Beden Eğitimi ve Spor Bölümü öğretmen adaylarında psikolojik sağlamlık ve umut düzeylerinin incelenmesi

Bu çalışmada, Beden Eğitimi ve Spor Bölümü öğretmen adaylarının psikolojik sağlamlık ve umut düzeylerini belirlemeyi, bu iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve söz konusu değişkenlerin çeşitli demografik ve bireysel özelliklere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında beş farklı üniversitenin Beden Eğitimi ve Spor bölümlerinde öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini evren içerisinden basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen ve gönüllü katılımları onaylanan 184'ü kadın, 248'i erkek olmak üzere toplam 432 öğrenci katılmıştır. Veriler; araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, Doğan (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" ve Tarhan ile Bacanlı (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan "Sürekli Umut Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizi için SPSS for Windows paket programının 25.0 sürümü kullanılmıştır. Araştırmamızda kullanılan ölçeklerin güvenirliğini ölçmek amacıyla Cronbach Alpha analizi yapılmıştır. Veri analiz sürecinde, betimleyici istatistiksel teknikler (aritmetik ortalama, frekans ve standart sapma) uygulanmış; değişkenler arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson momentler çarpımı korelasyon yapılmıştır. Analiz sonuncunda elde edilen bulgulara göre erkek öğretmen adaylarının psikolojik sağlamlık düzeylerinin kadınlara kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğunu (p<0.05), özgüveni yüksek bireylerin ise hem psikolojik sağlamlık hem de umut düzeylerinin daha yüksek olduğunu göstermektedir (p<0.05). Ekonomik olarak geliri giderini karşılayan öğrencilerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin anlamlı biçimde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca, mutluluk düzeyinin ve sosyal ilişkilerin artması psikolojik sağlamlık ve umut düzeylerini pozitif yönde etkilemektedir; buna karşılık, hayatı olumsuz etkileyen olay sayısındaki artış her iki değişkeni de olumsuz yönde etkilemiştir (p<0.05). Cinsiyet dışındaki demografik değişkenler olan sınıf düzeyi, en uzun yaşanılan yer ve umut düzeyi açısından anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0.05). Sonuç olarak, öğretmen adaylarının psikolojik sağlamlık düzeyleri ile umut düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Bu bulgu, bireyin yaşadığı zorluklar karşısında direnç gösterme ve hızlı toparlanma becerilerinin, yaşam motivasyonunu ve geleceğe dair beklentilerini artırdığını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, öğretmen adaylarının mesleki ve kişisel gelişim süreçlerinde psikolojik sağlamlık ve umut düzeylerini destekleyici rehberlik çalışmaları ile sosyal-duygusal becerileri güçlendirmeye yönelik eğitim programlarının yaygınlaştırılması önerilebilir.