Bedensel ve ruhsal bozukluklarıyla sıra dışı bir imparator: Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus (Claudius)

Roma'nın dördüncü imparatoru Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus (Claudius), İÖ 1 Ağustos 10'da Galia Lugdunum'da (Günümüz Fransa/Lyon) doğdu. Babası Drusus, Germania Seferi sırasında atının düşmesi nedeniyle yaralanmış, kısa bir süre sonra da ölmüştü (İÖ 14 Eylül 9). Babası öldüğü sırada henüz bir yaşında bebek olan Claudius, büyükannesi Livia tarafından büyütüldü. Annesi Antonia, oğlu Claudius'u "hilkat garibesiucube", "doğanın başlayıp da tamamlayamadığı insan" olarak tanımlıyordu. Claudius'un kız kardeşi Livilla, çocukken özellikle kinci ve acımasızdı, küçük kardeşi Claudius'un engelleriyle alay ediyordu. Augustus, Claudius'un eğitimini yarı okur-yazar, bir zamanlar ahır yöneticiliği-katır çobanlığı yapmış bir öğretmenin bakımına bırakmıştı. Büyükannesi ise ona her zaman en aşağılayıcı şekilde davrandı. Onu uyarması gerektiğinde onunla çok nadiren konuşuyor, çoğu zaman kısa ve sert bir mektupla ya da haberciler aracılığıyla mesajını bildiriyordu. Saray soytarıları Claudius uyukladığında, üzerine zeytin ve hurma çekirdekleri atar, değnek ve kamçı ile dürter, uyandığında yüzünü ovuştursun diye horlarken ellerine terliklerini takarlardı. Ancak Claudius antik kaynaklarda söylendiği gibi "aptal" değildi. Çocukluğundan itibaren kendini eğitimine adamış, Latince, Hellence yazma ve konuşma yeteneğinin yanı sıra, Latin alfabesine üç yeni harf (Ⅎ- digamma inversum, Ↄ- antisigma, Ⱶ- sigma) de eklemişti. Maruz kaldığı yalnızlık yüzünden, hayatta kendisi için yapacak bir şeyler olmadığı ve kamu onurundan tümüyle umudunu keserek kendini gözlerden uzakta, en aşağılık kişilerle düşe kalka, içki ve kumarla işsiz güçsüz bir yaşama bıraktı. Caligula'nın İS 24 Ocak 41 yılında praetor praefectusu Cassius Chaerea'nın başını çektiği bir grup tarafından düzenlenen suikasta uğramasından sonra, öldürüleceğinden korkan Claudius, perdelerin arkasına gizlenmişti. Saray praetor muhafızları tarafından bulunmuş ve imparator olarak selamlanmıştı. Claudius'un imparator olduktan sonra ilk işi çıkan isyanları bastırmak olmuştu. Mauretania eyalet haline getirilmiş, Germania'daki isyanlar bastırılmıştır. Claudius'un isteği, babası Drusus'un ve erkek kardeşi Germanicus'un başarılarını yakalamakla kalmayıp, onları da aşabileceğini göstermek, Senatus'tan zafer unvanları kazanmak ve orduyla bağını sağlamlaştırmaktı. Bu amaçla çıktığı Britannia Seferi'ni sadece 16 gün içinde, kimsenin Roma'yı yönetmeye uygun görmediği kişi olarak, Caligula, Augustus ve Caesar'ı geride bırakmıştı. Döneminde yaşanan kıtlık sorununa, Ostia'da liman yapımı ile çözüm bulmuştu. Fucinus Gölü'nün bulunduğu bölgede sürekli yaşanan sel baskınlarını önlemek amacıyla boşaltılması ve kurutulması ile ilgilendiği gibi, birçok su kanalları da yaptırmıştı. Yasa çalışmaları, askerlik ve orduda yaptığı yenilikler ile toplumda huzuru, düzeni sağlamayı amaçlamıştı. Claudius yaşamının sonuna doğru Agrippina'nın eylemlerinden, onunla evlenmiş olmasından ve Nero'yu evlat edinmesinden rahatsızlık duymuş ve kızmaya başlamıştı. Bunun üzerine Agrippina, bir akşam yemeği sırasında Claudius'a verdiği zehirli mantarla ölümüne neden oldu (İS 13 Ekim 54). Claudius bu çekingen tabiatına rağmen kadınlara aşırı düşkündü ve iki kez nişanlanıp, dört defa evlendi. İlk eşi Urgulanilla'dan Drusus ve Claudia, ikinci eşi Aelia Paetina'dan Claudia Antonia, üçüncü eşi Valeria Messalina'dan Claudia Octavia (İS 40) adında bir kızı ve oğlu Tiberius Claudius Caesar Germanicus (Britannicus) dünyaya geldi. Toplamda beş çocuğu oldu. Claudius doğumundan itibaren birtakım hastalıklar yaşamıştır. Bu rahatsızlıklar Antikçağ kaynakları ışığında, günümüze kadar farklı bilim dalları tarafından araştırılmış ve olası hastalıklar belirlenmiştir. Olası hastalıklarının ve yaşadığı olayların, Claudius'un psikolojisine yansıması, bu çalışmada ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Tarihe derin izler bırakmış olan Claudius, imparator olma boyutundan ayrı olarak, kişisel özellikleriyle ele alınmış ve dönemine farklı bir bakış açısı ile bakılmıştır. Anahtar Kelimeler: Claudius, Messalina, Agrippina, Hastalıklar, Zehirlenme.