları önerilebilir.